Gemeente van onze Heer Jezus Christus.
Lieve mensen van God.


Kom, zing het lied van Eva… Zo heet lied 738 in ons liedboek.
Het is oorspronkelijk een lied van John Bell, een dominee-dichter-componist,
die woont en werkt in de gemeenschap van Iona,
een eilandje voor de westkust van Schotland,
waar hij o.a. liederen schrijft voor eigentijdse vieringen,
waarin naast Keltische invloeden, de maatschappelijke relevantie
van de Schrift een belangrijk element is.

John Bell zette een meer passende titel boven het lied:
There is a line of women… Die vlag dekt de lading een stuk beter.
Het lied gaat immers niet alleen over Eva. Ook Sara en Hanna en Sifra en Pua,
Mirjam en Esther, Tamar en Rachab, Ruth en Bathseba komen aan bod.
Anna en Martha en de Maria’s uit het nieuwe testament.

There is a line of women…
Dit lied is een line up van vrouwen die zich – vaak met lijf en leden –
inzetten voor recht en gerechtigheid. Zulke mensen zijn – volgens John Bell –
op de hemelbruiloft, Jezus’ meest geliefde gasten.

Het is verleidelijk om de hele line up langs te gaan,
want het zijn stuk voor stuk vrouwen met een verhaal.
Maar vandaag zullen we focussen op Maria van Bethanië.
Maria woont met Martha, haar zus… en Lazarus, haar broer… in Bethanië.
De naam van dat dorp is een samentrekking van Beth Anawim, huis van de armen, de onaanzienlijken.
Bethanië ligt op de olijfberg en biedt uitzicht op Yerushalayim.
Vanuit het “Huis van de armen”, is er uitzicht op “de stad van de vrede.”
Bijbelse aardrijkskunde is veel meer dan geografie – het is verkondiging:
Vanuit het “Huis van de armen”, is er uitzicht op “de stad van de vrede.”

Maria van Bethanië komt voor in drie verhalen.
In Lucas 10 komt Jezus bij dit bijzondere gezin op bezoek.
Hij wordt door Martha gastvrij ontvangen en Maria nestelt
zich aan Jezus’ voeten en luistert naar zijn onderwijs.

Martha wordt vaak weggezet als het sloofje, dat altijd maar aan het poetsen is.
Martha beoefent echter de gastvrijheid… en dat is in dit geval een hele klus.
Ze krijgt per slot in een klap, onverwacht dertien man over de vloer/
Dat is geen leuk bezoek, dat is veel meer een bezoeking.
Of als er vluchtelingen deze kant op komen,
dan raakt welvarend Europa in crisis.

Maar Martha leeft in het Midden Oosten.
Daar zijn gasten een geschenk uit de hemel.
Daar is gastvrijheid een van belangrijkste waarden in de samenleving.
Tamelijk arme landen als Libanon, Jordanië en ook Turkije nemen ook
vandaag veel meer vluchtelingen op dan het veel rijkere Europa.

Martha is zorgzaam bezig en dat zou elke oosterse gastvrouw doen.
Maria laat haar begaan en nestelt zich aan de voeten van rabbi J’shua.
Die plek, aan de voeten van de rabbi, kennen we uit het verhaal van Paulus.
Die zat immers aan de voeten van rabbi Gamaliël. Zitten aan de voeten van zo’n leermeester, is normaal gesproken, alleen weggelegd voor mannen.

Maar hier zet een vouw zich neer, om onderricht van een rabbi te ontvangen.
Als Maria de heilige plicht van de gastvrijheid overlaat aan haar zus, moet ze daar – zeker in die cultuur – een verdraaid goede reden voor hebben gehad.
Bovendien doorbreekt ze de religieuze code, dat alleen mannen Thora studeren, ook voor die doorbraak moet ze zwaarwegende
argumenten hebben gehad.

Er is – vreemd genoeg – niemand die er een punt van maakt.
Niemand stuurt haar weg. Rabbi J’shua maakt geen onderscheid.
Voor hem zijn vrouwen en mannen … allemaal kronen op Gods schepping
Alleen Martha, die zou het fijn vinden als Maria haar even zou helpen.
Let wel: Martha zegt niet dat Maria daar niet mag zitten…
Ik vermoed dat Martha daar zelf ook graag zou zitten.
Wij zouden wellicht ook Lazarus wat zorgtaken
hebben toebedeeld, toch?

Maria en Martha worden nog wel eens tegen elkaar uitgespeeld.
De denkers en de doeners. Het gaat om het stellen van prioriteiten.
Jezus bevestigt Maria in haar keuze. Gastvrijheid betonen kan morgen ook weer, maar wat Maria leert vandaag, neemt niemand haar ooit nog af,
zegt de Heer.

Nu moeten de doeners onder ons zich vooral niet laten ontmoedigen.
Jezus wijst Martha niet af. Zij doet immers wat iedereen zou doen.
Maar hij wijst de houding van Maria ook niet af. Integendeel.
Deze vrouwen doen ieder hun eigen ding – Het zijn
volwassen en volwaardige mensen, die zelf keuzes maken.

Moslimfundamentalisten zouden heel wat kunnen leren van deze
– ook in hun heilige boek – o zo belangrijke profeet. Nee, ik zet me niet af tegen de Islam. Die Jordaniërs, Turken en Libanezen, die gastvrij vluchtelingen opvangen, behoren ook tot die religie. Mijn complimenten!
En fundamentalistische christenen moesten nog maar eens goed nadenken
of Jezus echt vrouwen uit het ambt zou weren.
 

Lazarus en de beide zussen leven samen in een huis.
Meestal wordt verondersteld dat de beide vrouwen niet gehuwd waren
en dat Lazarus in hun levensonderhoud voorzag.
Martha zou dan de meer praktisch ingestelde persoon zijn –
misschien wel een jonge weduwe – terwijl Maria meer een dromer is,
een bijzondere vrouw.
Ze beschikt over een soort opstandigheid die ons babyboomers wel aanspreekt. In die tijd was haar keuze, een moedige daad. Men veronderstelt dat ze niet getrouwd was, maar wel een bruidsschat had vergaard: een fles peperdure nardusmirre, die volgens Judas een jaarsalaris waar was.  

We gaan naar Johannes 11. Lazarus is ziek en Jezus in de buurt.
De gezusters zijn ervan overtuigd dat hij zal komen om hun broer te genezen.
Jezus heeft echter zo zijn redenen om dat niet te doen – althans niet meteen – en als hij eindelijk komt is Lazarus al vier dagen dood en begraven.
Als hij dan eindelijk Bethanië nadert, rent Martha hem tegemoet…
Maria niet. Maria blijft in huis. Waarom?

Is ze boos op Jezus? Heeft Hij haar teleurgesteld?
Ze zat aan zijn voeten. Ze geloofde heilig in wat hij zei.
Ze adoreert hem en doorbreekt allerlei codes om Hem haar liefde te tonen
en nu laat hij haar broer zomaar doodgaan. Nu neemt hij niet eens de moeite om op tijd komen, terwijl ze zoveel van hem houdt. Maria is intens verdrietig om het verlies van haar broer, maar ze is wellicht ook een illusie armer.

En daar komt nog iets bij, want wie moet er nu voor geld zorgen?
Weduwen blijven zonder man en dus zonder inkomen achter.
Straks wonen ze in dubbel opzicht in Bethanië,
het huis van de armen.
Er zal voor Maria niets anders opzitten dan die fles mirre te verkopen,
het met de opbrengst zo lang mogelijk uit te zingen… en daarna,
nou ja daar wil ze liever niet aan denken.
Maria is diep verdrietig om haar broer,
maakt zich existentiële zorgen over haar toekomst
en is volledig van de kaart nu degene op wie ze al haar hoop had gevestigd,
niet op tijd komt.
Ze gaat hem ook niet tegemoet, zoals Martha.
Ze voelt zich verraden en gekwetst…
Heeft hij dan helemaal niet aan haar gedacht?
Waren haar hoop en haar dromen dan helemaal niet belangrijk voor hem?
Ze is radeloos, voelt zich reddeloos verloren en blijft redeloos zitten mokken in haar huis.

Martha gaat Jezus tegemoet. Zij hoort als eerste wat Jezus van plan is.
Ze gaat het Maria vertellen en zegt dat Jezus naar haar vraagt.
Jezus heeft helemaal niets gevraagd, maar eens te meer blijkt
die Martha niet het domme – al dan niet blonde – sloofje te zijn
waarvoor ze zo vaak wordt versleten.
Martha weet precies, wat haar zus graag horen wil:
“Hij vraagt naar je!”
Dat leugentje is een schot in de roos,
want mokkende Maria staat op.. Ze gaat…
Niet naar het graf, maar naar Jezus. Ze valt neer aan zijn voeten.
 Alweer!“ Als jij hier was geweest zou Lazarus niet gestorven zijn!”
brengt ze nog uit…  en dan stort ze in.

Maakt dat verwijt Jezus boos? Nee, dat niet.
Maar te moeten aanzien hoezeer zijn vriendin gebroken is,
te moeten aanhoren hoe zij en de omstanders weeklagen
Te moeten constateren dat haar hart,
ooit vervuld van messiaanse dromen,
nu overloopt van teleurstelling en wanhoop,
dat is hem te veel!

Als Jezus ziet hoe zijn lieve vriendin helemaal van de kaart is
en als één brok wanhoop aan zijn voeten ligt…
dan springen ook bij hem de tranen in de ogen.
Hij doorgrondt haar verdriet om haar broer,
ziet haar wanhoop m.b.t. de toekomst
en ervaart hoe haar geloof aan flarden is geslagen.
Iedereen die ooit een geliefde verloor zal het herkennen.

De aartsvijand van de LEVENDE krijgt hier de overhand.
De dood boekt weer een overwinning,
niet alleen door het sterven Lazarus,
maar Hij ziet ook het leven van Maria doodlopen.
Al die weeklagende omstanders zitten op dood spoor.
En dan besluit hij om niet alleen Lazarus uit zijn graf te roepen,
maar Hij wil ook een opgewekte Maria, en een volk dat vertrouwt op de LEVENDE – ook als de dood in het spel is.

Lazarus is opgewekt.
Maria is opnieuw overtuigd dat Jezus niets meer of minder is, dan Gods zoon. Die overtuiging brengt haar – een paar dagen later – tot een andere,
ook nogal schokkende daad.

Ik bedoel de wereldberoemde scene waarin ze Jezus’ voeten zalft.
De kostbare mirre, die enkele dagen geleden nog klaar lag voor de verkoop, vloeit nu over de voeten van de man, van wie ze heel veel leerde, die haar intens troostte en die zij nu voluit wil eren als de gezalfde, de Messias.

Waar eerst alleen wanhoop en hopeloosheid heerste…
waar alle perspectief op een goede toekomst was vervlogen
waar de naam Bethanië voluit waar werd: huis van de armen
Daar wordt weer genoten van het uitzicht op Yerushalayim
daar floreert de HOOP op een stad van vrede.


Hoop op een toekomst waarin welzijn, belangrijker is dan welvaart…
Maria’s toekomst hangt niet langer af van een fles nardusmirre…
Haar toekomst    ligt in de handen van HEM;  haar grote vriend;
de Messias van Israël; de redder van de wereld.

Ze zalfde hem met de kostbare mirre.
Misschien was het een daad van aanbidding,
misschien een daad van berouw over haar twijfel,
misschien was het een offer waarmee ze hem wilde loven en prijzen!
Misschien was het wel allemaal tegelijk.

Maar een ding is zeker. Jezus weet haar daad op waarde te schatten.
Hij kent haar en weet haar allerdiepste drijfveren
In zo’n liefdevolle relatie moet je de woorden van psalm 139 verstaan

Heer die mij ziet zoals ik ben  – dieper dan ik mijzelf ooit ken
kent Gij mij, Gij weet waar ik ga – Gij volgt mij waar ik zit of sta.
Wat mij ten diepste houdt bewogen – ’t ligt alles open voor u ogen.

Ja, hij heeft gezien dat ze met haar hele hebben en houden kiest voor HEM.
Ja, hij kent haar en weet dat ze hem niet alleen zalft voor zijn begrafenis,
maar ook vooral als haar bruidegom. Ze geeft hem haar bruidsschat.
Hij weet wat haar ten diepste houdt bewogen:
Haar 100% overgave aan Hem, Jezus,
de Christos – de gezalfde.

Het verhaal is een grote love-story.
Menselijke liefde als beeld van Gods betrokkenheid op ons leven.
Zoals Jezus van Maria houdt, houdt hij ook van jou en mij.
Dat mag je – net als Maria – gerust heel persoonlijk invullen.
Hij wil niets liever, dan te zijn: jouw en mijn “one and only”.
 

Wat zegt u? U blijft graag met twee voeten op de grond?
Ik ook… Maar toch. Zou het niet goed zijn als het
zogenoemde christelijke westen zich weer eens
zou nestelen aan de voeten van rabbi van Nazareth.

Maria heeft haar materialisme over zijn voeten uitgegoten en is opgestaan.
Er is plaats vrijgekomen aan de voeten van de Heer. We doen er goed aan,
zijn onderricht nog eens extra goed tot ons te laten doordringen en
ernaar te handelen, bijvoorbeeld in onze politieke keuzes.

Christelijk Europa, met zijn Maria-blauwe vlag,
zou zich moeten realiseren dat je de gastvrijheid niet kunt verwaarlozen
om je in alle vrijblijvendheid te nestelen aan de voeten van Jezus.

Als Europa dat doet, kon het met diezelfde voeten wel eens een flinke schop onder de kont krijgen van diezelfde Jezus…
Als Europa dat blijft doen, zal hij ons voorhouden dat de Islamitische buren van Syrië en Irak gastvrij zijn, terwijl wij hekken bouwen
en maximum aantallen vaststellen.

Het zal toch niet zo zijn dat wij Europeanen zijn beland aan de voeten van de mammon en dure olie gieten over de voeten van economia.
Als je Jezus zoekt, kijk dan eens aan boord van zo’n gammel bootje
ergens op de Middellandse Zee.

Het is niet alleen maar treurnis in Europa.
 U weet misschien dat er een straatpastor aan het werk is,
die vanuit de kerken aan dak- en thuislozen laat zien dat God
ook houdt van mensen die op straat moeten leven.
Dat is zo’n doener… zo’n Martha. Maar doen staat niet tegenover leren…
Een diaconaal ingestelde kerk zegt: al doende leert men.

Lieve mensen van God, er zijn nog vele voeten te zalven,
nog heel wat Syrische vluchtelingen te huisvesten,
er moeten nog heel wat kinderen in Burundi naar school.
Ik heb mijn Burundese vriend Sylvestre laten weten dat
ik hem in zijn geliefde Opperdoes zal vergelijken met
Maria van Bethanië. Waarom?

Omdat beiden wonen in “het huis van de armen”,
waar wanhoop en hopeloosheid heerste…
Beiden bieden mensen weer uitzicht
op de kwaliteit van leven die we eeuwig noemen.

Vanuit Beth Anawiem is er uitzicht op Yerusjalaim,
de stad van de vrede.
In Bujumbura leeft de hoop op Amahro, vrede.
Amahoro y Imana – De vrede van de Heer.
Sylvestre wenst ook u
Vrede en alle goeds.

In de naam van de vader en de zoon en de heilige geest.

 

AMEN