Mijn ure is gekomen…

Gemeente van onze Heer Jezus Christus
Lieve mensen van God

 

De lezing uit het Johannes-evangelie is een stukje
uit Jezus’ laatste redevoering.
Hij is samen met zijn vrienden. Ze zitten aan tafel.
Ze vieren Pesach, de bevrijding uit Egypte – bevrijdingsdag.
Dit verhaal, bekend als  “het laatste avondmaal”  is begonnen,
met de woorden: Jezus wist dat zijn uur was gekomen…
Een bijzonder moment.

Dat uur, dat bijzondere momenten speelt door het hele Johannesevangelie heen.
Bij het begin – als er in Kana bruiloft wordt gevierd – klinkt het:
“Mijn uur is nog niet gekomen.” Maar niettemin is daar het teken van het water
dat wijn wordt…
 Aan het begin van dit verhaal in Joh.13: Jezus wist dat zijn uur nabij gekomen was…
en nog wat verderop in hoofdstuk 17:1 bidt Jezus: Vader het uur is gekomen…

Het zijn drie  bijzondere momenten.
Drie momenten waarop zijn diepste wezen openbaar wordt.
Drie momenten waarop Jezus zich echt laat kennen.

Als zijn uur is gekomen, wordt water wijn.
Er wordt een andere, diepere, meer geestrijke kwaliteit van leven zichtbaar,
Onze waterdagen worden wijndagen…
Waar de menselijkheid verwatert tot materialisme en nihilisme,
bruist het van recht en vrede, daar fonkelt het rood van oprechte liefde
in het goed gevulde glas… dat staat voor ons leven.
Is ons leven dan alleen maar feest?  We weten wel beter.   

Voorafgaand aan het gedeelte dat we lazen,
vertelt Johannes over de voetwassing.
Jezus heeft zijn vrienden de voeten gewassen.
Het uur is nabij gekomen.
Hij gaat laten zien aan zijn vrienden,
wie hij werkelijk is, wat de kern is van zijn boodschap.
Die kern ligt opgesloten in het wassen van de voeten.
Jezus is zelfs bereid slavenwerk te verrichten.
Elke vezel van zijn bestaan is dienstbaarheid.
Het hele optreden van Jezus Christus is een en al solidariteit.
In de voetwassing blijkt de solidaire liefde van God voor de mensheid;
de dienstbare liefde van Jezus voor zijn vrienden.

Dat lijkt op eenrichtingsverkeer, maar ook als het gaat over de relatie tussen
God en mens, kan de liefde niet van een kant komen. Daarom begint onze lezing
met de woorden: Als je mij liefhebt, houd je dan aan mijn geboden.
Je kunt jouw liefde voor Jezus tonen door je te houden aan zijn geboden.
Heb God lief met alles wat je in je hebt en je naaste als je jezelf –
Je houden aan Jezus’ woorden, betekent Thora doen!
Je met lijf en leden inzetten met die woorden als kompas.
Hij daagt ons uit tot dienstbaarheid aan God en elkaar,
tot een leven ten bate van de ander
hij roept op tot offervaardigheid,
tot het wassen van voeten,
tot diaconaat.


Dat is een oproep die niet past bij de tijdgeest.
In onze neo-liberale samenleving worden we juist opgeroepen
vooral voor onze eigen belangen op te komen; voor onszelf te zorgen.
Hoe moet je je nou in zo’n samenleving aan de geboden van Jezus houden?
Dat is knap lastig!  Ook kerkmensen hebben een klap van die neo-liberale molen.

Ik hoorde deze week nog dat een P.C.I. – dat is een katholieke diaconie –
in een parochie ergens in West-Friesland in een heel jaar geen enkele collecte
mag houden tijdens de kerkdiensten. Alle inzamelingen zijn bestemd voor de kas
van de eigen parochie, die maar net het hoofd boven water kan houden.
De tijdgeest beïnvloedt bijna iedereen … Het valt waarachtig niet altijd mee
om daar weerstand aan te bieden.
Als ons dat maar gaat lukken…
Ook in de kring van de discipelen klinkt de vraag:
Hoe zullen we ooit in staat zijn om Jezus’ geboden te vervullen
als Hij er zelf niet meer is?

Jezus belooft een Helper…

In eerdere vertalingen stond het woord Trooster.
Paraklètos staat er in het Grieks en dat is in de NBV vertaald met pleitbezorger!

Op die NBV valt best het een en ander af te dingen,
maar dit is een vondst, want Parakleet betekent letterlijk:
de erbij-geroepene. In het latijn: ad vocatum:
u herkent de advocaat.

Iemand die erbij wordt geroepen om assistentie te verlenen.
De advocaat wordt erbij geroepen om juridische bijstand te verlenen, 
zoals een predikant geestelijke  bijstand
kan verlenen.

Jezus belooft zijn vrienden die Paraklètos.
“Die pleitbezorger zal altijd bij jullie zijn!”

Het is de Geest… de geest van de waarheid.
Het is de Geest… die de wereld niet kan ontvangen, omdat men hem niet kent.
Het is de Geest… die de geloofsgemeenschap wel kan ontvangen,
omdat die Geest komt wonen in jou en in mij.

Hij laat ons – ook na Hemelvaartsdag – niet als wezen achter. Ik kom terug.
Let op: Het is nog maar een korte tijd – dan zal de wereld mij niet meer zien,
maar jullie zullen mij wel zien, want ik leef en ook jullie zullen leven!

Ik kom terug! Ik zal er zijn … in de gestalte van de Parakletos…
De Heilige Geest zal je helpen Mijn woorden te doen.
de Heilige Geest zal je bijstaan op de momenten
dat er solidariteit wordt gevraagd,
dat je wordt uitgedaagd de weg van Jezus te gaan.

De eerste christenen worden genoemd: mensen van die weg.
Welke weg? De weg van dienstbaarheid en solidairiteit.
De Geest zal ons duidelijk maken hoe die weg eruit ziet
in de omstandigheden waarin zijn gemeente
komt te verkeren.

Dan zul je begrijpen dat de Vader en de Zoon en de Geest een zijn!
De vader, die in de hemelen is… de God van Israël
De zoon die de vader in de hemel kenbaar maakte voor alle volkeren…
De Geest die gemeente bijstaat om Gods Naam in de wereld zichtbaar, voelbaar,
kenbaar te maken, door te doen wat God doet…

Optreden als de bevrijder, door te doen wat God ons heeft voorgedaan:
Hij roept mensen op uit te trekken uit alles wat ze bindt…
Abram uit zijn land en zijn familie;
Israël uit slavenland Egypte

Optreden als bevrijder door de doen wat Jezus ons heeft voorgedaan:  
Hij zer mensen op het spoor van zijn koninkrijk van recht en vrede
Het Godsrijk waarin iedereen mag participeren… 
de blinden, die het helemaal zagen zitten,
doven die ongehoorde dingen hoorden,
lamlendigen, die opstaan en
meegaan naar Jerusjalaïm,
de stad van vrede;
oord van Sjalom.

Wie meegaat op die weg, zal de leiding van die opstandige,
vernieuwende Geest aanvaarden, hoe lastig dat ook is.
Die GEEST zal soms ingaan tegen je eigen gevoel,
tegen wat je economisch verantwoord vindt…
tegen je eigen nuchtere berekeningen,
tegen de tijdgeest.   

Durven vertrouwen op de aanwezigheid van Gods Geest?
Ontvankelijk durven zijn voor de werking van de Geest…
Het lev hebben je over te geven aan die Geest,
zoals Jezus dat deed, in het vertrouwen
dat het kwaad niet het laatste woord heeft.
Of deel we liever zelf de eerste klap uit?
houden we zaken liever zelf onder controle?
Zijn alle collecten voor de eigen parochie?
We zagen, dat Jezus van ons verwacht dat we Gods woorden doen.
We zagen ook dat dat niet mee zal vallen,
juist omdat die woorden zo vaak tegen de tijdgeest ingaan…
Om ons dààrbij te helpen belooft Jezus de Heilige Geest.

Jezus heeft er vrede mee de weg van de geboden ten einde toe te gaan.
Voor zijn vrienden is dat onaanvaardbaar. 
Het is ook niet om aan te zien,
dat iemand onschuldig aan een kruis wordt gespijkerd, omdat de leiders
van zijn volk de zaak zelf de eerste klas willen uitdelen,
zelf de zaak in de hand willen houden.  

Ze laten zich leiden door belangen…
in plaats van door recht;
door politieke overwegingen…
in plaats van principes.
Men slachtoffert liever één onschuldige,
dan een opstand te riskeren, die op een bloedbad uitloopt!

Het recht moet even wijken… Er wordt tegen alle regels in
bij nacht en ontij een rechtszaak belegd,
omdat die het daglicht niet verdragen kan
Het sanhedrin maakt misbruik van Judas’ vertrouwen in de hogepriester,
huurt valse getuigen in, die valse beschuldigingen inbrengen;
vragen vrijlating voor Bar Abbas, de moordenaar voor de een
de vrijheidsstrijder voor de ander.
De afloop is zeer dramatisch!
Het lijden lijkt zo zinloos…

Jezus zelf geeft zin aan wat hem wordt aangedaan.
Hij bidt om vergeving voor wie dat doen.
Die levenshouding leidt naar het rijk van vrede.

De tijdgeest zegt ons dat we zelf de eerste klap moeten uitdelen…
We zetten vluchtelingen gevangen; smijten mensen op straat,
noemen ze vervolgens illegaal en dat stellen we vervolgens strafbaar.
Voor offervaardigheid en solidariteit moet je niet bij de Nederlandse  overheid zijn…

Soms hoor je wel eens dat kerkmensen
zich daar niets van aantrekken en helpen –
zonder aanzien des persoons en met lak aan
alle machomannetjes in de politiek, die regels afkondigen
die op gespannen voet staan met Thora
en de weg van Jezus blokkeren. 

Dat verzet kan ookontaarden in een ander soort stoerdoenerij.
Samuël zegt: Dwaal niet af om achter iets aan te lopen
dat niets oplevert en niet bevrijdt…
De Geest van de Waarheid  zal ons helpen onderkennen
waar en wanneer solidariteit op zijn plaats is.

Het mag dan vandaag wezenzondag zijn…
Volgende week is het Pinksteren!
Dan vieren we de uitstorting van de Geest,
de komst van die pleitbezorger, die bijstand, die trooster.
Die geest zal ons op het spoor zetten van
 ontzag voor de HEER.
Met die parakletos als Gids zullen we hem oprecht, met hart en ziel zijn
toegewijd.

U hebt immers zelf ervaren welke grootse daden hij voor u heeft verricht.
Daden van bevrijding, daden van intense solidariteit met de armen,
daden van offervaardigheid – ten einde toe! 

Volgend week komt Joël aan het woord.

Joel profeteert…  ouden zullen dromen en jongeren zullen gezichten zien
Dromen van recht en vrede…
We kunnen vast beginnen met een poging Gods vijanden
ook uit ons bestaan te verdrijven,
uit ons persoonlijk leven,
uit ons leven als gemeente
uit ons land.

Weg met geweld,
weg met egoïsme,
weg met die angst voor alles wat anders is
weg met de graaicultuur,
weg met rassenhaat
en homofobie;
weg met slachtofferrollen
en vijanddenken!

De zachte krachten zullen zegevieren,
God zal de zaak bij elkaar houden.
Hij schenkt de mensheid – mede door onze inzet –
uiteindelijk sjaloom!

En dat is een kwaliteit van leven
die 68 jaar geen oorlog en wel welvaart
nog verre te boven gaat: 
nergens meer oorlog zijn
alle kinderen naar school
overal een menswaardig bestaan
voor iedereen – wereldwijd.

Natuurlijk zullen er mensen zijn die dit soort beelden afdoen
als “zo ontzettend jaren 70”. Dat klinkt als tijdgeest…   
maar laten we wel zijn:
Niet elke geest is Heilige Geest.
Dat de parakletos van Pinksteren ons mag helpen
de geesten te onderscheiden.

Dat het zo mag zijn…
Amen.