Welke koning kies jij?

Gemeente van Onze Heer Jezus Christus, 
Lieve mensen van God.


We krijgen een nieuwe koning!
De man die we al 46 jaar kennen als prins Willem Alexander,
zal vanaf a.s. dinsdag koning van Nederland zijn.
Dit zou Nederland niet zijn,
als daar ook niet een handvol mensen op tegen was,
en als die vervolgens in de media niet volop gelegenheid zouden krijgen,
in de indruk te wekken dat we eigenlijk allemaal “teugen” zouden moeten zijn.
Het is immers de nationale hobby van onze zogenaamde elite,
om alles wat gewoon leuk is aan dit land, te diskwalificeren als dom,
ouderwets en oubollig. Gelukkig trekt die domme, ouderwetse en oubollige massa,
waar die elite zich mijlen boven verheven voelt,zich daar niets van aan ..
De massa koekhapt vrolijk verder, met twee benen in een jutezak,
zittend op een – met groene zeep ingesmeerde- balk, totdat er eentje – tot
grote hilariteit van de omstanders – in een bak water tuimelt. Hoera voor
Nederland.

Plan B is de vrijmarkt, want we zijn per slot van rekening een echte
handelsnatie.

We krijgen gelukkig een koning en een koningin,
die zich niet te groot voelen om ook de vorst en vorstin zijn
van die heel gewone mensen, die het gewoon leuk vinden om in een koninkrijk te
wonen. Gewone mensen, die daar verder niet quasi-principieel over doen
en zeker het weekblad niet zullen kopen dat probeert te scoren,
ten koste van een negenjarig kind,
dat gewoon lekker aan het hockeyen is.

Leven ten koste van anderen.
Dat lijkt in bijbelse tijden wel de grote hobby van de koningen te zijn.
Koningen in Israël, maar vooral ook daarbuiten.
Dank zij ons heilige boek kennen we diverse Egyptische farao’s, koningen van
Babel zoals Nebukadnessar, vorsten uit Perzië zoals Koning Cyrus;
de koningin van Scheba; de keizer van Rome; enfin koningen te over
De meeste van die buitenlandse vorsten beschouwen zichzelf als goden
en gedragen zich ook zo.

In allerlei tempels wordt de lof van die god-koningen gezongen
en het volk doet mee, want als je de goden tegen je krijgt,
springt de koning op je nek en dan ben je nog niet jarig.
Er ontstaan allerlei een-twee-tjes tussen koningen en priesters.
Het gedrag van machtsbeluste vorsten wordt religieus gelegitimeerd.

Geen wonder dat Samuël, de richter, in eerste instantie vierkant tegen is,
als de oudsten van Israël om een koning vragen.
Hij weet hoe het gaat bij de andere volken.
Hij weet ook dat het in Israël niet anders zal zijn.
Samuël weet dat het volk bestaat uit heel gewone mensen,
die – net als u en ik – dol zijn op zekerheid in het leven en
desnoods genoegen nemen met schijnzekerheden.
Israël mag dan het uitverkoren volk zijn,
niets menselijks is hen vreemd.
Ze zijn als alle andere mensen.

Samuël weet echter ook dat de God van Israël totaal anders is…
anders dan de andere Goden.
Een gewoon volk, leeft met een unieke God.
Zo’n God is er maar een!
Die God is van een totaal andere orde dan de Baäls van de Kanaänieten
anders dan Astarte van de Filistijnen,
anders dan Zeus van de Grieken.
“Ik zal er zijn voor jou”  is anders!
Hij is de schepper… Die andere zijn natuurgoden.

Veel mensen zetten een is-gelijk-teken tussen “schepping” en “natuur.”
Dat is een kardinale vergissing.
Wie schepping en natuur met elkaar vereenzelvigt,
komt uit bij seksualiteit die gericht moet zijn op voortplanting
en dus op het verbieden van voorbehoedmiddelen,
op het veroordelen van homoseksualiteit.

Natuurgoden worden in het leven geroepen door bange mensen,
die op zoek naar zekerheid in het leven.
Natuurgoden worden in stand gehouden door koningen en priesters
die de angsten en de onzekerheden van mensen uitbuiten.

Onze ongeletterde voorouders zagen in de winter de dagen korter en korter
worden. Priesters wakkerden de angsten die dat meebracht aan en mensen riepen
met hun midwinterhoorns het licht en daarmee de groeikracht terug… 
Ze offerden licht en warmte met hun midwintervuren en zie de zon keert terug…
en daarmee de vruchtbaarheid van de akkers, de bloesems en het fruit aan de
bomen. Zo hield men de kringloop der seizoenen gaande.
Hé, kringloop, dat is een belangrijk woord in de natuur.

Alles was in een kring verloopt is voorspelbaar,
en voorspelbaarheid staat gelijk aan zekerheid.
Waarom zijn aardbevingen zo bedreigend?
Omdat ze onvoorspelbaar zijn.
Natuurgoden bieden zekerheid…

Offer aan Baäl en je koren zal groeien! Dit jaar… volgend jaar… en dan weer
Als je de Nijlgodin vereert, zal ze in het voorjaar je akkers vruchtbaar maken!
Dit jaar… volgend jaar… en dan weer
Natuurgoden zijn “goden van “het altijd zo geweest en zo zal het altijd
blijven.”
Alles blijft bij het oude! Dat willen de goden. Dat biedt houvast.  

Zo is het ook bij de verhoudingen tussen mensen.
Als je voor een dubbeltje geboren bent, wordt je nooit een kwartje…
De rijke families  zijn en blijven rijk;
arme mensen zijn arm en blijven arm …
slaven zijn en blijven slaven.
Alles blijft bij het oude! Dat willen de goden. Dat biedt houvast.  


En als iemand vraagt: Hoe weet je dat?
Hoe weet je dat de goden dat willen?
Dan zullen de priesters en de koningen zeggen:
Dat zie je toch… als de goden het anders wilden,
dan zou het wel anders zijn! Maar alles blijft zoals het is,
dus moet dat wel de wil van de goden zijn.
Ziet u, zelfs in de religieuze redeneringen zit een kringloop.

Het is natuurlijk ook het welbegrepen eigenbelang van de god-koning zelf!
Wie aan de macht is, wil aan de macht blijven…
het is ook het belang van de priester.
Dat wordt weer een een-tweetje!


Maar de Godvan Israël is schepper
Hij schept de natuur als decor voor menselijk bestaan.
Wat door anderen wordt vereerd, is het decor voor het drama dat leven heet.
Een heilige eik? Nee. Een boom  is niet meer dan een zetstuk  
De zon en de maan zijn twee spotjes op het toneel
waarop het menselijk leven zich afspeelt.

God is de schepper.
Hij creëert de natuur als decor voor de humaniteit.
De natuur is bedoeld om er als mens tegen af te steken.
Een belangrijke verbetering in het vernieuwde rijksmuseum is,
dat de wanden zo zijn gemaakt, dat de kunstwerken beter uitkomen.
De mens steekt af tegen de natuur.
Je ziet de menselijkheid, tegen de achtergrond van de dieren.
Het is niet de bedoeling dat mensen beestachtig worden…
se mens is niet overgeleverd aan zijn instincten,

maar is in staat tot het maken van keuzes.
God daagt de toppers van zijn schepping uit om als vrije,
verantwoordelijke wezens te leven.
God laat ons a.h.w. loskomen uit het decor
en daagt ons uit het leven en het samenleven op een humane manier te organiseren.
Alles is gericht op menselijkheid, op humaniteit!  

Een mens is geen dier maar ook geen God!
Menselijkheid ontstaat pas echt
als niemand meer leeft ten koste van anderen.
De koning dient de humaniteit.
Honger hoort niet bij mens-zijn
Armoede hoort niet bij menselijkheid
Illegaliteit van mensen bestaat niet in een humane samenleving
Het is de taak van de koning om een menswaardige samenleving te scheppen.
De koning is schepper naast God.

De koning van Israël is er niet, om in een een-tweetje met de priester,
zijn eigen macht in stand te houden… desnoods ten koste van anderen.
Nee, de koning is er om op de kleintjes te letten! Zeker in crisistijd!

Een koning die rechtvaardig regeert, en leiders die leiden volgens het recht,
zijn als een beschutting tegen de wind, als een schuilplaats voor een
wolkbreuk, als waterstromen in een dorre streek, als de koele schaduw van een
rots  in een dorstig, uitgedroogd land
.

Met andere woorden de koning is de
beschermheer van de armen.

Hij beschut hen tegen honger en dorst, als hun levensweg door woestijnen gaat.
Hij beschut hen tegen uitbuiting, juist als ze verslaafd zijn geraakt.
Hij beschermt ze tegen uitzichtloosheid, als de natuur zijn wrede kant laat
zien.
De koning in Israël is er ten dienste van het volk. Hij is dienaar-koning.  
De andere volken worden geacht hun baas-koning te dienen
of zelfs hun god-koning te vereren en te aanbidden. 
Wie is jouw nieuwe koning? Heb je al gekozen?

Het zou niet eerlijk zijn, dit verhaal één op één toe te passen naar de Nederlandse verhoudingen. Willem Alexander als
de beschermheer van de zwakken in de samenleving? Dat is bij ons de taak van de
minister Asscher van sociale zaken. Beschutting bieden bij economisch
tegenweer? Daar hebben we minister Kamp voor van economische zaken.
Staatsrechtelijk vomen koning en ministers de kroon; onze regering.
Onze koning heeft echter geen macht in handen, wat nog niet wil zeggen dat het
koningschap niets te betekenen heeft, want invloed heeft hij vast wel.

Wat de Bijbel zegt over een goede koning,
geldt in onze verhoudingen voor de hele regering.
Vanuit Bijbels perspectief gezien is het de taak van de regering
om humaniteit, menselijkheid zichtbaar te maken.
Daarover zou heel veel te zeggen zijn, maar ik beperk me tot:
Die menselijkheid bestaat erin dat niemand leeft voor zichzelf…
en zeker niet ten koste van anderen.

Is het al zover? Ziet de samenleving er al zo uit?
Nee, onze kleren worden nog steeds gemaakt
door mensen die werken in ondeugdelijke gebouwde fabrieken in Bangladesh.  
Er zijn machthebbers die zeggen:
Ach, zo is het altijd geweest en zo zal het altijd blijven!
Dat klinkt als een natuurwet.
Ik ontwaar een kringloop…

Maar vanuit Israël klinkt een ander geluid.
Daar klinkt de stem van die ene unieke God.  
Let my people go! Laat mijn mensen gaan!
Laat ze op weg gaan… op weg naar veelbelovend land.
Daar zit het verschil met de andere goden…
JHWH is geen natuurgod. Ik zal er zijn voor jou, redeneert niet in cirkels.
De god van Israël gaat met zijn mensen op weg naar een doel.
Stap voor stap… op basis van Zijn belofte!
Een van die stappen is het aanstellen van een koning.
Maar die koning moet onder de koningen net zo anders zijn
als God onder de goden. Gans Anders!


De koning mag zijn mensen te leiden
naar een leven van grote kwaliteit!
Hij mag optreden als een rechtvaardige rechter,
als een daadkrachtige leider, die weet hij wil: Thora doen!
Hij leidt zijn volk naar het land van belofte…
Naar het koninkrijk Gods. Naar een leven van grote kwaliteit… Eeuwigheidsleven!
Wat lazen we ook weer in de openbaring?

Ze (de machthebbers in deze wereld, th) hebben allemaal hetzelfde doel voor
ogen en dragen hun macht en gezag over aan het beest.

Ze (de machthebbers, th) binden de strijd aan met het lam, maar het lam zal hen
overwinnen. Want het lam is de hoogste heer en koning, en wie hem toebehoren,
wie geroepen zijn en uitgekozen, zijn trouw.

De machthebbers dragen hun macht over
aan het beest.

Het beest staat voor het kwaad.
De eerste christenen zagen vooral de keizer als het beest.
De humaniteit t.o.v. minderheden was in Romeinse Rijk net zo ver te zoeken
als in sommige Europese landen… Ik denk aan de joden in Polen, aan de Roma in
Hongarije, aan homoseksuelen in Rusland, aan mensen zonder papieren in
Nederlandse gevangenissen. Hoe het beest vandaag heet? U mag het zelf invullen.

De machthebbers, de meerderheden binden allemaal de strijd aan met het lam.
De bijbel gunt ons een inkijkje in de hemelse hofhouding.
Daar staat een troon en het lam.  Dat lam
is offerlam en hemelse koning
Het is dus niet zo dat Jezus hier op aarde weliswaar heeft geleden
maar daarna als een supermachthebber plaats heeft genomen
op een giga-hoge-troon.  Nee, ook de koning van de hemel manifesteert zich
als een lam. Dat offer was geen onaangenaam intermezzo. Het behoort tot zijn
wezen. Jezus gaat ons voor in offervaardigheid. Wie hem wil volgen, volgt hem daarin!
Die offervaardigheid is de principiële kern van leven, als persoon en als gemeente.

Maar ja… offeren, opofferen, dat ligt ons van nature niet zo
en zeker nu het neo-liberalisme koning kraait,
staan zaken als assertiviteit en zorgen voor jezelf,
veel hoger aangeschreven dan opofferingsgezindheid.

Lieve gemeente, als we niet loskomen van het decor,
als we niet willen afsteken tegen de natuur,
als we vanuit onze instincten blijven leven,
dan zitten we binnen de kortste keren
op het spoor van de natuurgoden.  
Dan zullen we de goden aanbidden van ‘t is altijd zo geweest en zo zal ‘t
altijd blijven!


Wie is jou nieuwe koning? Heb je je keuze al gemaakt?
Kies je voor zekerheid? Voor zelfbehoud; voor:
’t is altijd zo geweest en zo zal ’t altijd blijven?
Of laat je je juist inspireren door het lam.

Als we met Hem, de weg van het offer willen en durven gaan,
dan mogen we weten dat we met het lam zullen
overwinnen.
Beloofd is beloofd… Het lam is de hoogste Heer en koning.
Wie hem toebehoren, wie geroepen zijn en uitgekozen, zijn trouw.

Geve de Heer, wij als persoon, als gemeente en als kerk van Nederland
mogen behoren tot die trouwe geroepenen,
tot die volhardende uitverkorenen.
Geve de Heer dat koning Willem Alexander en koningin Maxima,
mogen behoren tot de getrouwen,
die dat offervaardige lam aanvaarden als hun hoogste Heer en koning.

Als zij er – met vallen en opstaan – voor kiezen die menselijkheid uit te
stralen,
Als zij – al is het maar soms even – die humaniteit tentoon willen spreiden,
dan zal hun koningschap voor dit land een zegen zijn
en voor allen die daarin wonen.

Dat het zo mag zijn…
Amen