Trouw en toegewijd

Lieve mensen van God,

Trouw en toegewijd…
De liturgie voor deze zondag is gemaakt door Christenen in Jeruzalem.
Misschien hebben ze zichzelf herkend in de beschrijving van de eerste christengemeente in Handelingen 2.
Daar gaat het immers ook over christenen in Jeruzalem…  
Jawel, maar eigenlijk mag je de christenen nog geen christenen noemen.
Het zijn joodse mensen, die in Jezus van Nazareth  hun Messias herkennen.
Ze kwamen elke dag trouw en eensgezind samen in de tempel.
Dat is niet een christelijke kerk, maar het centrum van het Jodendom bij uitstek: De tempel van Jeruzalem.
Ze deelden wat ze hadden en loofden God.
Ze stonden in de gunst bij het hele (joodse) volk.

Ze loofden God… Hoe? Ach, dat wordt niet nader omschreven.
Geen teksten van Oosterhuis, maar niet omdat ze niet mochten.
Ik zou me kunnen voorstellen dat ze psalm 96 gezongen hebben,
om de God te loven en te prijzen:

Zing voor de Heer een nieuw lied,
Zing voor de Heer, prijs zijn naam,
verkondig van dag tot dag dat hij ons redt
Maak aan alle volken zijn majesteit bekend
aan alle naties zijn wonderdaden.

De joodse christenen van Jeruzalem delen niet alleen hun voedsel met elkaar, maar ze willen de redding die de Heer hen geschonken heeft ook delen met alle volkeren. Een geloofsgemeenschap die God looft, die zijn redding verkondigt en zijn majesteit bekend maakt … en dat goede nieuws wil delen met alle volken.
Die geloofsgemeenschap breidde dagelijks uit in aantal…
steeds meer mensen die gered willen worden.

De dichter van Psalm 96 schreef al honderden jaar voor Christus die prachtige zin: verkondig van dag tot dag dat Hij ons redt.

De God van Israël redt zijn mensen uit de klauwen van de andere goden…
dat zien we in het scheppingsverhaal,
waar goden als de zon en de maan op hun plek worden gezet.
dat zien we in het verhaal van Abraham,
die wegtrekt uit de godenwereld van zijn vaderland.
dat zien we in het verhaal van Mozes, die zijn volk uitleidt uit de slavernij
die hen is opgelegd door farao, de god-koning van Egypte…

verkondig van dag tot dag dat Hij… de God van Israël … ons redt.

Die christenen van die eerste gemeente in Jeruzalem herkenden
in Jezus van Nazareth hun Messias;
die Joodse mensen begrepen dat Jezus zo intens met de oude verhalen leefde, dat je met recht kan zeggen: Hij is Thora;
Hij is het vleesgeworden woord.
Hij is: Immanuël à God met ons.

Die reddende God van psalm 96 is mens geworden
 in de gestalte van Jezus van Nazareth.
Zijn volgelingen – die eerste joodse-christenen in Jeruzalem –
willen dat grtoe nieuws delen met alle volkeren.
Ook met u en mij. Wij zijn gered!
Nee, niet van God los, maar wel verlost van de goden!

We kunnen de natuurwetenschap bedrijven, omdat er geen goddelijke natuurverschijnselen zijn:  De zon is een van de 15 miljard sterren in ons zonnestelsel; de maan een tamelijk onbeduidende satelliet van een kleine planeet, die Aarde heet.

We kunnen in de medische wereld aan de slag, omdat vruchtbaarheid een natuurverschijnsel is en niets met de een of andere god of godin te maken heeft…

We konden onze deltawerken bouwen omdat de zee, de zee is …
en niet het rijk van Neptunus of Nehalennia of welke watergoden er nog meer mogen bestaan.Wij mogen leven als van alle goden bevrijde mensen…

En nu zegt u wellicht: Bevrijd van alle goden; ja, maar dan op één na!
Want in die laatste lezing wordt de mens toch wel weer even duidelijk op zijn nummer gezet. O ja? Wat lazen we dan?

Nou… Jezus zegt:
Je weet dat je beter niet kunt moorden, want als je moordt zul je je moeten verantwoorden voor het gerecht.
Maar ik zeg:
Je moet zelfs niet kwaad worden en te keer gaan; ook als je anderen uitscheldt moet je je verantwoorden voor het Sanhedrin.
Deze teksten zijn vaak gelezen als woorden over het hemelse gerecht, op de dag des oordeels. Daarover gaat het hier niet.
Het gaat om heel praktische zaken. Als je dat soort dingen doet, kom voor het sanhedrin, de hoge joodse raad te staan en dan zul je uit moeten leggen waarom je die ander een nietsnut noemt, of een dwaas.

Als je anderen uitmaakt voor… nou ja voor wat dan ook,
dan denk je blijkbaar dat je niet gelijk bent aan de ander;

Als je scheldt, ben je het kennelijk niet eens met de regel: Die ander is als jij!  Als je het daar niet mee eens bent…zul je dat moeten kunnen uitleggen…
Als je denkt dat je een ander voor nietsnut of dwaas kunt uitmaken,
dan zul je dat moeten kunnen uitleggen aan de rechtbank en dat zal je niet meevallen, want: de ander is als jij!

En dat staat er dat merkwaardige zinnetje:
Wie “dwaas” zegt, zal voor het vuur van het Gehenna komen te staan.
Dat woord Gehenna is wel vertaald met “hel,” en dat doet dan toch weer denken aan het hiernamaals… en dat weer aan de dag des oordeels…

Het woord Gehenna is afgeleid van de naam een smal, rotsachtig dal aan zuidkant van Jeruzalem: Het dal ben Hinnom. 
In dat dal vonden, o.a. ten tijde van koning Salomo,
de meest afschuwelijke rituelen plaats.
Er werden kinderen geofferd aan Moloch, de god van de oorlog…
en als u een meer gedetailleerde beschrijving wilt, moet u thuis maar even googelen met het woord Gehenna.
Later werd er op die onzalige plek vuilnis verbrand. Afval, vuil en kadavers van dieren en verachte misdadigers werden geworpen in het vuur van Gehenna. Gewoonlijk werd al wat in dit dal werd geworpen door vuur vernietigd, volledig opgebrand. Er bleef niets van over. Wat daar verbrand werd, daar was de wereld van verlost. Het vuur werd dag en nacht brandend gehouden met behulp van fosfor en de geur was van verre te ruiken, maar het idee erachter is:
opgeruimd staat netjes!

Wie “dwaas” zegt, zal voor het vuur van het Gehenna komen te staan.
Wie zijn of haar medemens uitmaakt voor dwaas, niksnut, hoer,terrorist…
ach, u kent de algemeen beschaafde scheldwoorden, net zo goed als ik.
Wie die woorden gebruikt, verheft zich boven de ander en zal als waardeloos burger, als maatschappelijk afval worden beschouwd, dat beter maar kan worden opgeruimd.

Als je merkt dat er iets dwars zit tussen jou en je broeder, tussen jou en je medemens, los het dan op. Ga niet schijnheilig in een kerk zitten, of een offer brengen in de tempel…
Nee, ga naar die medemens toe om je geschil bij te leggen; zegt Jezus.
Zoek die medemens op en verzoen je met elkaar, zegt Jezus.
Denk nou niet dat je er wel mee weg komt.
Je geweten klaagt je aan, levenslang.

Nogmaals, het zijn heel praktische situaties, dus alsjeblieft geen bangmakerijen over eeuwig hellevuur en wat dies meer zij… maar wel een krachtig pleidooi om met elkaar om te gaan als gelijken; Een krachtig pleidooi om die ene stelregel: de ander is als jij! nooit en bij niemand uit het oog te verliezen.
Waar mensen over elkaar oordelen, ruikt je het vuur Gehenna.
Op het binnenhof wordt die geur de laatste jaren regelmatig waargenomen

De ander is als jij. Dat is het uitgangspunt.
De dichter van psalm 96 weet daarvan.
Hij wil Gods redding delen met alle volkeren…
Die eerste christenen in Jeruzalem hebben daar weet van.
Ze breken het brood en delen met allen die ook gered willen worden

De lezers van Mattheus 5 worden op het spoor gezet om…
die ene basisregel in acht te nemen.  Hoe je dat voor elkaar krijgt?
Door te leven zoals Jezus deed: Trouw en toegewijd.

Trouw aan Gods woorden…  Trouw aan de God die ook Hem heeft bevrijd.
Trouw aan die ene, die maar een ding wil: vrije mensen!
Laten we Hem loven en prijzen om de vrijheid die Hij ons geschonken heeft.
Laten we hem loven en prijzen om zijn trouw en zijn toewwijding aan mensen. Laten we hem loven en prijzen met popmuziek of met gregoriaans, met psalmen of opwekkingsliederen, het doet er niet toe… 
zolang jij maar vrij bent en de ander vrij laat.

Trouw en toegewijd.
Toewijding, dat is moeilijk in onze tijd.
Toewijding betekent dat je er tijd voor neemt…
dat er echt met je aandacht bij bent…
het is het tegenovergestelde van multitasken
twee, drie, vier dingen tegelijk doen…  
Toewijding, het werd en wordt gevraagd van kloosterlingen
en als er iets is dat ver van het moderne leven afstaat
dan is het wel het kloosterleven… met zijn stilte en zijn toewijding.

En toch… toch zie je ook vandaag de dag, soms even
mensen ergens helemaal voor gaan! In de sport bijvoorbeeld. 
Wie weet komt er weer een tijd dat we helemaal gaan voor de oecumene
voor de eenheid van alle christenen, die beseffen dat “de anderen zijn als zij!”
Er zijn tekenen van hoop…
25.000 jongeren vierden Nieuwjaar in Taizé aan de Maas    –   Rotterdam.
De Raad van kerken in Andijk, Wervershoof, Onderdijk en Zwaagdijk-Oost is een groep vertegenwoordigers van 6 geloofsgemeenschappen, die trouw willen zijn aan elkaar en toegewijd aan de zaak  van de eenheid van christeen.

ER zijn mensen die doorgaan, ook nu de oecumenische verhoudingen enigszins zijn bekoeld… Er zijn mensen die weten dat de dingen van Gods koninkrijk niet afhangen van punten en komma’s, maar van mensen, en al die mensen, in al de kerken, zijn als jij….  Laten we die gedachte koesteren en ermee verder werken: Trouw en toegewijd!      Dat het Zo mag zijn:              AMEN.