Het op handen zijnde alternatief

Gemeente van onze Heer Jezus Christus

Lieve mensen van God.


Profeten openen onze ogen.

Martin Buber, een groot joods geleerde, bevestigt nog eens
dat ze dat niet doen om de toekomst te voorspellen.

Hij zegt: De profeten kondigen een op handen zijnde gebeurtenis aan,

met het oog op het in die situatie verborgen alternatief.

Een op handen zijnde gebeurtenis met het
oog op het in die situatie verborgen alternatief.


Micha, die leefde in de 8-ste eeuw v.C. ergert zich groen en geel aan de
grootspraak van de machthebbers in Jeruzalem.

Het wemelt er van de koningen, priesters en hogepriesters

die – zoals de oude testament dat uitdrukt –

“kwaad deden in de ogen des Heren.”


Voor de elite bestaat er niets anders dan geld en macht.

Of mensen een goed leven hebben? Is geen vraag.

Men vraagt alleen: “Wat kost dat?”

Want o,o, de begroting.

Stel je toch voor dat de bonussen omlaag gaan.

Je moet er toch niet aan denken…

De enige God die echt wordt aanbeden is de mammon, de geldgod.


Voor Micha is het duidelijk: Dat gaat een keer helemaal mis.

Dat moet uitlopen op een enorme crisis.

Om dat te zien hoef je geen profeet van de Eeuwige te zijn…

Nee profeet van God ben je met het oog op het alternatief dat in die situatie
verborgen ligt. Micha voorziet de ondergang van de machthebbers,

maar tegelijkertijd ziet hij ook hoe God – dwars door alles heen –

zijn geschiedenis verder zal schrijven met de kleinen… Een kleine jongen,
uit een kleine stad, behorend tot een kleine stam zal weer koning worden,

maar dan wel zo een als koning David, de herder.

God zal – dwars door alles heen – zijn geschiedenis schrijven met de kleinen…


In het jaar, dat wij het jaar nul noemen, woont er in Nazareth zo een kleintje.

Een meisje van een jaar of veertien. Ze wordt een tienermoeder.

Als de vader ervan hoort, loopt ze de kans verstoten te worden.

Dat meisje, Mirjam heet ze, bevindt zich in een uiterst

kwetsbare positie. Ze is met recht: een kleintje.

Maar die kleine heeft de stem van een boodschapper van God gehoord.

Een engel heeft haar het alternatief, dat in die situatie verborgen ligt,
verkondigd. Gabriël is haar komen vertellen dat juist zij de moeder mag zijn

van de langverwachte Messias.


Mirjam heeft er weet van:

God schrijft zijn geschiedenis verder met de kleinen.

Ik heb het natuurlijk over Maria;

De naam Maria is Grieks voor Mirjam…

De evangelisten hadden goede redenen om die naam te vergrieksen,

maar jammer is het wel. Daarmee dreigt n.l. een parallel met het Oude Testament
achter de horizon te verdwijnen.

Haar ouders hebben haar Mirjam genoemd, naar de zus van Mozes.

U weet wel, dat meisje dat erbij was toen moeder Jochebed

het biezen mandje in de Nijl legde…

Dat meisje dat de wacht hield bij het weerloze kind, drijvend op de golven van
de doodsrivier waarin al zoveel volksgenootjes waren omgekomen.

Maria is genoemd naar het meisje, dat waakzaam toezag hoe haar broertje uit dat
doodswater werd getild en aan het hof van de Farao werd gebracht.

Mirjam, gaat samen met haar broers Mozes en Aäron het volk Israël voor

op weg naar het veelbelovend land.

Als het hele volk door het doodswater van de Schelfzee is getrokken,

dan zingt Mirjam Israëls Magnificat van de bevrijding:

Zing voor Hem, want Hij is hoogverheven,

het paard en zijn ruiters stortte Hij in zee.


Met Mirjam is het begonnen, vertelt het eerste hoofdstuk van Exodus.

Met Mirjam van Nazareth is het begonnen vertelt het 1ste hoofdstuk van Lucas.

Het lijkt alsof alles bij het oude blijft… De keizer regeert zoals ooit de Farao.

Het volk leeft onder grote druk, denk maar aan die inschrijving die hen boven
het hoofd hangt en ook het gewone dagelijkse dorpsleven gaat door alsof er
niets aan de hand is… De zwangere tienermoeder verdwijnt een tijdje uit het
dorp. Van de vader horen we – althans bij Lucas – voorlopig niets.


In een ander, niet met name genoemd dorp in Judea, trekt een andere vrouw zich
terug uit de samenleving. Ook daar gaan de dingen zoals ze altijd gaan. Een oude vrouw, die haar leven lang onvruchtbaar is geweest, blijkt zwanger.

Als zij zich zou vertonen bij de bron in het dorp, dan zou ze – in het gunstigste geval – overstelpt worden met nogal impertinente vragen. Lag het dan toch aan Zacharias? Wie is nu de vader? Elisabeth is oud genoeg om te weten hoe de mensen zijn… en trekt zich terug in haar woning, samen met de priester Zacharias… die letterlijk
stomverbaasd is over wat er allemaal gebeurt. Maar ook die twee ouwetjes daar in Judea weten het…  Ook bij hen is Gabriël langs geweest…

ook zij hebben gehoord van het alternatief dat zich in deze situatie aandient.


Mirjam hoort ervan:

Je bloedverwante, Elisabeth, heeft in haar ouderdom een zoon ontvangen.

Ofschoon zij onvruchtbaar heette is zij reeds in de zesde maand van haar
zwangerschap, want voor God is niets onmogelijk!!

Het lijkt er even op dat we worden geconfronteerd met een godsbeeld,

waar velen van ons niet (meer) mee uit de voeten kunnen.

Het idee namelijk dat er ergens hoog daarboven een almachtige figuur

zit uit te maken wie er wel en niet zwanger wordt, wie er wel en niet gezond blijft,

wie er wel en niet een ongeluk krijgt of een ziekte…


Dat godsbeeld mogen we achter ons laten…

De God van Israël is gans anders – die God is Geest

De God van Israël is er een die mensen inspireert om ook anders te zijn.

Dat merk je al op de eerste bladzij van de Bijbel…

Gods Geest zweeft boven de tohoe wa bohoe… boven de duistere wateren…
de chaos.


Het is die Geest, die ons het alternatief laat zien voor die chaos,

Het is de Geest – Gods zelf – die ons in zeven stappen een alternatief toont
van paradijselijke kwaliteit.


Waar mensen geïnspireerd raken door Gods Geest gaan ook zij alternatieven zien,
die in de situatie van vandaag liggen opgesloten.

In de situatie van de kleine zwangere Mirjam,
zouden heel veel meisjes hun jonge leven zozeer in een chaos zien
veranderen.

Ze zouden in hun radeloosheid wellicht verschrikkelijke dingen doen…

maar deze kleine Mirjam uit het onooglijke Nazareth,

spreekt de legendarische woorden:

Zie de dienstmaagd des Heren, mij geschiede naar uw woord.


Dat klinkt de vrouwen onder u wellicht een beetje te onderdanig in de oren…

Maar zo is het niet bedoeld. Hier ben ik, een jonge vrouw die God wil dienen,

laat maar gebeuren wat u zegt: Ik ga ervoor!


Ze gaat ervoor! Daarom wordt ons verteld dat ze naar Elisabeth gaat.

Via deze oude nicht leidt Lucas Mirjam (en ons) toe naar de aartsmoeders van
Israël. Twee vrouwen: Sara – de vrouw van Abraham – die net zo oud en
onvruchtbaar is als Elisabeth;

en Hanna, de moeder van Samuel – die bij de geboorte van haar zoon een loflied
zingt dat zijn weerga niet kent… of het zou moeten zijn in het Magnificat: De
lofzang van Mirjam van Nazareth.


Sara en Hanna, twee kanjers van vrouwen op heel beslissende momenten in de geschiedenis van God en de mensen. Lucas plaatst Elisabeth en Maria op één rij met die twee andere kanjers van vrouwen, die er ook helemaal voor gaan.


Ook Maria gaat er helemaal voor. Ze gaat met lijf en leden voor die gans andere God, die haar heeft gezegend met het alternatief: de vrucht van haar schoot.

Ze gaat er samen met Jozef helemaal voor… naar Bethlehem. Vanwege die
inschrijving? Ja, maar vooral omdat David daar vandaan kwam.

Ze gaat er helemaal voor… ze doorstaat geboortepijn

Ze ontmoet als Jezus 8 dagen oud is, de oude Simeon die tegen haar zegt:

Weet wel dat je zelf het gevoel zult hebben dat je met een zwaard doorstoken
wordt. Maar niettemin – ze gaat ervoor.

Maria gaat helemaal voor het alternatief.

Als het helemaal mis lijkt te lopen…
Ze staat nota bene aan de voet het kruis waaraan haar kind hangt te sterven –

dan nog… dan nog blijft ze vertrouwen!

Maria gaat helemaal voor het alternatief – en haar vertrouwen wordt niet beschaamd, want ze is er ook bij op die glorieuze paasmorgen,

waarop er zelfs voor de dood een alternatief blijkt te zijn.


Maria gaat helemaal voor het alternatief – ze is erbij als de discipelen op de
Pinkstermorgen bijeen zijn. Ze maakt het allemaal mee. Ze ziet hoe Gods Geest
niet alleen zweeft boven de chaos: een stel hopeloze discipelen;

Nee, ze maakt het mee dat de kring van volgelingen door Gods Geest wordt overschaduwd… en van een groepje hopeloze vissers verandert in een enthousiast stel verkondigers van de blijde boodschap.


Net als bij de aartsmoeders verwekt de Goddelijke Geest weer nieuwe
alternatieven in een geschiedenis, die telkens weer vast lijkt te lopen,

omdat wij er telkens weer met man en macht chaos creëren.

Er zijn momenten in je leven waarop je denkt:

Nu sluit de Heer het boek… Nu is het over en uit…

Gisteren zou het–zeggen ze – dichtgeslagen moeten worden

maar degenen die dat dachten kennen Hem niet.

want na de laatste bladzij is er altijd weer

de eerste, waar staat geschreven:


Al sinds het begin schept God
hemelen en aarde…

de aarde was eerst nog

onder ste boven … achter ste voren…
binnen ste buiten

altijddurend schemerig duister –
onbewoonbaar verklaarde chaos…

Maar… daaroverlangs: Gods adem…
Creatieve Geest.

LICHT!

klaarlichte dag versus donkere nacht

heilzame droom – richting aan groei.

JA… zo is het goed.


Boven elke chaos die wij met zijn allen van deze wereld maken,

zweeft de Geest van de Heer, die ons de alternatieven wil leren zien.

Het woord hopeloos komt in het Bijbels woordenboek niet voor.

Dat het zo mag zijn – Amen.