Lieve mensen van God

Israël verwachtte al eeuwen een Messias, een gezalfde.
Niet een gekroonde koning, maar een gezalfde.
Niet een koning, die hoog te paard zit, en op je neerkijkt
maar een die rijdt op een ezel, en mensen als jij en ik, gewoon aankijkt.
Niet een koning die de baas speelt en zichzelf van alles toe-eigent
maar een zorg draagt voor mensen, die zo regeert dat ze tot hun recht komen.
Niet een koning die constant via facebook meldt hoe gelukkig hij zelf wel is, maar eentje die meeleeft met degenen die er onderdoor gaan. Een humane solidaire koning.

Over zo een koning schrijft Jesaja – 600 jaar voor Christus.
Een koning die door dik en dun het lot van zijn mensen deelt.
Een koning die – wat er ook gebeurt – Gods naam handen en voeten geeft:
IK ZAL ER ZIJN VOOR JOU.

Toen Lucas zijn verhaal over Jezus ging schrijven, moest hij denken aan wat Jesaja schreef over – wat we doorgaans aanduiden als – de lijdende knecht van de Heer.
Of hij daarbij een concreet persoon op het oog had, weten we niet.
Hij heeft het niet over Jezus. Niemand kan 600 jaar vooruit kijken.

We gaan de laatste week voor Pasen in. De week waarin die lijdende knecht de schlemiel lijkt te worden. De religieuze leiders van zijn tijd draaien hem een loer,
en de wereldlijke macht voert het valse vonnis uit. Machtspolitiek in de eerste eeuw.
Corruptie is van alle tijden. Lucas denkt aan de woorden van Jesaja.

Zijn vrienden laten hem in de steek. De mensen die hem vandaag toejuichen,
roepen vrijdag: Kruisig hem! Wat een tegenstelling. Wat een afgang.

Ja, dat lijkt zo. Maar, dat is niet zo! Het lijkt een tegenstelling, maar de glorieuze intocht, ligt op een lijn met dat vreselijke lijdensverhaal. Het verhaal van vandaag
zet de toon voor de hele week.

Dat moet je uitleggen! Het is als in de muziek. Vooraan een notenbalk staan tekentjes… en die tekentjes zorgen ervoor dat de melodie klinkt zoals hij klinkt…
Bij het Hosannaliedje staat vooraan een mol op de middelste lijn. Elke b wordt een bes. Een halve toon lager. Hoor je het verschil…

Het intochtverhaal is zo sfeerbepalend voorteken van de stille week.
Je moeten het niet over het hoofd zien, want het is onmisbaar.

Als we deze persiflage van een heerser; deze ontmaskering van de macht,
niet scherp voor de geest houden, dan gaan de andere verhalen
net zo gek klinken als dat hosannaliedje zonder mol.

Als we dit verhaal niet als zo’n voorteken voor de lijdensweek zetten,
dan loop je het risico van passieverhaal een vertelsel te maken over een zielpoot.
Dan loop je het risico Jezus te gaan zien als een looser, een schlemiel.  

Als je die haast cabareteske intocht overslaat,
devalueren de verhalen van de komende week,
tot horror stories die niets dan afschuw wekken.

Dit verhaal is absoluut onmisbaar. De evangelisten vertellen het ook alle vier!
In de komende week wordt de macht ontmaskerd, zoals farao bij de Schelfzee.

De oude verhalen vertellen over God die met mensen meegaat.  
IK ZAL ER ZIJN VOOR JOU is er bij jouw uittocht uit de verslaving…
IK ZAL ER ZIJN VOOR JOU is er bij jouw doortocht door dieptepunten van jouw schelfzee
IK ZAl ER ZIJN VOOR JOU is er bij jouw reis door de woestijn van het bestaan,
met de tien geboden als tips, om daar als vrij mens doorheen te komen.
IK ZAL ER ZIJN VOOR JOU is er als jij intocht houdt in een veelbelovend land.

Die beloftevolle naam wordt waar: Jezus doet Gods naam eer aan.
Hij is de mensen nabij. Mensen die het niet meer zien zitten, opent hij de ogen.   
Tot de mensen die in geen tijden een bemoedigend woord hebben gehoord, dringt het door…
Mensen die lamgeslagen zijn door allerlei tegenslagen, kunnen uit de voeten door zijn bemoedigend optreden,  en wie gevangen zat in wat voor narigheid dan ook, wordt in vrijheid gesteld. Jezus deelt in onze sores; Hij maakt ook een nieuw begin en daarin mag jij delen.

Koning Jezus trekt, omgeven door een menigte leerlingen Yerushalayim, de stad van de vrede binnen. Dit onmisbare verhaal begint met een ezeltje, waarop nog nooit iemand heeft gereden. Het ezeltje is vastgebonden. Het is een veulen, een jong beestje nog,
maar het staat al eeuwen te wachten, totdat de Heer hem nodig heeft… Bij Zacharia lezen we:


Juich, Sion, Jeruzalem, schreeuw het uit van vreugde!

Je koning is in aantocht, bekleed met gerechtigheid en overwinning.

Nederig komt hij aanrijden op een ezel, op een hengstveulen, het jong van een ezelin.

Geen schlemiel, maar een koning! Een koning bekleed met gerechtigheid.
Een gezalfde… Een dienaar-koning – een messias.
De gemeente komt in beeld. De leerlingen worden hier voor het eerst apostelen genoemd. Apostelen dat zijn de mensen, die Jezus’ manier van leven voortzetten.
Het losmaken van die ezel, is het beeld van hun missie. In het losmaken van de ezel, laten de apostelen zien, waartoe zij en wij als gemeente geroepen zijn:
Losmaken! Bevrijden. Verlossing aanzeggen!

Op het schilderij dat Nel molenaar drie jaar geleden maakte.
heeft ze de mensen langs de weg nauwelijks gezichten gegeven.
Daar mag je jezelf invullen. Daar bij die intocht lopen jullie en ik.
Daar loopt de gemeente. En we roepen: Hosanna, Hosanna!
In de taal van de 20-ste eeuw: Hartelijk welkom, vluchtelingen.
We halen de koning van ons leven binnen.
Hij is ons aanzet tot barmhartigheid, tot humaniteit.
Hij die ons op pad stuurt om mensen los te maken
uit het prikkeldraad langs de Europese grenzen.  

We mogen mensen helpen bevrijden van hun angst voor het onbekende;
we mogen meedoen en met palmtakken zwaaien naar de asielzoekers
die kloppen aan de deur van de Europese samenleving.
De koning die hier intocht houdt, bepaalt ons telkens weer bij het feit
dat wereld leeft bij waanideeën.

Jezus maakt ons los van het waanidee dat de mensen er zijn voor de regels.
Wat een onzin, regels zijn er om vrije mensen, de kans te bieden vrij te blijven.
Hij geeft ons dat allermooiste godsgeschenk: “de vrijheid” opnieuw in handen.
Religie wordt vaak gezien als een systeem, dat de menselijk vrijheid beperkt.
Waar dat gebeurt schiet ze haar doel voorbij. Godsdienst garandeert je vrijheid,
omdat je wordt losgemaakt van waanideeën.

Jezus maakt ons los van het waanidee, dat we een stuk van de aarde voor onszelf kunnen claimen. Van het nationalisme. Hij bepaalt ons bij de bijbelse gedachte
dat de aarde van God is…
Het gaat dus niet aan om hekken te bouwen langs de grenzen van Macedonië.
Het geeft geen pas geeft een muur te bouwen tussen Israël en de Westbank.
Het is niet goed om prikkeldraad te spannen tussen Servië en Hongarije.

Nationalisme maakt slachtoffers. Erdogan in Turkije gunt de Koerden geen plek onder de zon, Poetin in Rusland annexeert hele stukken aarde, koopt Olympische Spelen,
drogeert zijn sporters en dat allemaal tot meerdere eer en glorie van wereldmacht Rossia. Trump in de Verenigde Staten gaat alle Latino’s over de grens zetten – wat God verhoede… en ook het beleid van Orban in Hongarije, leidt tot ten hemel schreiend onrecht. Christelijk Europa zou op zijn achterste benen moeten staan! Maar helaas,
de politci huilen mee met de wolven in het bos.
Het zijn niet de moslims die de oude Europese waarden aanvallen. Het zijn de Europeanen zelf die het fundament onder onze beschaving verkwanselen.

Jezus maakt ons er telkens weer op attent dat God de Vader is van de hele wereld-wijde mensenfamilie. Alle mensen zijn Gods kinderen en dus uw en mijn broers en zussen, maar wij denken nog steeds superieur te zijn aan anderen. 

Jezus’ levensverhaal laat zien dat de zelfs de machtigste machthebber,
gedoemd is te vallen, als mensen zich werkelijk inzetten voor recht en vrede.
Want dat levensverhaal eindigt niet op Goede Vrijdag… Het loopt niet dood.
Het verhaal eindigt op Paasmorgen! En zelfs dat is niet waar,
want het verhaal gaat door tot op de huidige dag! 

De komende week gaat de een naar Naarden… en de ander naar Amersfoort.
De een naar Bach’s Mattheuspassion, de ander naar de The Passion van de EO.
Onze katholieke vrienden bidden de kruisweg… Ze eindigen allemaal met Jezus’ dood.

Ik heb het niet op dat soort manifestaties… Jezus’ kruis is niet los verkrijgbaar,
dan wordt het een tranentrekker en dat kun je beter aan Hollywood over laten.
Het kruis zit in een pakket met de palmtakken van vandaag en het open graf van
komende zondag. Maar helaas, in onze wereld is goed nieuws –  geen nieuws
en dus gebruikt Gods eigen Tros de kruisgang voor een kijkcijferkanon…
en gaan de bezoekers van Naarden op paasmorgen achter de paashaas aan.

Vandaag staat Pilatus voor gek en de tempelkliek voor joker. Volgende week krijgt de dood een rode kaart. Dat gebeurt allemaal niet door magie of toverkracht… maar door een vorm van solidariteit die zijn weerga onder de mensen niet kent.

Erop vertrouwend dat het verhaal – want meer is het niet – doorgaat, mogen we de passieweek ingaan. Het is het verhaal dat Europa zijn identiteit heeft geschonken.
Het ligt op de mestvaalt van de geschiedenis. Het wordt node gemist.
Moge het onze passie zijn en blijven om het onophoudelijk te vertellen.
Vertellen, in woord en daar; want als de gemeente erbij leeft,
dan zullen zelfs de blinden het zien…
de humaniteit, de menselijkheid overwint de machten van onderdrukking en geweld
dan zullen de doven het horen… Welkom vluchtelingen! O.K. Kinderen in Burundi


Ik hoor dat oude verhaal regelmatig doorklinken. Nee niet in de Passion, maar
in allerlei min of meer seculiere projecten. Oikocredit bijvoorbeeld.
Het straatpastoraat in Hoorn. Een doosje bonbons voor kids in Burundi.
In woorden als “wir schaffen das!” Doorgaan met wat goed is, omwille van de gerechtigheid. Ook al kost het je stemmen. Ze heet vast niet toevallig: Angela.
Engel – boodschapper van de Heer. Dat het zo mag zijn Amen.