Dezaaier en het zaad

Lieve mensen van God,

Wij kerkmensen vinden het prettig als er in een preek
iets aan de orde komt dat ons het gevoel geeft:
Dit gaat over mij.
Dat gebeurt wel eens, maar het gebeurt ook regelmatig niet.
Ook bij ons vallen de zaden soms op de weg ,
dan weer eens tussen de doornstruiken of op een rots,
die zich net onder het oppervlak bevindt.
Het verhaal van de zaaier hebben we al zo vaak gehoord,
zo vaak dat onze gedachten net zo gemakkelijk afdwalen
als die van Marije. Toch?

Jezus vertelt een gelijkenis…
In zo’n vergelijkend verhaal vertelt hij over hoe het toegaat
onder het koningschap van God.  
Bart, de meester in dat kinderverhaal heeft het over die heel fijne school.
Over die school waar het leven goed is…
Met een beetje fantasie zou je kunnen zeggen:
Meester Bart vertelt over een school waarvan God de bovenmeester is.

Jezus vertelt over Gods koninkrijk.
In dat koninkrijk wordt kwistig met zaad gestrooid.
Niet van dat benauwde , maar met grote brede armgebaren
 wordt het zaad over de akker uitgestrooid.
Ook meester Bart zaait er vrolijk op los.
Meester Bart weet dat hij zijn leerlingen helpt door te zaaien…
maar ook dat het zaad tijd nodig heeft om te kiemen en te groeien
Hij weet ook dat het daarna pas vrucht kan dragen.

De meester zaait met zijn verhalen…
De meester leeft ook voor …
Hij laat zien hoe het leven geleefd kan worden
op weg naar de kwaliteit die we eeuwig noemen…
 
Op zijn school mag Marije, Marije zijn…
Die twee voetballertjes mogen denken, dat een ander spel op het plein ondenkbaar is. Maar zolang er zulke jochies op die school zitten, is dat toch geen koninkrijksschool…
Menige schoolmeester uit mijn tijd, had Marije erbijgesleept en die twee voetbaljochies een uitbrander gegeven. 
Maar meester Bart doet het anders.
Die vertelt verhalen en brengt ze in praktijk.

Van de week toen ik met de voorbereiding bezig was, dacht ik…
Als ik nou zondag het verhaal van die zaaier gewoon voorlees,
zouden de mensen dan dat gevoel krijgen… dat gevoel van:
Dit gaat over mij?  
Ik stelde mezelf de vraag:  
Zouden de mensen in Zeevang dat verhaal niet zo vaak hebben gehoord,
dat het het ene oor in en het andere uitgaat.  Zouden ze bij die lezing het gevoel krijgen van… hé, dit gaat over mij?  Ik dacht het niet…
Toen herinnerde ik me dat ik nog ergens dat verhaal had liggen over die meester, die het zaad uitbundig uitstrooit over de Marijes en de Coentjes.
Over de Martijnen, de Nieken en de Anoushka’s in zijn klas…

Meester Bart zaait zo wijd als de wind.
Hij strooit zijn verhalen vrolijk in het rond.
 Er vallen heel wat zaadjes op de weg naar het zwembad…
 daar zijn de vogels mee weg.

Even schiet het op bij Marije, maar dat duurt niet lang.
Maar bij Anoushka, is het zaad blijkbaar in goede aarde gevallen.
Anoushka weet zelfs de hele klas enthousiast krijgt voor haar plan…   
Zelfs Jasper, die kleine hooligan.

Mooi hè… En weet je, er is niemand in die groep 7 die zegt:
Oh, dat wordt toch niks,
want dat hebben we in groep 5 ook al eens geprobeerd.
Niemand die zich verstopt achter eerdere mislukkingen…
niemand die zich aan zijn of haar verantwoordelijkheid onttrekt…
iedereen bouwt mee aan die school waar het leven goed is
en ze leveren allemaal hun bijdrage:
100voud – 60voud of — 30voud.

U vindt het misschien wel vreemd wat hier gebeurt …
U zou mij kunnen verwijten dat ik mijn eigen kinderverhaal aan het uitleggen ben, i.p.v. het Bijbelverhaal over de zaaier. Maar, lieve mensen ik moet toch wat…

De uitleg van die gelijkenis hebben we gelezen. Die gaf Jezus zelf, dus wat zal
ik daar dan nog aan toevoegen? Nou, misschien een opmerking over de allerlaatste zin: Ze dragen dan ook rijkelijk vrucht: 100voudig – 60voudig 
of — 30-voudig.

Dat is nog wel een raadselachtig zinnetje.
Draagt een plant rijkelijk vrucht als hij 30-voudig  vrucht draagt, terwijl hij kennelijk ook 100- voudig vrucht kan dragen.
Het scheelt nogal wat… zouden wij zeggen.
Maar Jezus noemt het allemaal rijkelijk vrucht dragen…
Het maakt voor hem niet uit of het 30-, 60- of 100-voudig is.

Dat is wel relaxed, eigenlijk.
Er schieten me wat beelden door mijn hoofd…
Een jonge vrouw, die een hele serie nare onderzoeken achter de rug heeft.
Het resultaat: Uw kinderwens zal niet vervulling gaan.
De teleurstelling is groot. Ze vertelt: “Bij mijn zus is de derde op komst.
Dat gaat allemaal vanzelf… Stralende zwangerschappen, vlotte bevallingen…
en bij mij is het een en al ellende en narigheid. Ik kan daar zo verschrikkelijk jaloers op zijn… Echt waar, ik zeg het maar heel eerlijk, pastor.
Ik vind die jaloezie zelf ook een vreselijk naar gevoel, maar het is er gewoon.
Ze weet van zichzelf dat ze op dat moment niet 100-voudig draagt.

Een oudere man ziet hoe bij zijn vrouw het grote vergeten begint.
Er zijn momenten dat hij vol begrip is voor het ziektebeeld,
maar als ze op een dag zijn naam vergeten is…
Dan trekt hij niet meer. Dan slaan de stoppen door…
Hij barst uit in machteloos huilen
en vervloekt alles wat hem tot dan toe heilig was
Hij moet zelfs oppassen dat hij geen geweld gebruikt…

Een paar seconden later komt hij tot zichzelf en realiseert zich weer,
 dat zij het ook niet kan helpen… Sorry pastor, maar dan ben ik zo kwaad
en dan voel me zo machteloos…
Hij weet van zichzelf dat hij op dat moment niet 100-voudig vrucht draagt.

Iemand kijkt terug op haar leven. Allemaal mislukkingen…
De zaak, het huwelijk.
Van de idealen waarmee ze begon is niet veel overgebleven.
Hooguit wat scherven. Wat nou 100-voudig… nul-voudig zul je bedoelen! 

Weer iemand anders voelt zich niets waard omdat hij werkloos is geworden.
O zeker, het was buiten zijn schuld, maar toch. 30-voud, dat vindt hij nog veel.

Een collega pastor met een aanstelling vor twintig uur en werk voor zestig…
Ik werk me een slag in de rondte, maar de gemeente blijft klagen dat ze me te weinig zien… Ik krijg het gevoel dat ik de 30-voud niet eens haal.

Hoort u wat er gebeurt.
We zijn in onze cultuur zo ingesteld op topprestaties;
dat we ook in ons geloofsleven 100-voudig vrucht willen dragen.
Met minder dan 100% nemen we eigenlijk geen genoegen.
Dat kost ons een heleboel stress
en we vragen ons steeds weer af wat de mensen van ons zullen zeggen…
En: Wat zal God van ons zeggen… Dertig? Zestig? Nee vast geen honderd

Velen denken dat God met minder dan 100% ook geen genoegen neemt.
Velen zien God als even perfectionistisch, als wij onszelf graag zien.  
De lat ligt hoog! Als je ook ziet hoe Jezus dat doet…
dat halen wij immers nooit.

We hebben de neiging om God op afstand te zetten.
Die heel grote, hoge veeleisende God t.o.v. ons, kleine mensen,
die heel gauw bang zijn om iets verkeerd te doen…

Hij stuurde ons ooit een asielzoeker uit Burundi op ons dak… weet u nog?
“Laten we daar onze vingers maar niet aan branden,” was de eerste reactie
in de gemeente. Bang voor het onbekende…  
Later collecteerden we een ticket bij elkaar
om zijn vrouw te laten overkomen.

 Zoek de HEER nu hij zich laat vinden, roep hem terwijl hij nabij is.
 Laat de goddeloze zijn slechte weg verlaten, 
laat de onrechtvaardige zijn snode plannen herzien.
Laat hij terugkeren naar de HEER, die zich over hem zal ontfermen;
laat hij terugkeren naar onze God, die hem ruimhartig zal vergeven
.

Als die God zich ontfermt over de goddeloze… als God de onrechtvaardige vergeeft,waarom maken jullie je dan zorgen om 30- , 60- of 100-voud?
Dat komt doordat we onze menselijke maatstaven projecteren op God.
Dat komt omdat wij denken te weten hoe God denkt, hoe god oordeelt…
Wij denken te weten hoe God naar ons kijkt… en ook naar anderen.
Wij menen zelfs over anderen te moeten oordelen.
Maar wat zegt de Heer daarover bij monde van Jesaja?
 8 Mijn plannen zijn niet jullie plannen,
 en jullie wegen zijn niet mijn wegen – spreekt de HEER.
9 Want zo hoog als de hemel is boven de aarde,
zo ver gaan mijn wegen jullie wegen te boven,
en mijn plannen jullie plannen.

Met andere woorden denk nou niet dat de ideeën die jullie er op na houden,
mijn ideeën zijn. Gods gedachten m.b.t. de mens, gaan zelfs de mooiste idealen nog ver te boven. Zet alle ideeën over wat God wil, wat God vindt, over hoe God  oordeelt, alsjeblieft uit je hoofd.

Want als je denkt dat je helemaal aan Gods normen voldoet,
heb je waarschijnlijk last van gigantische eigenwijsheid…
misschien wel van chronische hoogmoed.

Als je denkt dat hij je niet meer aankijkt omdat je er zo’n zootje van hebt
gemaakt in je leven, onderschat je zijn allesomvattende ontferming,
zijn onbegrensde vergevingsgezindheid,
zijn mateloze liefde.

Als je probeert je iets voor te stellen bij het begrip God,
is het misschien niet zo gek om nog eens aan die zaaier te denken.
Die bouwer die met brede armgebaren zijn barmhartigheid over de wereldakker strooit.

De boer die natuurlijk best weet dat een deel door de vogels wordt opgepikt…
die ook wel weet dat er mensen zijn die ontwikkelingsgeld in eigen zak steken;

die boer weet best dat hier en daar de barmhartigheid van mensen
verstikt tussen doornstruiken en ander onkruid;
die weet ook wel dat mensen zo zeer door propaganda kunnen worden beïnvloed dat ze de meest waanzinnige verhalen geloven…

Ja die boer weet het allemaal en toch strooit hij met brede armgebaren…
zijn liefde, zijn barmhartigheid, zijn genade, zijn vergeving rond… voor wie?

Voor de mensen die ontvankelijk zijn voor zijn woorden van barmhartigheid, vergeving en genade…  Voor mensen die bloemen leggen bij de ambassade in Kiev en huilen omdat onschuldige kinderen omkomen, in hun oorlog.


Hoe moeilijk dat ook is, we zullen moeten aanvaarden … wie ze zijn
als wereldwijde mensengemeenschap –
De aarde is een akker waar koren en onkruid samen opgroeien…

Aanvaarden wie we zijn als individu: We zijn ook zelf kleine akkertjes
waarop het koren en het onkruid samen opgroeien. We hebben allemaal een goeie en een kwaaie kant, een lichte en een donkere zijde…

Het zaad, de woorden van God, brengen mensen ertoe de uitdagingen
te aanvaarden die het leven hen voorlegt…
aanvaarding van je taak: worden wie je zou kunnen zijn.

De talenten van de een zijn niet hetzelfde als die van de ander… 30/60/100
Maar vrucht dragen  kan op allerlei manieren… misschien is 100-voud niet voor je weggelegd… maar 60 is ook mooi en 30 is ook goed.

Wij leven met de vraag: Kan ik in deze situatie vrucht dragen?
30 – 60 – 100 voud? Laat aan jezelf zien, dat je niet waardeloos bent,
omdat je weet dat God van je houdt… Wij mogen een leven lang
toegroeien naar onze bestemming.

Waar die ligt? Dat weten we vaak niet…
Daar groeien we in geloof naar toe, in vertrouwen op die ene
die ooit beloofde.  IK ZAL ER ZIJN ook voor jou…
of je nou 30 – 60 – of 100 voudig vrucht draagt…
Ik zal er zijn!

Dat het zo mag zijn

Amen.