Gemeente onze Heer Jezus christus
Lieve mensen van God.

In een kerstmusical  die ik in 2013 schreef, verschijnt Jozef,
de man van Maria, in een veelkleurige mantel.
Hij zingt een lied…

                        Mijn naam is Jozef, zoon van Jakob.
                        Vernoemd naar meester dromer.
                        Ik zoek mijn broers, ik ben verkocht.

 Koor             Hij droomt de wereld op zijn kop:
                        Een knecht die koning wordt
                        van het gevang naar een paleis
                        een slaaf, die nieuwe wegen wijst

Jozef:             Mijn naam is Jozef, zoon van Jakob
                        Ik ben een vrede dromer
                        Ik leef die droom, eraan verknocht.

 Koor             Hij droomt de wereld omgekeerd
                        de schoven buigen neer
                        en de sterren neigen loom
                        voor Jacobs dromerige zoon.

Dan neemt Jozef het woord:
Goede avond, mijn naam is Jozef.
Ja, ik ben trots op mijn jas en  op mijn naam:
Jozef ben Jacob. Jozef zoon van Jacob.
Wat zegt u? U raakt in de war?

U denkt dat ik de Jozef, de meesterdromer ben,
die door zijn broers in de put is gegooid?
U denkt dat ik als slaaf ben verkocht naar Egypte?
U denkt aan onderkoning Zafnath Paneach?
Zafnath Paneach: Egyptisch voor: Redder van de wereld!

Zafnath Paneach, ben ik niet… Ik ben Jozef zoon van Jacob.
Sla er mijn geslachtsregister in Mattheus 1 maar op na!

Zafnath Paneach ben ik niet… maar een droom heb ik wel!
Ik droom van een redder. Een redder voor de wereld.
Ik verlang naar de Messias, die komt voor mij,
voor mijn volk, voor alle mensen…

Tot zover die musical! Maar onthoud die laatste zin:
De Messias komt voor mij, voor mijn volk
voor alle mensen!

We gaan eert even terug naar Nazareth,
de plaats waar Jezus opgroeide.
Slotconclusie:
Geen profeet is in zijn eigen land geëerd.

Die onclusie is best gek,
want bij het begin van het verhaal
zijn de Nazareners nog een en al instemming.
Ze vinden het prachtig, wat hij zegt…
Woorden vol van genade… vinden ze.
Jezus van Nazareth… Profeet? Messias?

Maar de stemming slaat om!
 Hoe dat komt? Dat komt door die vraag:
Is hij niet de zoon van Jozef?
Iemand stelt een vraag – in onze oren –
heel normale vraag. Is hij niet de zoon van Jozef?

Rond zijn jeugd in Nazareth bestaan veel legendes.
In het evangelie staat: Hij nam toe in wijsheid
en zowel God als mensen hadden welgevallen in hem.

Zo’n geslachtsregister moet je niet lezen als een uittreksel
uit de burgerlijke stand. Zo’n geslachtlijst is een middel,
dat een schrijver hanteert, om te laten zien hoe bijzonder
zijn hoofdpersoon is.  Jezus is zoon van
Jozef aan wie God mooie dromen schonk 
Abraham, aan wie God een land en een zoon beloofde;
Noach, aan wie God het voortbestaan van de aarde beloofde
Adam, aan wie God een zinvol bestaan beloofde.
Jezus’ uiteindelijke oorsprong is: God, die mens wordt.
“Zoon van Jozef” wil zeggen: erfgenaam van die beloften…
In Galilea gaat het gerucht dat die beloften vervuld worden.
In Nazareth verwachten ze dat die beloften worden vervuld
door deze zoon van Jozef, die in hun midden is opgegroeid…
Die vrijdagavond in de synagoge wordt dat gerucht bevestigd…
heden is deze profetie voor uw oren vervuld.
De zoon van Jozef! Een nieuwe Zafnath Paneach… Onze redder.

Redder? Maar wat voor redder dan?
Een die de Romeinse legers het land uitgooit?
Dat zou geweldig zijn. Maar helaas, dat zit er niet in…
Lucas schrijft zijn boek na de verwoesting van Jeruzalem…
Lucas laat Hanna en Simeon opdraven op het tempelplein
als Jozef en Maria hem komen voorstellen, opdragen en besnijden…
Hanna:
Dit kind is gekomen voor allen die hopen op de bevrijding van Jeruzalem.
mensen die hopen dat het verwoeste Yerushalayim,
ooit stad van vrede zal zijn.
Sterker: dat heel de wereld ooit stad van vrede zal zijn. 
Simeon noemt die kleine joodse jongen,
heil voor alle volken, licht voor de heidenen,
glorie voor Israël.

Kijk, daar heb je dat zinnetje uit die musical weer…  
De Messias komt voor mij, voor mijn volk… voor alle mensen!
+ Voor mij – Simeon à Nu laat gij Heer uw knecht in vrede gaan… 
+ Voor mijn volk – Simeon à Glorie van Israël
+ Voor alle mensen – Simeon à heil voor alle volken en licht voor de heidenen.

Maar Simeon zegt daar- in een adem – bij: ”Dit kind zal ook een teken zijn, dat weersproken wordt!”
Die tegenspraak komt, op het moment dat de Messias Zoon van Jozef wordt genoemd. Want Jozef, ik bedoel Zafnat Panaeach, is niet alleen de redder van Israël… Nee, hij is de redder der wereld… en dat is een steen des aanstoots voor veel van Jezus’ tijdgenoten. Jozef is niet zo populair. Hij redde immers ook de latere onderdrukkers… De Egyptenaren.

In Nazareth leeft de verwachting dat Jezus zijn zending bij hen zal beginnen.
Geneesheer, genees uzelf! Als je in Kfarnaum wonderen doet, moet je hier niet aankomen met… deze profetieën zijn voor uw oren vervuld. Het oog wil ook wat… Kom op Jezus, eigen volk eerst!

Elia zorgde voor de weduwe van Sarfat… een buitenlandse
Elisa geneest een buitenlandse generaal van huidvraat,
terwijl er in Israël ook meer dan genoeg melaatse rondlopen!
Jezus gaat steeds meer lijken op de profeten

Jozef heeft het heil van alle mensen op het oog, Jezus ook.
Maar dat willen de inwoners van Nazareth niet horen!
Jezus raakt in de positie die ook Jeremia innam:
Hij is een profeet met een boodschap die door eigen volk
en eigen leiders niet op prijs wordt gesteld.

Het verschil van mening is niet nieuw…
Door de hele geschiedenis heen – ook de bijbelse –
zie je twee opvattingen strijden om de voorrang.
Er is een joodse stroming die zegt: Gods heil is exclusief bestemd voor Israël.
Zij geloven dat er een volk is uitverkoren. Het joodse!
Alles wat mooi en goed en luxe en lekker is,
zal aan dat volk ten deel vallen… denken ze.

Andere joden zeggen: We zijn uitverkoren om Gods
heil bekend te maken aan alle mensen. Dat is een mooie opdracht
en tegelijk een gigantische klus. Het is een gave en een opgave tegelijk.
Het geeft zin aan ons bestaan, maar het strijkt ons ook tegen de haren in.

Neem dat nou de joden niet kwalijk, ook in ons land roepen 42 potentiele kamerzetels voor: eigen volk eerst.

Ook in ons land lopen mensen te hoop als het gaat over de vraag: Zullen we delen met de vluchtelingen, of drijven we ze naar de rand van de afgrond? Bestuurders worden bedreigd… gebouwen beklad.

Wie wil de lastige opdracht aanvaarden: Gods heil te laten zien tot aan de einden der aarde. Zijn we daarmee bezig als onze F-16’s hun land helpt platgooien?
Zullen wij onschuldige mensen uit Syrië en Irak – Gods heil te laten ervaren.
Zullen we de kinderen die hun land worden uitgebombardeerd, hier een goed heenkomen en een zinvol leven gunnen?

Of kiezen we ervoor de mensen, die menen dat Gods heil voor ALLE MENSEN is bedoeld, naar de rand van afgrond te drijven. Want lieve mensen, daar zijn we in dit land en in dit werelddeel mee bezig. We gedragen ons als de bewoners van Nazareth, die Jezus Messias in het verderf dreigen te storten.

Willen jullie meer of minder zonen van Jozef?
riep er een volksmenner met zwaar geblondeerd haar
en de massa riep: minder, minder, minder…
en dreef hem de synagoge uit.

Europeanen zijn van God los. Volkomen de kluts kwijt.
Helemaal van het padje…
Waar de engelen steeds weer roepen: Vreest niet!
laten miljoenen zich leiden door volkomen redeloze angst.
“Eigen volk eerst!” roepen ze.  
Harder kun je Jezus niet in zijn gezicht slaan.
Sneller kun je Hem niet drijven naar de rand van de afgrond.
Maar de Heer richt zich op, draait zich om
en gaat tussen de mensen door en vertrekt.
Goddank, ook dat zien we gebeuren.
Mw. Arib wordt kamervoorzitter,
maar ik geef u een ander voorbeeld

Afgelopen dinsdag was er in Hoorn een gespreksavond…
Het was de dag waarop de Tweede kamer besloot, dat F 16-s,
mede namens u en mij, bommen te laten gooien op Syrië.
Op die avond kwamen Christenen en moslims samen
rond het thema: Islam en geweld. De kerk was vol.

Ik zat naast een Syrisch meisje. Ze heet Sham en is 14 jaar.
Ze woont sinds eind september in Zwaag. Zit in Hoorn op
school en spreekt heel aardig Nederlands.

Zij had een korte verklaring op papier gezet…
Die wil ik u graag voorlezen…
 

Allereerst groet ik u met de groet van de Islam: Salaam Aleikum:
Vrede voor allen.
Ik voel me verdrietig om alle mensen die in Parijs zijn omgekomen.
Daar hebben mannen moorden gepleegd.
Dat zijn geen echte moslims.
Het zijn dezelfde mannen, die ons huis in Syrië kapot maakten
en mijn vader beroofden van zijn geld.
Islam wil geen moord.
Islam wil vrede.

Ik heb bij onze buren gezien dat ze goed en eerlijk en stipt zijn.
Ik zie steeds een glimlach op hun gezicht.
Dàt is de leer van Islam!
En precies dat heb ik gevonden,
nu ik in Nederland woon! Dank u wel

Ik vraag nog even uw aandacht voor haar laatste zin.

Een vluchtelinge van 14 jaar, herkent in de houding van haar Nederlandse buren, de ware strekking van haar eigen religie. Ze stond dinsdagavond op… om dat aan een kerkzaal vol mensen te vertellen.

Waar van angst bezeten mensen, zich te buiten gaan aan spreekkoren,
die ik niet zal herhalen, omdat ze schunnig zijn…
Waar lafaards anoniem laten zien hoe diep ze gezonken zijn,
door via de a-sociale media de godsdienst van
honderden miljoenen mensen door het slijk halen.
Waar politici onderbuikgevoelens van mensen bespelen en het democratisch staatsbestel zo misbruiken, dat elk messiaans perspectief over de rand van de afgrond wordt geduwd. Waar Christus, anno 2016, bijna het ravijn in wordt gekieperd…

DAAR keert hij zich om, in de gestalte van een 14-jarige moslima, en gaat midden tussen de mensen door en vertrekt. Dank je wel Sham, want uit jou verhaal begreep ik dat jij geweldige Nederlandse buren hebt…
Door jouwverhaal herinnerde ik me dat Hoogwoud vluchtelingen opving…
Door jouw verhaal zag ik weer dat de christelijke traditie recht overeind staat,
zo lang de gemeente, die zich naar Jezus noemt, ruim baan maakt voor jou en je lotgenoten, voor eenzame mensen en dak-en thuislozen. Door jouw verhaal zag ik ineens weer die kinderen in Burundi, die naar school moeten om nog meer narigheid in dat land te voorkomen.

Midden onder u staat Hij die gij niet kent…
Hij doet zich dan eens voor als arme joodse rabbi,
dan eens als een prachtige Syrische tiener,
dan weer als een bevlogen Burundese dominee
en heel vaak als een gemeente die solidair is met de armen en verdrukten.
Amen.