overdenking tijdens de paaswake

Lieve mensen van God,

We lazen het scheppingsverhaal…
Logisch, zal menigeen zeggen:
Pasen is ook een nieuw begin.

We lazen een stukje uit Exodus… 
meer speciaal de doortocht door de schelfzee
Logisch, zal menigeen zeggen:
Ook dat gaat over een nieuw begin.

We lazen twee stukjes uit Lucas … onderbroken door een lied.
Het verhaal van Paasmorgen…
logisch – een nieuw begin.

Pasen, feest van het nieuw begin…  
Het ei is een oersymbool van “een nieuw begin.”
Er bestaan scheppingsverhalen die vertellen dat de aarde is
voortgekomen uit het z.g. wereldei.

Je ziet dat nieuwe begin terug in allerlei paassymbolen.
Vroeger werd gedacht dat een haas eieren legt.

Menig loslopende hoenderachtige legde haar eieren in een hazenleger.
Door dat misverstand heeft de haas zijn speciale functie gekregen,
vertelde deze week iemand op de radio. Het kan ook zijn gekomen door
zijn onstuitbare viriliteit. Omdat hij zoveel nieuwe beginnetjes maakt, dus.

Die “nieuwe begin gedachte” heeft de commerciële jongens en meisjes op het idee
gebracht bij dit feest niet de nadruk te leggen op het diner,
maar op het ontbijt… en voor de langslapers onder de paasvierders:
een Paasbrunch.

Als je iets over de betekenis van Pasen wil zeggen,
is “dat nieuwe begin” zo gek nog niet.
Hoewel… het gaat allemaal wel erg gemakkelijk.

Je kunt niet zomaar plompverloren over “een nieuw begin” beginnen.
Misschien maakt de economie in 2012 wel … een nieuw begin,  
maar dat is dan wel een nieuw begin na de crisis
Je kunt best over Pasen spreken, als een nieuw begin,
maar ook dan kun je niet om de crisis heen, die daaraan voorafgaat.

Dat zouden wel willen, want wij houden niet van crises.
En daarom houden we onszelf nogal eens voor de gek.
We vieren het nieuwe begin….
Waarom zou je een nieuw begin maken, als alles goed gaat?
Dat doe je alleen als de eieren en de paashazen
doel op zichzelf zijn geworden.
Als het alleen nog maar gaat om lekker eten…
of om de verkoopcijfers. 

Daarom vermeldt Genesis 1:

Sinds
het begin is God schepper, – van de hemelen en de aarde.

God is de schepper! Dat is hij nu… en dat is hij van het begin af aan geweest…
En wat houdt dat “scheppen” van God dan in?
God schept orde in de chaos…  God creëert
een plek waar mensen kunnen leven. Hoe was het dan voor die scheppingsdaden van
de Heer? 

De aarde is woest en vormloos geweest
met duisternis op het aanschijn van de oervloed,
– maar adem van God reeds wervelend over het aanschijn van het water.

De chaos gaat aan de schepping vooraf…
Tohoe wabohoe… staat er in het Hebreeuws
Irrsal und wirsal … vertaalde Martin Buber in prachtig Duits
De aarde is een oord, waar je geen kop of staart aan kunt vinden.
Boven is onder en ondersteboven… ondenkbare duisternis… eindeloos water.
Chaos – Tohoe wa bohoe
Maar ook Ruach: Adem… Geest…
Gods adem over het aanschijn van het water.

Waarom zou de uittocht uit Egypte gevierd moeten worden,
als dat land niet was verworden tot een oord
waar kinderen werden geofferd aan de Nijlgodin
en mensen slachtoffer werden van slavernij.
Tohoe wa bo hoe.
Maar ook Ruach: Adem… Geest…
Gods adem over het aanschijn van het water.
Een pad – dwars door de oervloed, die hier Schelfzee heet.
Uittocht en doortocht – gaan aan de reis naar het veelbelovend land vooraf.



Waarom zou God “Licht!” roepen, als er geen duisternis was?
Zonder het donker heeft het licht geen zin!

Waarom zou Mozes roepen “Laat mijn volk gaan!” als er niets aan de hand was.
Als je je gevangenschap niet ervaart, merk je ook niks van bevrijding.

Zonder het lijden en sterven van Jezus,
wordt Pasen een feest van hazen die chocolade eieren leggen
en van kuikens, kakelend als een kip zonder kop.

Dat zet een flinke domper op de feestvreugde? Toch?
Integendeel!  De vreugde is juist  groter
als je eerst de crisis onder ogen ziet.
Dan moet je het pijnlijk gekakel van de kip die een ei legt wel serieus nemen. 
Het goede komt niet vanzelf…Elk nieuw begin kost pijn en moeite…
Nieuw leven vergt: barensweeën.


Een doodgelopen relatie vergt scheiding.
Pas daarna kunnen beide partners een nieuw begin maken.
Maar als je die crisis open en eerlijk onder ogen ziet…
komen beiden als herboren te voorschijn.
Een nieuw begin, dat kost geboortepijn

Een voortwoekerende ziekte vergt overgave.
Daarna is een zinvol afscheid mogelijk.
Als je die crisis open en eerlijk onder ogen ziet…,
kan de stervende rust, en degene die achterblijft, vrede vinden.
Dat is de weg, die Jezus ons wijst… Wie volgt?
Opstanding… een nieuw begin… kost bloed, zweet en tranen

Daar ligt een probleem: We zijn immers vaak niet bereid  om die weg te gaan… Mensen hebben de neiging de crisis te loochenen.

Denk maar aan Petrus.
Het ontbreekt ons zo vaak aan vertrouwen.
We sluiten onze ogen of slaan op de vlucht,
zoals de discipelen in Getsémané. 

Judas moet je nageven dat hij de moeilijke momenten
niet uit de weg gaat…
Hij heeft een goede reden om naar Kajafas te gaan.
kom volgende week maar kijken…

Jezus heeft de chaos in het menselijk leven en samenleven
onder ogen gezien; sterker nog: aan den lijve ervaren…
Hij is zijn weg gegaan, dwars door de chaos,
van god en alle mensen verlaten
zo intens alleen…
maar,

Trouw aan Thora…
Trouw aan zijn missie.
Trouw tot het bittere eind…

En die Trouw leidt – tot verrassing
van iedereen die deel uitmaakt van die crisis
en dat niet loochent, er niet voor wegloopt…
en zich niet in slaap laat sussen…

Die Trouw leidt tot opstanding

Zijn trouw tot het bittere eind maakt de pijn op Golgotha
tot de barensweeën van een nieuw begin…

Midden in de duisternis van deze nacht, midden in de tohoe wa bohoe
worden nieuwe mensen geboren… wordt een nieuw begin gemaakt:
dat we onder deze woorden mogen brengen met…

De Heer is waarlijk opgestaan!  
Dat is de boodschap van Pasen…
Daar kunnen we het mee doen!

AMEN