Crisis of Christus

Gemeente van Onze Heer Jezus Christus
Lieve mensen van God

 

Een groep leerlingen heeft zich verzameld rondom rabbi J’shua ben David
Het zijn gevorderden. Ze hebben al heel wat geleerd over Thora.
Een van zijn leerlingen vertelt, dat hij een volstrekt originele uitleg heeft
bedacht voor een bepaalde Bijbeltekst.
“Heb je die uitleg echt verder helemaal nergens kunnen vinden?
Ik neem aan dat je goed hebt gestudeerd in de boeken
die over de uitleg van Thora geschreven zijn.”
“Dat heb ik, rabbi, maar ik heb zelfs niets gevonden dat er op lijkt!”
antwoordt de jongeman met enige trots.
“Je hebt bij al onze geleerden niets gevonden
wat zelfs maar lijkt op jouw uitleg?
“Niets… Helemaal niets!
De tranen springen de rabbi J’shua in de ogen en hij antwoordt:
Wat jammer, want in dat geval moet jouw uitleg wel heel grote onzin zijn.”

Hier in deze prachtige oude kerk van Zwaag,
klonk in deze kerstnacht weer een oud verhaal.
Het valt niet mee er iets origineels over te zeggen.
Maar dat hoeft dus ook niet…
U bent misschien ook helemaal niet gekomen om iets nieuws te horen.
Juist in de kerstnacht worden we immers allemaal graag bevestigd
in wat we al dachten.


Het lijkt me goed om, samen met de herders, nog eens goed te luisteren
naar wat de engel te melden heeft, die hen verschijnt.
Hij of zij of het – zegt:
“Wees niet bang, want ik kom jullie goed nieuws brengen,
dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen.”

O ja, en wat is dat goede nieuws dan wel?
Vandaag is in de stad van David jullie redder geboren.
Hij is de Messias, de Heer.
Dit zal voor jullie het teken zijn:
jullie zullen een pasgeboren kind vinden,
dat in een doek gewikkeld, in een voederbak ligt.’

Het goede nieuws bestaat dus uit twee zinnen die prachtig parallel lopen:

Vers 11 zegt:
geboren is vandaag          1. Een verlosser  
die verlosser is                 2. Christos Kurios / Gezalfde Heer
waar?                              3. In de stad van David

Vers 12vertelt hoe de herders die verlosser kunnen vinden:
geboren is vandaag          1  Een zuigeling
die zuigeling is                 2. In doeken gewikkeld
waar?                             3. In een voerbak.


Met andere woorden…
Als je die verlosser wilt gaan zien, zoek dan naar een pasgeboren kind.
Als zijn macht als Gezalfde Heer wilt aanschouwen,
zoek dan dat kind dat helemaal ingebakerd ligt.

Dat kind is weliswaar geboren in de koningsstad David –
maar ligt wel in een voerbak.

Eigenlijk is het nogal wonderlijk dat die herders
hun hele hebben en houden achterlaten in de veld
om te gaan zien wat er is gebeurt.
Waarom nemen ze dat risico?

Om de geboorte van een kind?
Nee, dat gebeurde wel vaker in Bethlehem.

Omdat het in doeken is gewikkeld?
Nee, dat deed men met alle kinderen.

Omdat het in een voerbak ligt? Nou nee…
Het land is bezet door de Romeinen.
Judea wordt geteisterd door een crisis…
De tollenaars graaien  – 
De deugnietenstrijken bonussen op
De belastingen vliegen de pan uit. Het eigen risico stijgt en stijgt
De voedselbank maakt overuren – De schuldsanering draait op volle toeren.
Het consumentenvertrouwen gaat helemaal onderuit…
O sorry, ik liet me – geloof ik –
even meeslepen door dat woord:
crisis. 

Eigenlijk zegt die engel:
Er is vandaag iets heel bijzonders gebeurd
maar het bijzondere ervan is gehuld in het gewone
alle kracht die uitstraalt, zit in kwetsbaarheid
alle rijkdom die het in zich draagt, openbaart zich in armoede.

Deze verlosser herken je aan zijn weerloosheid;
Deze heerser is volkomen ont-hand
Hij ligt helemaal ingebakerd. Hij kan geen vin verroeren.
En zijn verheven geboorteplaats is Bethlehem
maar hij ligt wel in de bak voor de aardappelschillen.


Het teken,
waaraan de herders de verlosser herkennen is een anti-teken.
Hier is sprake van tegendraadse logica.
Een teken van “omgekeerde wereld.”

De toenmalige wereld verkeert in crisis en de engel verkondigt
het alternatief dat daarin verborgen ligt.
De oorzaak van die crisis ligt bij iemand die heet: de ALLERHOOGSTE…
Keizer Augustus. De verhevene. Hij is Kurios; Heer over de hele wereld.  
Kyrios Augustus is oppermachtig.
Kyrios Augustus is alles behalve ingebakerd.
Zijn machtige arm reikt vanuit het oogverblindende Rome
tot in Nazareth, een onooglijk dorp ergens in de provincie Syrië.
Daar, in Syrië, verlengt Kyrenios – wij kennen hem als Quirinius –
die machtige arm nog een beetje.

Deze hegemoon organiseert voor de “ALLERHOOGSTE”een werkelijk
belachelijke volkstelling. Iedereen moet huis en haard verlaten
en reizen naar de stad waar oorspronkelijk zijn familie vandaan komt.  
Jozef uit Nazareth moet naar Bethlehem omdat 1000 jaar daarvoor
in die stad ene DAVID woonde. Weet u waar uw voorouders 1000 jaar
geleden zaten? Ik niet.

De overgrootmoeder van David kwam uit Moab…
Moest Jozef daar dan niet heen?
Of misschien –  samen met alle joden en
islamieten naar Ur der Chaldeeën,
want daar kwam Abraham immers vandaan.  
Of naar het paradijs… dan gaan we met zijn allen…
want Adam en Eva….

U hebt het misschien nog nooit zo bekeken, maar het echt een hilarisch verhaal.
Lucas steekt hier op een geweldige manier de draak met de Keizer,
die zich de ALLERHOOGSTE noemt; en met Kyrenios, die HEER heet te zijn.
Koefnoen zou het de evangelist niet verbeteren.

Lucas steekt op een vertellende manier
de draak met de manipulaties van de keizer
Het is een en al macht en onderdrukking van de menselijkheid.
De humaniteit ligt bij de aardappelschillen van de keizer…
maar wel … in de stad van David – dat dan weer wel. 

De engel wijst de herders (en ons) op het alternatief
voor dit keizerlijke machtsvertoon.
Zonder het te weten zorgt “DE ALLERHOOGSTE”
ervoor dat het messiaanse alternatief
voor zijne keizerlijke domheid
precies op de juiste plek geboren wordt:
in de stad van David – dat dan weer wel.

De Messias is het type dat niet op een paard rijdt,
maar op een ezel. Niet hoog boven de mensen uitsteekt,
maar die wel met recht “HEER” wordt genoemd
en met recht de ALLERHOOGSTE aanspreekt met VADER.

Hoe zei die engel dat ook weer:
Hij is de Messias, de Heer. Messias
is hebreeuws voor gezalfde – dienaar/koning
Hij is Christus, de Heer.  Christos is Grieks voor gezalfde –
dienaar/koning
Het is duidelijk. Het ingebakerde kind in de voerbak, dat geen vin kan verroeren,
staat lijnrecht tegenover de lange machtige arm van keizer Augustus.
Augustus, die de mensen hun vrijheid ontneemt,
hun bezit afpakt en hun zelfrespect ondergraaft.

De wereld wordt geregeerd door zo’n belachelijke machtswellusteling
als keizerA te R; ja dan storten de gewone mensen van de ene crisis in de andere.
Dat hebben we overigens ook gezien toen premier B. regeerde in datzelfde R.
Maar dat terzijde…

Een wereld in crisis, maar het goede nieuws is dat God wordt geboren in de
gestalte van een ingebakerd mensenkind. Weerloos en aan handen en voeten
gebonden. En dat moet dan grote vreugde opleveren, die heel het volk ten deel
zal vallen?

Wat hebben wij daar dan aan? Wat kopen wij daarvoor?  
Het overgrote deel van de Nederlanders zegt :
Daar hebben we helemaal niks aan! 
Die stemmen op de VERHEVENE…
Klampen zich vast aan macht
verwachten voordeel van
de lange machtige arm.
Een sterke man.

Maar dat ingebakerde mensenkind wordt niet geboren in
het Rome van keizer Augustus en Silvio Berlusconi
en ook niet in het Damascus van Kyrenios en Assad
en ook niet in het Jeruzalem van Herodes en Netanjahu

Dat ingebakerde mensenkind wordt geboren in Bethlehem.
In de stad waar 100 jaar eerder een herdersjongen opgroeide.
Een joch met rode krullen dat psalmen floot op zijn herdersfluit
en zorgzaam was voor zijn schapen.

Dit ingebakerde mensenkind,
deze Kurios is de HEER van de kwetsbaarheid;
Deze Kurios is van weerloze heerschappij.
Deze Kurios ontneemt mensen niet hun vrijheid, maar onderstreept die
pakt mensen niet hun bezit af, maar
relativeert het belang ervan.
ondergraaft niet je zelfrespect, maar bevestigt dat.

Deze kwetsbare Kurios wordt geboren als een teken van Gods solidariteit met degenen die aan handen en voeten gebonden zijn: 
verslaafd aan drugs, aan geld, alcohol, werk, macht, gokken, sex, games.
Wie niet vrij is, kan bij Hem bevrijding vinden.

O ja? Hoe dan.
Hij ligt helemaal ingebakerd….
Hij is aan handen en voeten gebonden.
Klopt! Zo begint hij en zo eindigt hij!
Handen en voeten vastgemaakt aan een kruis.
Christus verschijnt in deze wereld als teken van Gods solidariteit
met kleine en weerloze mensen.

Hij verschijnt als de bevrijder van allen die aan handen en voeten gebonden
zijn. De grote theoloog Karl Barth zei: God openbaart zich op drie manieren:
1. In de woorden van Thora
2. In de persoon van Jezus Christus
3. In zijn gemeente…

Kijk, daar komen u en ik op de proppen. Wij, die ons willen laten inspireren door de God van de Bijbel.
Wij, die deze solidaire God hebben leren kennen door het kind van Bethlehem
Wij mogen aan die solidaire inspiratie handen en voeten geven
en op die manier getuigen zijn van de Allerhoogste.  

God, die zich niet te groot voelde om zich als machteloos mensenkind kenbaar te
maken in een wereld waar mensen in duisternis ronddolen.

Hij laat zijn licht over ons schijnen

Het is kerst, lieve mensen…
Overal waar mensen de crisis laten voor wat hij is
en hun handelwijze laten bepalen door Jezus Messias; 
waar mensen hun eigen bestaan bekijken
in dat Licht, daar zal het – ook in 2013 – elke dag Kerstfeest zijn.

Ik kreeg een kerstkaart toegestuurd, waarop dat als volgt staat verwoord:

Elke keer als twee mensen zich
verzoenen 
is het kerst

Elke keer als je begrip toont voor een kind 
 is het kerst

Elke keer als jij iemand helpt-
 is het kerst

Elke keer als iemand besluit eerlijk te gaan leven 
is het kerst.

Elke keer als er kind geboren wordt 
 is het kerst

Elke keer als jij probeert je leven zin te geven
 is het kerst.

Want weet je wat er dan geboren wordt?

Dan wordt geboren:
Liefde.
Vrede
Gerechtigheid
Hoop
Vreugde
Dan wordt geboren:
Christos Kyrios
Christus de Heer.

AMEN