Ze zetelen in eendracht

Gemeente van onze Heer Jezus Christus
Lieve mensen van God

Mamma Evelien vertelde me een paar weken geleden, dat ze het fijn zou vinden als deze viering in het teken zou staan van het feit dat de twee jongens op de foto, als broers mogen opgroeien. Op dat moment schoot die hebreeuwse  canon door mijn hoofd: Hine ma tov oe manahim, sjewet achim gamjachad.

Ik vroeg om een foto waar ze allebei opstaan en kreeg de afbeelding die voor op de liturgie staat toegestuurd. Ik sloeg de Naardense Bijbel op om even te kijken hoe de eerste regel van psalm 133 daar is vertaald: Zie hoe goed en hoe lieflijk, als broeders ook zetelen in eendracht.

U begrijpt hoe verrast ik was. Die foto past naadloos bij die tekst, want deze broeders zetelen in volkomen eendracht. Dat zal, Daan zijn temperament een beetje kennende, niet altijd zo zijn, maar dan zijn ze in goed gezelschap.
Het gezelschap nl. van vrijwel alle broederparen.

Onze beide zonen zijn in redelijk goede harmonie met elkaar opgegroeid. Eendrachtig waren ze vooral in het bedenken en uitvoeren van kattenkwaad. Natuurlijk nam de oudste het voortouw en volgde de jongste. Maar toen die naar de middelbare school ging, koos hij bewust voor een andere scholengemeenschap dan zijn oudere broer. Hij zocht zijn onafhankelijkheid, wilde zijn eigen weg gaan. 

In de Bijbel komen we broers tegen waarbij het nog wel wat verder gaat dan die schoolkeuze. Broers die elkaar bedriegen,  in een put gooien, als slaaf verkopen, naar het leven staan en zelfs ombrengen. Wie zoekt naar harmonieuze broeder-schap, kan beter de boeketreeks doorvlooien dan de Bijbel lezen. Ik heb gezocht maar er eigenlijk geen kunnen vinden, behalve dan misschien Petrus en Andreas en Johannes en Jacobus.

Er zijn in de Bijbel volop verhalen van het type “een vader had twee zonen.”
In die verhalen worden steeds weer de verschillen naar voren gehaald en de geschillen benadrukt. Geen zoete, lieflijke verhalen over broeders die samen zetelen in eendracht. De Bijbel is veeleer een realistisch boek is, dat het leven
van mensen niet mooier voorstelt dan het is.

Neem nou Jakob en Esau. Een jager en een herder… Esau, een rooie ruigboender; Jacob, meer het zorgende type, de denker ook… De een wordt de stamvader van het volk Israël, de ander van de Edomieten. Broedervolken; maar niettemin hebben de Israëlieten verderop in het verhaal, nog heel wat met ze te stellen.

Jacob en Esau, kinderen van n vader. Weet u nog, vroeger zongen we daarover: Kinderen van een vader, reikt elkaar de hand;
waar we ook mogen wonen; in wat streek of land
Hoe wij mogen spreken in wat tong of taal,
kinderen van
n vader zijn wij allemaal.

Hoe verschillend Daan en Valentijn ook zijn – en dat zijn ze nu al, niet waar Evelien?  – het zijn kinderen van n Vader, nietwaar John Paul? Wat voor Daan en Valentijn geldt t.o.v. jullie als ouders,  geldt voor alle mensen t.o.v. van onze Hemelse vader: Kinderen van n vader, zijn we allemaal…

Wie meent dat die vader ook kinderen heeft , waarvan er minder, minder, minder zouden moeten zijn; die slaat die ene vader recht in zijn gezicht.
Je kunt je nog zo opwerpen als de verdediger van christelijke normen en waarden, maar als je een medemens – om wat voor reden dan ook – niet ziet als een kind van die ene, unieke Vader God, dan sla je de plank van de joods-christelijke traditie zo ongelooflijk mis! Dan heb je zo ontzettend helemaal niets begrepen van dat Hine ma tov oe manahim, sjewet achim gamjachad… van dat:
Zie hoe goed en hoe lieflijk, als broeders ook zetelen in eendracht.

In de verhalen over vaders met twee zonen, zetelen die broers meestal niet in eendracht en op het moment dat je je afvraagt op wie lijk ik nou zelf, kom je vrijwel altijd tot de ontdekking dat je van beiden iets in je hebt. Daan is een temperamentvol baasje, maar kan ook ontzettend lief en aardig zijn. Valentijn
laat zich tot nu toe kennen als een gemakkelijk en tevreden kind, maar laten we hopen dat hij ook boos kan worden, dat ook hij een eigen wil ontwikkelt,
dat ook hij straks zijn eigen keuzes zal maken.

Daar komt dan ook de verantwoordelijkheid van ouders om het hoekje kijken.
Ook jullie zonen komen ooit in situaties terecht als Jacob en Esau.
Situaties waar keuzes moeten worden gemaakt.

Jacob doet – samen met zijn moeder – een poging om het eerstgeboorterecht te verwerven. Hij krijgt het in handen voor een pan soep. Gaat het hem om rijkdom? Of heeft het te maken met het verbond tussen God en zijn familie?
Hoe dat ook zij, er worden keuzes gemaakt.

Esau geeft zijn positie uit handen. Onverschilligheid? Misschien. Maar als Isaäk,  zijn oude, blinde vader wordt bedrogen, kiest hij voor… geweld.  Jacob moet vluchten. Er worden keuzes gemaakt.

Isaäk, staat niet bekend als een sterke vaderfiguur. Er lijkt in de opvoeding van die twee het een en ander te zijn misgegaan. De vraag is of hij ze wel geleerd heeft om keuzes te maken. Heeft hij ze wel handvatten gegeven om te bepalen wat goed en wat kwaad is? Er wordt nota bene een keuze gemaakt, waardoor die broers straks maar liefst 20 jaar van elkaar gescheiden raken.

Zie daar de taak van ouders. Geef je kinderen handvatten om te kunnen kiezen.
Leer ze wat jij goed vindt en wat jij als kwaad beschouwt. Geef ze een patroon van normen en waarden  mee, dat ze kunnen overnemen of niet.
Natuurlijk mogen ze voor een ander normen- en waardenpatroon kiezen,
als dat maar een bewuste keuze is.

Het is niet aan ons om te oordelen over Isaäk en Rebecca te oordelen als ouderpaar, maar het verhaal van hun gezin, kan en mag een spiegel zijn
voor jullie Evelien en John Paul, maar niet alleen voor jullie hoor, dat geldt voor ons allemaal. Als variatie op een oude kappersreclame zouden we tegen elkaar kunnen zeggen: “Kijk eens wat vaker in de spiegel van verhalen.”
De kerk en ook deze gemeente biedt daar allerlei gelegenheden voor. 

Ik zou zeggen maak daar gebruik van. Thuis zullen Daan en Valentijn leren als broertjes met elkaar om te gaan. In de kerk krijgen de kinderen  van binnen en buiten de gemeente, de kans te leren wat het betekent kinderen van een vader te zijn, als broers (en zussen) met elkaar te leven.

De keuzes die ze daarbij maken kunnen hen best een tijdje uit elkaar drijven,
net als Jacob en Esau. Een tijdje, want Jacob komt terug. In de Groeibijbel staat bij zijn terugkeer…
 een plaat waarop twee handen staan afgebeeld. En ook een met twee kleurrijke mensen 
 
We wensen Daan en Valentijn toe, dat ze als broertjes mogen opgroeien tot twee kleurrijke mannen, die allebei op eigen benen leren staan, allebei hun eigen keuzes maken … maar elkaar ook niet kunnen missen en na een conflict elkaar zullen weten te vinden als kinderen van een Vader… te weten, de hemelse Vader.

Dat het zo mag zijn…
Amen.