alle heiligen

Lieve mensen van God,

Het gedeelte uit het evangelie dat we vanmorgen hebben gelezen heet:
De rede over de laatste dingen. (Marcus 13:1-13)

 

Eeuwenlang hebben christenen deze teksten gelezen als voorspellingen.
Voorspellingen over wat men “de eindtijd” noemt.
Velen denken dat deze woorden handelen over het moment dat de wereld vergaat. De Maya-kalender boezemt velen angst in t.a.v. 21 – 12 – 12.  

Paus Benedictus heeft de katholieken al gerust gesteld.
Hij heeft duidelijk aangegeven dat de wereld over vier weken gewoon doordraait.
Ik ga ervan uit dat ik u  niet – zoals collega Ratzinger – gerust hoef te stellen:
De aarde heeft nog enkele miljarden jaren te goed. Aan God zal het niet liggen.

Waar gaat het in die rede over de laatste dingen dan wel over?
Die rede gaat over de dingen waar het uiteindelijk op aan komt.

In de tempel zei een van zijn leerlingen tegen Jezus:
‘Meester, kijk eens, wat een enorme stenen en wat een imposante gebouwen!’
Jezus zei tegen hem: ‘Die grote gebouwen die je nu ziet –
wees er maar zeker van dat geen enkele steen op de andere zal blijven;
alles zal worden afgebroken.’ 

De kerk heeft in die woorden vaak een voorspelling gelezen.
Jezus voorspelt de verwoesting van de tempel in het jaar 70 door de Romeinen.
Dat is klinkklare kletskoek. Ten eerste omdat de bijbel het voorspellen van de
toekomst verbiedt… en vooral omdat het gewoon niet kan.
Als in het jaar 1961 – ik was toen 13 jaar oud – iemand zou hebben voorspeld
dat 2001 de twintowers in New York zouden worden opgeblazen met twee
vliegtuigen, dan had niemand dat geloofd. Die voorspeller zou voor gek zijn
verklaard.

Er bestaan geen bijbelschrijvers met een glazen bol. Waarzeggers horen op de
kermis, niet in de heilige schrift.

Een van Jezus’ vrienden laat zich behoorlijk intimideren door de imposante gebouwen op de tempelberg in Jeruzalem. Religieus establishment imponeert graag door het bouwen van grote kerken, hoge minaretten en enorme koepels rustend op gigantische pilaren.
Jezus is niet onder de indruk. Dit soort machtsvertoon heeft niets te maken met
de dingen waar het werkelijk omgaat. Jezus laat het paleis van Pilatus en
de tempel van Herodes, waar Kajafas de scepter zwaait, achter zich.

Hij zet zich neer op de olijfberg, tegenover al dat machtsvertoon.
Petrus vraagt: Wanneer zal de macht van de tempelkliek
gebroken worden; wanneer is het gedaan met die
collaboratie van de hogepriester met Pilatus?
Wanneer breekt de samenwerking tussen religie en wereldlijke macht?
Zullen er tekenen zijn?

Laat je alsjeblieft niet misleiden, zegt Jezus.
Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die proberen je van alles wijs te maken!

Zijn dat dan geen voorspellingen?

Welnee… Zo is het altijd gegaan
en dat gaat nog wel een tijdje door…
Mensen hebben altijd misbruik gemaakt van de kwetsbaarheid van anderen.
Dat zullen jullie ook merken als je probeert te leven op de manier die ik je
voorleef, zegt Jezus. En toch komt het daar op aan! Waar komt het op aan?
Op navolging!

Als jij, omdat je mijn volgeling bent, kiest voor de armen zullen ze je voor
gek verklaren… Sterker nog ze zullen je vermoorden … denk maar aan Martin
Luther King, aan Oscar Romero, aan Mahatma Ghandi.


Als jij, omdat je mijn volgeling bent, je
ideeën over een betere wereld wilt uitdragen zullen ze je voor gek verklaren,
sterker nog ze zullen je mond snoeren… denk maar aan al die politieke
gevangenen waar ook ter wereld.


Open kaart spelen ook als ze over je kletsen… laat je niet opsluiten in de roddel;
laat je niet gevangen zetten in gedwongen zwijgen.

Open zijn, ook als er vuile was aan de lijn komt te hangen.
Je bent niet slechter dan die ander – die ander is als jij – maar hij durft
niet, nog niet.

Waarom zou je proberen de dingen die misgaan te verbergen?
Bij iedereen gaan dingen mis en dat is ook helemaal niet erg.
Dat hoort erbij. Fouten maken is menselijk.
Wie  doet alsof hij geen fouten maakt – zet zichzelf op voetstuk
bombardeert zichzelf tot afgod… dat is pas onmenselijk…
daar wordt je zo ontzettend eenzaam van.   

Religieuze leiders hebben altijd geprobeerd mensen te intimideren
met imposante gebouwen, protserige gewaden, hoge kronen
met angstaanjagende verhalen over de wereld die vergaat;

Ze maakten je bang met een God die je naar de hel stuurt…
en ze zagen voorbij aan al die miljoenen mensen
die hier op aarde door de hel zijn heengegaan.

Mensen lijden aan het leven.
Het doet immers pijn als je machteloos
moet toezien bij het ziekbed van een geliefde…
En dan? Is dat dan het laatste? Nee, het laatste is de verlossing uit dat
lijden. De mensen die we gedenken zijn de grens over.
Ze zijn in vrede heen gegaan.

Ja, er wordt gestorven bij het leven.
Je gaat door de hel van gemis en eenzaamheid
Brandende vragen vullen de nacht met intense duisternis.
En dan? Is dat het laatste? Nee, het laatste is de nieuwe morgen.
Paasmorgen – de morgen van de dag waarop je hem of haar echt kunt laten gaan…
Het laatste is de aanvaarding van een voldongen feit…
Hij, zij is geborgen bij God.Onze dierbare overledenen hebben – net als Jezus –
het leven geleefd met de hoogste hoogte – en de diepste dieptepunten. 
Zijn dood is niet het einde. Die vrijdag heet Goede Vrijdag.
Het is de eerste stap op weg naar Pasen en Hemelvaart.
Zijn levensweg loopt uit op de kwaliteit die we eeuwig noemen…
Op die weg gaat hij ons voor.
Die weg mogen wij herkennen in de rouwprocessen die we doorleven.

De eerste christenen noemden zichzelf: “mensen van de weg. ”
Daarmee bedoelden ze die weg… voor degenen die gestorven zijn,
gaat die weg dwars door lijden en dood heen naar geborgenheid bij God.

Voor degenen die achterblijven, gaat die weg dwars door verdriet en pijn heen,
je ervaart je bestaan als een doodsituatie… Je leven als een dooie boel, je zit op
dood spoor… Maar er komt een dag.
Een paasdag, want ook die weg loopt uit op eeuwig leven – leven van grote kwaliteit.
Een leven waarin jij, als mens, de dood overwint aan deze zijde van de grens.

De verbondenheid met de mensen aan de overzij
krijgt een diepe zin, zodra jouw leven daarmee wint aan kwaliteit.
Dan wijkt het verdriet en komen de mooie herinneringen naar voren…
Dat slijt de pijn en treedt de dankbaarheid op de voorgrond.

Misschien zitten er wel mensen in de kerk, die dit maar een naïef verhaal vinden.
Hoe weet je dit allemaal? Wat is het meer dan een verhaal? 
Wie zegt er dat het waar is? Wie zegt mij dat het zo zit!

Het is ook niet meer dan een verhaal;
een mooie droom misschien…
Maar weet je, in de kerk leven we bij verhalen…
en op grond van die verhalen leven we … met een droom…
de droom dat het allemaal niet zinloos is…
dat we christus mogen volgen op zijn weg naar eeuwig leven.

Als in het uur van mijn dood zou blijken dat het slechts een droom was,
dan was het in elk geval een heel mooie droom
en ook een heel sterke droom een droom die jou en zelfs mij dragen kan.

Een droom die je kan dragen dwars door het land van lijden en dood
naar het paradijs vol mensen die opstaan en naar de hemel gaan
mensen die thuiskomen in de geborgenheid van God.

Ik zei al: in de kerk leven we met verhalen…

Ik las er pas een, dat ik vooral de sceptici niet onthouden wil…
Het is een parabel, een gelijkenis, ontleend aan “De open deur”
van deze maand, die ouderling Gorter me vorige week aanreikte.

De parabel over het leven… nee niet na de dood… hoewel.
Nee het is de parabel over het leven na de geboorte.
Een tweeling zit in de buik van de moeder. Ze zijn druk in gesprek.

Geloof jij in het leven na de geboorte?

Natuurlijk! Er moet iets zijn! Ik denk dat dit hier een soort van
voorbereiding is op het leven na de geboorte.
Welnee!
Hoe zou dat eruit moeten zien? Nee. Er is geen leven na de geboorte
.
Ik weet het ook niet precies, maar ik stel me iets voor met veel meer licht!
en eten met onze eigen mond; lopen met onze eigen voeten… zo iets!
Onzin! Zelf lopen, zelf eten. Voor lopen is hier geen plaats en voor eten hebben we die navelstreng. Nee hoor er is echt geen leven hierna!
Maar die navelstreng is wel heel erg kort . Dit hier kan toch niet alles
zijn! Ik geloof dat er hierna iets heel nieuws begint. Iets dat wij gewoon nog
niet kennen.

Maar er is nog nooit iemand teruggekeerd na de geboorte. Het leven eindigt hier, in deze smalle, donkere, waterige ruimte.
Nou ja, ik weet ook niet precies hoe het leven na de geboorte zal zijn.
Maar e zullen toch onze moeder zien en die zal voor ons zorgen.
Moeder?? Moeder ??  Geloof jij in een moeder? En waar is die moeder dan?
Nou gewoon… om ons heen. Ja, overal om ons heen!
Ik geloof er niets van! Ik heb nog nooit een moeder gezien, dus ze bestaat niet!
Ik heb haar ook nog nooit gezien, maar heel af en toe, als we helemaal stil
zijn, hoor ik haar zingen en voel ik haar hand over onze wereld strelen. Weet
je, volgens mij begint het leven pas na de geboorte!

 

Wie oren heeft om te horen, die hore…

Dat het zo mag zijn  — Amen.