Rivella, een diakendrankje

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,
Lieve mensen van God,

Misschien hebt u wel gedacht: “De barmhartige Samaritaan”
Dat is bij de bevestiging van een diaken, wel heel erg voor de hand liggend.
Dat is het ook, zeker als je in de Samaritaan, de diaken herkent.
Toch zie ik een klein probleem.
De priester en de leviet horten bij de tempel.  
In onze verhoudingen: Dat zijn mensen van de kerk!
De Samaritaan is – op zijn zachtst gezegd – een buitenstaander.
Een allochtoon, die je eerder verwacht als cliënt, dan als diaken.
Dat is het stereotiepe beeld: Vreemdelingen zijn kwetsbaar.
Vreemdelingen moeten geholpen worden.
In het verhaal is er een mens… die geholpen wordt door een mens.
De rol van helper duidelijk niet voorbehouden aan kerkmensen…
Hier wordt iemand uit een andere cultuur en een andere godsdienst
met ontferming bewogen.

Wie stopt er eens een kopietje van dit verhaal
tussen de papieren voor de politici die menen de joods-christelijke
cultuur van dit land te moeten beschermen tegen vreemdelingen, zodat die
ook weer weten waar ze over praten.

Barmhartigheid is niet voorbehouden aan kerkmensen.
Dat is een van de redenen, waarom wij – als gemeente – samenwerking
zoeken met groepen als “maatschappelijk sterk” en de burgerlijke gemeente.
In het verhaal is de diaken een buitenstaander. Hij speelt een heel andere rol
dan de priester en de leviet, die met een grote boog om de cliënt heenlopen.
De diaken heeft in de kerkenraad dan ook een andere rol dan de kerkrent-meester
en de ouderling. Die zijn gericht op de belangen van de eigen groep,
begaan met de mensen die ze kennen, met de zorg voor het gebouw.
Het is heel goed dat die mensen er zijn… dat ook die taken worden vervuld!

Maar diakenen kijken naar buiten. Die vragen zich af hoe het is met de armen,
hoe het staat met de hulpverlening, of er niemand tussen wal en schip raakt. Zowel
binnen als buiten de kerk; zowel binnen als buiten onze dorpen
Zowel binnen als buiten ons land!
De diaken zet zich in voor mensen, want alle mensen zijn kinderen van God!
Of hij ze nou kent of niet… Of ze nou christen zijn of niet…
of ze nou Nederlander zijn of in Burundi wonen… het maakt niet uit…!

Die gerichtheid naar buiten brengt in kerkenraden soms dilemma’s met
zich mee. Kerkrentmeesters kijken soms jaloers naar de bankrekening van de diaconie… daarmee zouden ze de kerk wel willen verbouwen…
daarmee zouden ze de dominee wel willen betalen…
en ook de ouderlingen hebben zo hun wensen!
Zulke dilemma’s zijn er uiteraard alleen in andere gemeenten,
dat begrijpt u wel, want de actie kerkbalans levert hier altijd meer
dan genoeg op om het kerkenwerk te financieren,
zonder naar het geld voor de armen te kijken.
Daar zorgen we met zijn allen wel voor, Toch?
Of nog net niet helemaal?

Maar als dat dilemma zich bij ons al eens zou voordoen,
is het de taak van de diaken om de anderen te herinneren
aan dat bord in de tuin: Protestantse gemeente Andijk-Wervershoof
een solidaire geloofsgemeenschap!

Die solidariteit strekt zich ook uit naar degenen die onverwacht,
uit onbekende hoeken en gaten op je weg verschijnen.
Er waren hier al Roemenen, een Iranse, een Irakees
Als je hoort van uitbuiting in je eigen dorp,
Herken je  de priester in jezelf, want de eerste neiging is om daar
met een boog om heen te lopen.  – niets menselijks is ons vreemd – maar de diaken gaat er koste wat het kost- op af en verzorgt de wonden met wijn en olie. Een solidaire geloofsgemeenschap.

Met Gert-Jan en Itadoor was ik deze week in Cultura,
bij de presentatie van het wijkteam. In de pauze bood de gemeente Medemblik
een drankje aan. “Itadoor, wat wil jij?” “Doe mij maar een Rivella…”
Kijk, dat is nou een diakendrankje: een beetje vreemd… maar wel lekker!
Voor een diaken is het heel handig als je wel lekker vindt – om een beetje
vreemd gevonden te worden. Een diaken is eigenwijs… Een diaken denkt tegen de
tijdgeest in… Niet de helden, de sterren, de BNners staan voorop, maar de
kwetsbaren, de eenzamen, de armen. Ja, wie vanuit de barmhartigheid reageert, maakt zichzelf – soms even –  tot een vreemdeling in Jeruzalem
en in Andijk-Wervershoof.

De diaken ziet om naar mensen die de woorden van Psalm 86 in de mond nemen: Hoor mij, HEER, en antwoord mij, ik ben verzwakt en arm….
of vers 6 en 7:
Hoor mijn gebed, HEER, luister naar mijn smeken. In dit uur van mijn nood
roep ik u aan, want u geeft mij antwoord.


Nu zegt u misschien. Die vergelijking gaat niet op, want hier is een koning aan
het woord… Klopt. Ook hooggeplaatste mensen raken soms in nood…
Het spreekwoord zegt: Wie hoog klimt… zal laag vallen…
U zegt wellicht: Maar de psalm is een gebed tot God; Het is toch geen vraag aan
een diaken? Klopt ook…

Maar dat maakt nu juist de taak van een diaken tot zo’n prachtige taak.
Het is een taak die je mag uitvoeren namens de Barmhartige Erbarmer!
Werk dat je mag doen namens de Eeuwige…en die is ook een beetje gek,
zoals u weet… Der Ganz Andere… helemaal, totaal anders dan u en ik.
Maar via die buitenbeentjes van de kerk… die Samaritanen van het christelijk
geloof, die een beetje gekke diakenen wordt er iets zichtbaar van die ene
unieke God. Hij toont zijn barmhartigheid door zijn gemeente in te schakelen.
O.a. zijn kerk realiseert hij op deze aarde kwaliteit van leven.

De Eeuwige roept zijn kerk,
om zijn barmhartigheid vorm te geven:
opdat zijn wil geschiede en zijn koninkrijk kome…

Diakenen zijn als schepper naast God, geroepen om kwaliteit van leven
te creëren… de kwaliteit die we “eeuwig” noemen;
Eeuwig leven, kwaliteit die niet kapot te krijgen is –
zelfs niet door de dood.

De diaken als schepper naast God.
Als dat geen prachtige taak is… Dat IS een prachtige taak.
En als een diaken – maar dat geldt voor ons allemaal,
ooit het gevoel heeft dat zij tekort schiet..
Als we ooit denken onze taak niet helemaal te volbrengen…
als je denkt dat God even niet nabij is,
even niet naar jou omkijkt;
je even niet de kracht geeft om zijn solidariteit vorm te geven,
dan mogen we met de dichter van Psalm 86 bidden:
Wees mij genadig, Heer, heel de dag roep ik tot u,
verblijd het hart van uw dienaar,
naar u verlang ik, Heer.
U, Heer, bent goed en tot vergeving bereid,
uw trouw is groot voor ieder die u aanroept.

 

Dat het zo mag zijn voor onze nieuweambtsdrager
en voor ons allemaal.

AMEN