Palmpasen

Gemeente  van onze Heer Jezus Christus
Lieve mensen van God

Palmzondag, een dag met twee kleuren… rood en paars.
Rood, de kleur van de Geest… de geestdrift.
De kinderen kwamen in optocht binnen.
Ze wekten ons enthousiasme. 
Dat woord “enthousiast” is Grieks en betekent letterlijk:
Vol van God – Vol van Gods Geest.   

Palmzondag – een zondag met twee gezichten,
want, behalve de dag van de feestelijke intocht
is het ook de eerste dag van de laatste week.
Er breekt een dramatische week aan,
waarin de grimmigheid dag-voor-dag toeneemt
en die –althans op het eerste gezicht –
zal eindigen aan een kruis.

Het verhaal van de intocht in Jeruzalem
is een van de weinige verhalen die je alle vier de evangeliën kunt vinden.
Het is – als je het verhaal van Jezus wilt vertellen –  blijkbaar een onmisbaar verhaal.
Waarom?

We hebben Jezus tot nu toe leren kennen als een koninklijke gestalte,
1 als iemand die verzoekingen weerstaat;
2 die op een lijn wordt gezet met geloofshelden als Mozes en Elia,
3 die onvruchtbare mensen – verbeeld in een vijgenboom – een nieuwe kans biedt
4 die de verloren gelopen kinderen Gods, laat zien dat er een weg terug is. 
5 die het onrecht van de pachters ontmaskert
6 en die vandaag intocht houdt als een koning.

En toch, ondanks al die verhalen,
waaruit Jezus als een spirituele grootheid tevoorschijn komt,
gaat hij nu een week in waarin hij de schlemiel blijkt te zijn
althans in de ogen van hen die macht hebben.
De religieuze leiders draaien hem een loer,
en de wereldlijke macht voert het valse vonnis uit,
op basis van corrupte machtspolitiek.

Zijn vrienden laten hem in de steek
en een deel van de mensen die hem vandaag toejuichen,
roepen vrijdag: Kruisig hem! Wat een tegenstelling.
Ja, dat lijkt zo. Maar, dat is niet zo!
Het lijkt een tegenstelling, maar het verhaal van de intocht ligt op een lijn met het lijdensverhaal. Sterker nog, het verhaal van vandaag zet de toon voor de hele week.

Dat moet je uitleggen!
Het is als in de muziek. Vooraan een notenbalk staan tekentjes…
en die tekentjes zorgen ervoor dat de melodie klinkt zoals hij klinkt…
Bij het Hosannaliedje staat vooraan een mol – een tekentje dat lijkt op letter b
en het buikje van die b staat getekend dwars door de middelste lijn. 
Alle noten, die op die middelste lijn staan, worden een halve toon lager gespeeld,
dan wanneer die mol er niet gestaan zou hebben.  (Andrew?)

Nu naar de Bijbel.
De eerste regel van de 10 geboden luidt:
Ik ben de Heer, je bevrijder!
Aan het begin van de regels waaraan je je moet houden, staat:
Ik ben je bevrijder.
Die vrijheid is het voorteken van de 10 geboden.
Ze moeten je als bevrijdend in de oren klinken…
en als dat niet zo is… als je het gevoel hebt
dat ze je veeleer gevangen zetten,
dan heb je het voorteken over het hoofd gezien.
Dat kan gebeuren, maar dan klopt het niet meer. 
Als we die mol over het hoofd zien, klinkt het liedje heel raar…. (Andrew?)

Het intochtverhaal is het voorteken van de stille week.
Dat moeten we niet over het hoofd zien, want het is onmisbaar.
Als we dit verhaal niet scherp voor de geest houden,
dan gaan de andere verhalen heel gek klinken.
Als we dit verhaal niet als zo’n muzikaal voorteken
voor de lijdensweek zetten,
dan worden de verhalen van goede vrijdag
enge verhalen over een wrede God,
die genoegdoening wil, voor de zonden van de mensen.

Als je dit verhaal overslaat loop je het risico het passieverhaal
alleen maar als een lijdensverhaal te gaan lezen.
Dan loop je het risico Jezus te gaan zien als een zielepoot.

Als je de intocht overslaat,
devalueren de verhalen van de komende week,
tot horrorverhalen  die niets anders wekken dan onze afschuw.
Dan wordt er iemand de dood ingejaagd m.b.v. een van de gemeenste
martelwerktuigen die het menselijk brein ooit heeft bedacht… Het kruis.
Dit verhaal is onmisbaar. De evangelisten vertellen het alle vier…

Als Jezus Jeruzalem nadert, nadert hij het moment suprême!
Hij komt steeds dichter bij het ogenblik waarop de Schriften worden vervuld.

De schriften, die vertellen over een God die met zijn volk meegaat
bij de uittocht uit slavenland…
bij de doortocht door de zeeën en woestijnen van het leven
en bij de intocht in veelbelovend land…

Het volk dat gebonden zat, geen leven had, in slavenland Egypte,
Het volk dat hem kneep als een oude dief – bij de Schelfzee.
Het volk dat 40 jaar doolt door de woestijn.

Dat volk ontvangt 10 woorden, die de vrijheid garanderen.
Dat volk gaat uiteindelijk het veelbelovend land binnen.
Maar helaas… het loopt toch weer vast.
Bevrijdende woorden, verworden tot knellende banden.
De schrift vertelt van bevrijding,
maar de wereldlijke en de  religieuze leiders
zitten vast in de collaboratie met allerlei bezetters…
Babyloniërs, Perzen, Assyriërs, Romeinen, noem maar op!
Van die God die meegaat merkt het volk niet veel meer.
De bevrijdende regels worden tot bron van onderdrukking,
voor gewone mensen. Priesters en schriftgeleerden stellen hun
eigen belangen veilig.

En dan… dan breekt het moment suprême  aan…
De beloften van de Schrift worden toch weer waar.
Christus verschijnt in deze wereld… en laat zien dat God zijn mensen nabij is:
Blinden zien, doven horen, lammen lopen en aan gevangenen wordt vrijlating verkondigd.  Jezus gaat zijn uittocht, zijn exodus volbrengen.

Jezus gaat zijn doortocht, de lijdensweg van de mensheid volbrengen,
en draagt alle sores naar de overkant. Jij hoeft je niet schuldig te voelen,
over de narigheid in de wereld. Schuldgevoelens werken alleen maar  verlammend… daar wordt niemand wijzer van. Hij maakt een nieuw begin en daarin mag jij delen.

Koning Jezus trekt, omgeven door een menigte leerlingen, Jerusjalaïm,
de stad van de vrede binnen. De verhalen gaan over het joodse volk,
maar de boodschap is voor de hele mensheid.

Die boodschap luidt – God is erbij, wat er ook gebeurt…  
Ik zal er zijn voor jou… als je je vreugde delen wil,
Ik zal er zijn voor jou …op je moeilijke momenten
Ik zal er zijn voor jou… of je wilt of niet…
Ik zal er zijn voor jou… als jij me nodig hebt.

 

En dan zullen we niet kunnen zeggen: Wat weet jij daar nou van?
Onze Heer heeft allemaal zelf meegemaakt, niet als de eeuwige schlemiel,
maar omdat Hij er voor heeft gekozen! Hij heeft ervoor gekozen trouw te
blijven aan de levensstijl die past bij Gods bedoeling: Er zijn voor de ander.
Hij wist waar hij aan begon. Jesaja had ook al eens onder woorden gebracht
wat de consequenties zijn:

6 Ik heb mijn rug blootgesteld aan mijn folteraars, wie mij de baard uittrokken, bood ik mijn wangen aan. Ik heb mijn gezicht niet verborgen toen ze mij beschimpten en bespuwden.


Dit zijn geen voorspellingen van wat er met Jezus gebeuren zal.
Natuurlijk niet, dat kan Jesaja immers 600 jaar van te voren niet weten.
Nee, het is een beschrijving van wat het betekent als je kiest voor de weg van de Heer. Jezus kiest radicaal voor die Messiaanse manier van leven. Dat is uniek.

Hij is geen slachtoffer. Er is er maar een die de regie heeft
in de komende week en dat is Jezus zelf.
Hij is niet de schlemiel. Hij is koning!

Dit onmisbare verhaal begint dan ook met een koninklijk rijdier: de ezel.
Er heeft nog nooit iemand op gereden.

Het ezeltje is vastgebonden.
Het staat er al eeuwen te wachten, totdat de Heer hem nodig heeft…
Bij Zacharia lezen we:


Juich, Sion, Jeruzalem, schreeuw het uit van vreugde!

Je koning is in aantocht, bekleed met gerechtigheid en overwinning.

Nederig komt hij aanrijden op een ezel, op een hengstveulen, het jong van een ezelin.

Geen schlemiel, maar een koning!

En dan komen de leerlingen van Jezus in beeld.
Ze maken de ezel los.

In dat losmaken van die ezel, wordt hun apostolische missie verbeeld.
In het losmaken van de ezel laten de apostelen zien,
waartoe ze geroepen zijn: Losmaken! Bevrijden.
Verlossing aanzeggen!

De apostelen maken een ezel los.
Het rijdier waarop Salomo ooit Jeruzalem binnenreed.
En… en dat is frappant: Salomo is door zijn vader, door David, op die ezel gezet.

Zo zetten ook de apostelen Jezus op een ezel.
Jezus bestijgt die ezel niet zelf;
De apostelen zetten hem erop.
Ze zetten hem niet op een paard, niet op een voetstuk – Nee, op een ezel.

Het rijdier van gezalfde koningen.
Messiaanse koningen, die hun groot zijn,
door zich klein te maken, hun koninklijke waardigheid
ligt in hun dienstbaarheid aan God en mensen.  

Koninklijke waardigheid is niet het tegenovergestelde van nederigheid.
Integendeel, waar mensen leven op de manier die de Heer voor ogen staat,
is nederigheid een voorwaarde voor leiderschap.
Dat heeft Paus Franciscus goed gezien.


En wij? Waar zitten wij nou in dit verhaal?
Behoren wij tot de apostelen,
die hun mantels uittrekken en ze op de weg uitspreiden.
Gaan we takken van de bomen snijden en die messiaanse koning toejuichen?
Leggen we de rode loper uit voor deze koning?

Wij mogen onszelf herkennen in die menigte…
Bij die intocht lopen u en ik. Daar loopt de gemeente,
we zijn bezig de koning van ons leven binnen te halen
omdat hij ons losmaakt.
Zoals zijn leerlingen die ezel losmaken,
zo maakt hij ons los van de ons verlammende schuldgevoelens,
zo maakt hij ons los van de schaamte, die ons zou kunnen beletten om met de kinderen mee te dansen… en zo ons leven een nieuwe impuls te geven.

Hij maakt ons los van het waanidee dat de mensen er zijn voor de regels
Hij geeft ons het grootse Gods geschenk van de vrijheid opnieuw in handen.
Hij bevrijdt ons uit knellende relaties, uit enge familiebanden, zoals Abraham wordt bevrijd; uit de verslaving aan werk, zoals de Israëlieten in Egypte.
Hij bevrijdt ons van de gedachte dat we definitief verloren kunnen lopen…
Hij bevrijdt ons van het idee dat leven zinloos zou zijn en dat je aan lijden
geen zin zou kunnen geven. Deze koning kiest ervoor die zware weg te gaan.

Als de mens lijdt … lijdt hij mee.
Als jij je zelfvertrouwen verliest, komt hij vertellen dat ook jij er mag zijn.
Als de eenzaamheid toeslaat, is de Naam al voldoende:  IK ZAL ER ZIJN VOOR JOU!   
Als wij denken voor de poorten van de hel te verkeren –
komt hij daar ook heen… en haalt ons daar weg.
Als wij het dodenrijk zijn binnengegaan – komt hij daar ook heen…
en draagt ons naar de schoot van Abraham.

Deze zondag heet ook wel passiezondag

In dat woord passie zitten alle twee de kleuren: rood en paars
Enthousiasme en bezinning  –  Geestdrift en boete
Passie – associëren we met lijden. Mee lijden heet compassie…
Vrijdag klinken hier weer liederen uit de Mattheuspassion.

Maar passie is ook: met hart en ziel bezig zijn, met wat jij belangrijk vindt.
Sommige mensen kunnen gepassioneerd vertellen… donderdagavond bij de wereld draait door vertelden mensen gepassioneerd over de Mattheuspassion.
Er zijn mensen die vol passie lid zijn van een kerkenraad.

De passie van Jezus is: Koste wat het kost,
mens-zijn op de manier die God van den beginne bedoelde.
Trouw aan Thora…  Recht doen, vrede stichten, medemensen liefhebben.
Coûte-que-coûte, koste wat het kost!
Het kost Hem zijn leven.
Trouw aan Thora,
Trouw ten einde toe…
opdat er recht gedaan wordt
en mensen in vrede kunnen leven…

Trouw zijn aan Thora…
Doen wat gedaan moet worden…  ook als het geld kost.
Doen wat gedaan moet worden … ook als het moeite kost.
Doen wat gedaan moet worden…  ook als het tijd kost
Doen wat gedaan moet worden…  ook als het pijn doet…
in het vertrouwen dat – wat er ook gebeurt –
Hij heeft is met de mensheid meegegaan, op alle wegen,
zelfs op de weg door het rijk van de dood.
Geve de Heer ons allemaal zoveel vertrouwen…
Sterke de Heer ons allemaal in dat geloof.

Dit is een zondag met twee gezichten…
maar die twee gezichten zijn gevangen in een schilderij,
want het is … uiteindelijk één verhaal, met één boodschap:
Hij maakt ons los en zet ons in het licht

We vieren vandaag niet het voorteken van lijden en dood
we vieren het voorteken van de opstanding!
Daar loopt het op uit! 
Op opstanding
Overwinning
Amen.







 

Alles wat over ons geschreven is