Smaakmakers zijn

Gemeente van onze Heer Jezus Christus
Lieve mensen van God.

Jullie zijn het zout van de aarde.
Een uitspraak die Jezus deed in zijn Bergrede.
Hij zegt – in vlot Nederlands vertaald: jullie zijn de smaakmakers.

Vorige week hoorden we: “Gelukkig zijn de anawim.”
Gelukkig, de mensen die nederig en zachtmoedig zijn,
die barmhartigheid betrachten en vrede stichten,

Die “anawim” zijn de ware mensen; dat zijn echte mensen.
Dat zijn mensen die hier en nu leven als nederigen van hart.
Echte mensen zijn mensen zoals God mensen bedoelt:
mensen die hier en nu zachtmoedig en barmhartig zijn.

Zo een echt mens… zo’n bedoeld mens mag Soraya worden.
Een kleine smaakmaker!  En Aize ook… een grote smaakmaker.
En de doop van die twee herinnert ons eraan dat ook wij,
ieder als persoon… smaakmakers mogen zijn.
En de belijdenis van Aize en Judith herinnert ons eraan dat ook wij als gemeente smaakmaker mogen zijn in onze samenleving.  

Ik weet niet hoe het u is vergaan deze week bij het kijken naar de beelden uit Egypte. Dat plein, dat vol liep met jonge mensen, die niets liever willen dan vrijheid, verlossing, vrede.  Ze twitterden en facebookten er vrolijk op los…

Vaders en moeders brachten hun kinderen mee om de sfeer van vrijheid en vrede te proeven… De iets ouderen onder ons herinneren zich vast nog die heel grote I.K.V. demonstratie tegen de plaatsing van kernraketten. Toen ooit in Amsterdam.
Wat een feest was dat! Ik heb toen onze oudste ook meegenomen.

Dat is een van de laatste keren geweest dat de kerk zich zo groot, zo helemaal in het openbaar, zo positief manifesteerde in de samenleving en een groot deel van de bevolking meekreeg. Er werd even iets zichtbaar van Gods kerk als… het zout der aarde. Het is bijna onvoorstelbaar geworden: De kerk als de smaakmaker in de samenleving.

Vrijdag was het ook zo’n dag. Allemaal vredelievende mensen op dat plein  in Cairo, allemaal mensen die op gezette tijden nederig knielden voor Allah met het gezicht naar Mekka. Dat was voor velen van ons de eerste keer dat de Islam zich in het groot, positief manifesteerde. De moskee als het zout der aarde. De moskee als smaakmaker van de samenleving.

En over al die gebukte, toegenegen biddende moslimmensen
waakten koptische Christenen;
En christenen die vandaag Kyrie en Gloria zingen in Egyptische
kerken worden op hun beurt beschermd door vredelievende Moslims.
Dat is de traditie van Egypte al vele eeuwen lang:
Christenen en Moslims leven samen in vrede en beschermen elkaar
tegen het tuig dat zich uit eigenbelang laat ophitsen.
Het geteisem dat zich deze week liet omkopen om op paarden en kamelen dat plein te bestormen en met hakmessen achter journalisten aan te gaan;  dat is het zout dat zijn smaak heeft verloren. Dat dient nergens meer toe. Dat kan weg… Dat zijn mensen zoals God ze niet bedoelt, niet in de Bijbel en ook niet in de Koran.

“Jullie zijn het licht van de wereld” gaat Jezus verder.
Jullie als mensen die mijn naam belijden.
Jullie als mensen die het Godsgeschenk dat je Soraya noemde,
willen meenemen op de weg van het licht;
jullie die dit kind in alle nederigheid en vredelievendheid,
willen opvoeden tot een zachtmoedig en barmhartig mens…
Jullie zijn het licht der wereld.

En weet je… dat ga je merken ook.
Want zo’n opvoeding is als een stad op een berg.
Dat kan niet verborgen blijven.
Zo’n stad zie je van een eind als liggen…
Ja, maar wordt Soraya dan zo’n kind,
waar de christelijkheid afdruipt.
Wordt Soraya dan zo’n kind waar je geen vijf woorden mee kunt wisselen of het gaat drie keer over God of zo?
Nee toch, hè? Alsjeblieft, zeg?

Nee. Maak je geen zorgen, maar als het goed is
leert Soraya wel vragen stellen.
Vragen als: Mam, als god ook de kippen heeft geschapen,
waarom eten wij ze dan op?
Pap, waarom stem jij op die partij, die willen de arme landen niet helpen, zegt juf.  Ik wil meedoen met die actie voor Unicef?  
Pap, vertel nog eens over God of over Jezus…
Waarom doen jullie dat eigenlijk, die verhalen lezen.
Ja, vandaag is het feest, maar daarna is het hard werken hoor.

Jezus zegt: Je steekt geen kaars aan om hem onder een korenmaat te zetten.
Als je dat doet gaat hij uit.
Jezus zegt:  je zult zo zichtbaar zijn als een stad op een berg;
als een kaars op een kandelaar.

En de laatste zin van onze lezing luidt:
Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen,
opdat ze jullie goede daden zien
en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.

We moeten aan de bak mensen. We moeten onze goede daden laten zien…
Allemaal goed en wel, pastor, maar dat ligt ons niet zo.
Wij doen graag goed, maar dan liever in het verborgene…
Niet zo voor iedereen zichtbaar… 
Wij zijn Hollanders, weet u
We kloppen onszelf liever niet op de borst…
Wij doen die dingen graag, maar in alle bescheidenheid…
We vinden het ook vervelend als andere mensen wel eh… begrijpt u wel.

Ja, dat begrijp ik wel. En… of ik het begrijp is ook niet zo belangrijk,
en ik denk dat Jezus die houding ook wel begrijpt, maar toch, toch zegt hij:

Laat je goede daden zien, opdat de mensen God eer bewijzen.
Jezus is blijkbaar niet zo bezig met uw en mijn bescheidenheid,
maar meer met de eer van onze Vader in de hemel. 

Je kunt als volgeling ook zo bescheiden worden,
dat niemand meer in de gaten heeft, dat God zich
– via zijn gemeente –
wel degelijk met deze wereld bemoeit.

Als wij al te bescheiden worden,
dan komt dat licht misschien toch onder een korenmaat te staan…
en wees eens eerlijk, is het alleen maar bescheidenheid?
Ik heb eens een Westfriese protestant horen zeggen:
we zijn hier niet zo bidderig,
we zijn niet zo bijbelig en
we zijn doodsbenauwd om voor al te christelijk uitgemaakt te worden.

Het eerste deel van die uitspraak over het bidden
en over de bijbel laat ik helemaal voor rekening van die man.
Maar de angst om voor al te christelijk uitgemaakt te worden…
dat is iets om over na te denken, want angst is doorgaans een slechte raadgever.
Er is ook helemaal geen reden om bang te zijn.
De twee benauwdste momenten van ons leven,
hebben we al achter de rug… je geboorte… en van je doop.

Na je verlossing uit het natuurlijke vruchtwater
ging je kopje onder ging in de diepe doopvont van het leven
en beide keren kwam je schreeuwend van angst boven water
tot grote vreugde van allen die er getuigen van zijn geworden.
Want juist die angstschreeuw duidt op… leven.

Die levensangst mag je als gelovige achter je late.
Angst is geen factor meer in je bestaan.
Waar zou je bang voor zijn?
Intimidatie en chantage werken niet
of althans niet lang… want nederigen van hart,
blijken vaak heel creatieve mensen.
Kwaadsprekerij over personen en instanties en bewegingen
wordt altijd weer gelogenstraft… want het zijn
de zachtmoedigen die uiteindelijk de kwaliteit
van leven realiseren die God bedoelt.

Het egoïsme van de graaicultuur, die een crisis veroorzaakte
is zo smakeloos dat de mensheid die verre van zich werpt.
Ik hoorde gisteren op de radio een reclamespotje van “lekker dier”
Een bouwvakker wil geen kipfilet eten. “Ik weet dat deze kippen geen
leven gehad hebben en daarom: “Het smaakt me gewoon niet.”
Kiloknallers… de smakeloosheid ten top.

O dat filetje krijg je met wat peper en zout wel op smaak;
maar dieren zo opsluiten dat ze geen soort van leven hebben,
dat is smakeloos.

Ik las deze week een artikel van een Engelse theoloog,
die zei: dat komt omdat de westerse samenleving heeft
leren leven zonder godsdienst. Er is geen hogere instantie meer
dan de mens zelf en dat leidt tot nihilisme.
Als ik me lekker voel bij hufterig gedrag dan is er niets
en niemand die dat corrigeert.
Religieuze argumenten tellen niet meer. Wat er rest is… het niets.
Het nihilisme – en als er nou een smakeloze denkrichting bestaat,
dan is het wel het nihilisme.

En als Jezus dan zegt: dat we onze goede daden mogen tonen,
opdat de mensen de eer van God zien…
Als we  voor deze doop en belijdenisviering als thema kiezen:
“Wij mogen smaakmakers zijn,”
dan gaat het bij die goede daden om het soort zaken die het leven van mensen smakelijk maken…
Scheppende creativiteit in plaats van vernietigend geweld;
verbeeldingskracht in plaats van dreigen met instanties;
flexibiliteit in plaats van je gepasseerd voelen
zachtmoedigheid in plaats van kwaadsprekerij;
barmhartigheid in plaats van harde maatregelen!

Ik hoop, nee ik vertrouw erop, dat Soraya die noties zal krijgen aangereikt van die twee belijdende leden, die haar ouders zijn.  
Ik hoop, nee ik weet dat heel veel andere gemeenteleden
– met vallen en opstaan misschien–
proberen waarden als creativiteit, zachtmoedigheid
en barmhartigheid hoog te houden in hun manier
van omgaan met mens en dier en wereld.

En waar dat gebeurt, kan dat kan niet verborgen blijven.
Dat wordt een stad op een berg en licht op de kandelaar.
Over kandelaars gesproken…
jullie moeten als ze wat groter is Soraya wel uitleggen
hoe ze haar doopkaars kan gebruiken.
We hadden het er afgelopen woensdag nog over, weet je nog.

Iedereen in huis mag zijn of haar doopkaars altijd voorschijn halen en op een afgesproken plek neerzetten.
Van mij mag je hem zelfs aansteken…
Je huisgenoten komen in de kamer en zien de doopkaars branden.
Die brandende kaars betekent: Er is iemand in huis die er over praten wil.

Een kind heeft iets dat het moeilijk vind en wil daar met pappa en mamma over praten…. Bijvoorbeeld: ik heb vreselijke ruzie met mijn broertje of mijn zusje…
Ik wil het uitpraten, maar ik weet niet of hij/zij dat ook wil.
Ik was vanmiddag in de supermarkt en toe heb ik per ongeluk een zakje dropjes… en nu weet ik niet hoe het verder moet… nou ja, vul maar in.

Die doopkaars kan ook in relaties tussen volwassenen wonderen doen.
Daarom geven we er Aize ook een mee en als hij opgebrand is, door dit soort gebruik,  mag je bij mij een nieuwe komen halen…

Prachtig pastor, dat met die doopkaars, maar dat breng je toch niet naar buiten…
Dat ga je toch niet aan de grote klok hangen. Nee, dat is zo!
Hoe moet het dan met die stad op die berg?

Dat kan iedereen zelf verzinnen, maar ik geef een voorbeeld.
Ik kreeg deze week een uitnodiging voor een bijeenkomst
op 7 maart in diaconaal centrum “de Baanbreker” in Enkhuizen.
Onze gemeenteadviseur, Burret Olde, nodigt gemeenteleden, diakenen, ZWO- commissies en predikanten uit om eens te komen praten over
‘Een nieuwe rol voor de kerk in de maatschappij, nu de overheid terugtreedt.’

Dat is mooi gezegd, maar het betekent dat er straks door de gigantische bezuinigingen die eraan komen, mensen tussen wal en schip gaan vallen.
Die mensen moeten geholpen worden…
En die worden ook geholpen, onder protest,
maar ze worden geholpen… door de kerk.

De kerk van Christus laat mensen niet aan hun lot over, ook niet als ze illegaal zijn. Wat zijn dat trouwens voor wetten, die een mens het recht ontzeggen om op deze aarde te zijn. De aarde is van God – en niet van een minister.

De kerk van Christus laat meisjes van 14 jaar die geheel en al westers zijn opgegroeid niet gedwongen terugkeren naar Afghanistan. Wat zijn dat voor wetten, die een paar honderd kinderen geen plek gunnen onder de zon.
Nederland is helemaal niet van de Nederlanders, hoe kom je erbij.
De aarde is van God en dus Nederland ook!
Goddank, Het is niet van de politici.

De kerk van Christus noemt een drugsverslaafde geen junk, afval.
Het is geen afval… Mensen zijn Gods oogappels, ook die verslaafde,
net als Soraya, net als u en ik. Wat zijn dat voor barbaarse wetten,
die het leven van een jonge vrouw laten eindigen aan een strop. 
Wie denk je wel dat je bent…

De kerk van Christus. Tja, daar horen jullie ook bij.
Er is werk aan de winkel. We moeten aan de bak,
want er is nog veel smakeloos beleid van
veel regeringen die het zout der aarde
negeren… en nu maar hopen
dat het zout zijn smaak
niet verliest.

Ik denk het niet…
en anders is er over vier weken weer een doop- en belijdenisdienst
en een dag later die bijeenkomst in de baanbreker.
Zo houden we het zout op smaak.

AMEN