paasmorgen 2011

Gemeente van onze Heer, Jezus Christus
Lieve mensen van God


Het thema voor deze preek is de laatste zin van de lezing uit Exodus:
De Heer zal voor u strijden, u hoeft zelf niets te doen. 

Die zin komt uit het verhaal over de uittocht uit Egypte.
Het volk Israel heeft Egypte verlaten,
maar wordt achternagezeten door de koning,
die er al lang weer spijt van heeft
dat hij zijn slaven heeft laten vertrekken.

Als de mensen ontdekken dat ze achtervolgd worden,
worden ze bang.
Als ze zien dat ze geen kant uitkunnen omdat voor hen de zee ligt,
raken ze in paniek.
Ze verwijten Mozes dat hij hen meegenomen heeft.
We zijn liever slaven in Egypte, d
an dat we doodgaan in de woestijn.
Had ons toch met rust gelaten!

Mozes raakt niet in paniek.
Hij antwoordt: Wees niet bang,
vandaag zul je zien dat de Heer de overwinning behaalt.
De Heer zal voor u strijden,
u hoeft zelf niets te doen. 

Dit is wel de eerste,
maar zeker niet de laatste keer,
dat het volk Israel in paniek raakt.
Voor ze in het beloofde land zijn,
zullen ze nog heel wat keren mopperen op God en op Mozes

en telkens weer is de klacht:
had ons maar in Egypte gelaten… daar wisten we waar we aan toe waren
had ons maar in Egypte gelaten… daar hadden we tenminste drinkwater
had ons maar in Egypte gelaten… daar hadden we volop vlees te eten.
had ons maar in Egypte gelaten… daar was brood in overvloed.

Had ons maar in Egypte gelaten…
 Als je dat zegt, dan zeg je eigenlijk:
Het zou beter zijn geweest, Heer
als u ons niet had bevrijd uit de slavernij!

Had ons maar in Egypte gelaten…
Als je dat zegt, dan zeg je eigenlijk:
Het zou beter zijn geweest stomweg
de farao te gehoorzamen,
i.p.v. zelf te mogen kiezen wat je doet en laat.

U begrijpt dat die klacht pijn doet,
zeg maar gerust dat die woorden de Eeuwige
door zijn ziel snijden. Alsof Hij een klap in zijn gezicht krijgt…

De Eeuwige heeft honderden Egyptische, eerstgeboren kinderen
het slachtoffer zien worden van hun eigen koning.
Farao Ghadaffi of koning Tut Hasad.

Honderden schepselen, die de Heer natuurlijk even dierbaar zijn,
als de eerstgeboren zonen van Israël, die omkwamen in de Nijl. 
Doodzonde!  Allebei.

Gods tranen om zijn kleine schepselen zijn nog niet droog,
of men roept: had ons maar in Egypte gelaten.
Gods tranen om de zonde van Farao vermengen
zich met die om de zonde van Israël.
Het is zonde…

Mozes weet het. Mozes kent het gevoel uit eigen ervaring,
Ook hij heeft ooit iemand doodgeslagen
Ook hij heeft ooit geweigerd…
Zonde.

Het volk gaat in de fout, maar Mozes kent ook de Here God…
De Eeuwige laat zich niet zomaar van de wijs brengen.
Mozes weet dat God opnieuw zal laten zien dat Hij de bevrijder is…
God laat weten wie Hij is aan het zojuist bevrijde volk: 
De Heer zal voor u strijden, u hoeft zelf niets te doen. 

Ondanks de missers van Israël, zal de Heer zal voor hen strijden en hoeven ze zelf niets te doen.  Hoeveel liefde wil je? Hoeveel trouw?

Nu het volk zo in paniek is, nu ze bang zijn, zegt Mozes:
De Heer zal voor u strijden, u hoeft zelf niets te doen. 

Ze zullen op deze reis hun God leren kennen… als een God die van hen houdt, die woord houdt, die zelfs bereid is de strijd voor hen aan te gaan.
Je hoeft zelf niks hoeft te doen…

Maar bij dat tweede deel van deze uitspraak zit voor veel mensen nou precies de moeilijkheid van het christendom. Ik herinner me een schoolvriend uit Goes, waarmee ik als 17-18 jarige eindeloze discussies had. Ik weet nog dat samen bezig waren om een verhaal te schrijven voor een oecumenische jongeren-dienst. We hadden het over de uitspraak:
Jezus is gestorven voor onze zonden!

Ik schrok behoorlijk toen Piet zei: Ja maar dat is het nou juist:
Ik wil helemaal niet dat er iemand anders voor mij doodgaat aan een kruis.
Als ik fouten maak, O.K. maar dan knap ik dat zelf wel op!
Daarvoor hoeft een ander toch niet aan een kruis…
Piet wilde graag zelf verantwoordelijk zijn voor zijn eigen gedrag, voor zijn eigen vrijheid, dat hoeft Jezus niet voor mij te doen. Kom nou…
Piet moest niks hebben van: Ik zal voor u strijden, u hoeft zelf niets te doen. 

Weet u… Ik denk dat Piet tot op zekere hoogte wel gelijk had.
We zijn immers zelf verantwoordelijk voor wat we doen en laten.
We zullen zelf de strijd met het kwaad moeten aanbinden,
om zinvol te kunnen leven.

Voor ons is meedoen met de anderen,
soms belangrijker dan doen wat Jezus zou doen.
Voor ons is het oppotten van geld – voor de zekerheid –
soms belangrijker dan doen wat Jezus zou doen.

Het klinkt misschien een beetje zwaar op zo’n feestelijke morgen,
maar wij zijn en blijven mensen die domme dingen doen,
wij zijn en blijven zondige mensen.
Maar dat hoort er helemaal bij…
Mensen zijn geen goden,
mensen zijn geen heiligen,
mensen zijn mensen met hun goeie en hun kwaaie kanten,
met hun zonden en hun goede werken.

Daar is God op zich niet verdrietig over.
Zo heeft hij ons geschapen… De strijd zit er a.h.w. bij ingebakken
en de boodschap van vandaag is nietemin:
De Heer heeft voor je gestreden, je hoeft zelf niets te doen…

Als God naar mensen kijkt,
dan ziet hij geen mislukkelingen,
maar dan ziet hij, en voelt hij,
hoe pijnlijk het soms is om keuzes te maken.
Als god naar mensen kijkt,
dan ziet hij niet een stelletje tobbers,
die telkens weer anders kiezen…
anders dan Hij zou doen.

Als God naar mensen kijkt,
naar jou en naar u en naar mij…
dat ziet Hij steeds die ene, die unieke mens,
die het leven helemaal heeft geleefd,
zoals God het bedoelt…

Jezus die voor je heeft gestreden,
daar hoef je zelf verder niets aan te doen…

Maar als je kijkt naar je zelf …
nee niet naar anderen, dat gebeurt helaas maar al te veel… 
Nee als je kijkt naar jezelf…
en je weet dat Jezus tot het bittere einde heeft geleefd
zoals god het graag ziet…

Nee, nee wacht dat zeg ik alweer verkeerd,
want dat eind was helemaal niet bitter…
Sorry …  Ik probeer het nog een keer:

Als je kijkt naar jezelf…
en je weet dat Jezus tot en met zijn glorieuze opstanding
heeft geleefd zoals God het graag ziet…
dan zou je ervoor kunnen kiezen het ook zo te doen.
Ik zou bijna zeggen:
Als je weet dat christus heeft overwonnen, 
dan wil je natuurlijk niets liever dan meedelen in die overwinning,
door je leven te laten richten door HEM.

Er zijn momenten zijn dat je de strijd tegen het kwaad verliest,
weet dan: De Heer heeft voor je gestreden en  je hoeft zelf niets te doen…
De Heer heeft voor je gestreden – De overwinning hangt niet van jou af.
Wat een opluchting…

Er zullen andere momenten zijn dat je de strijd tegen het kwaad wint,
weet dan dat de Heer voor jou gestreden heeft…
Hij heeft het je voorgedaan. Je mag volgen.
Als het lukt is dat mooi!
Geluk gewenst!
Zo niet… dan zul je teleurgesteld zijn in jezelf
Die teleurstelling kom je wel te boven…

De Heer stekt je niet teleur!
Hij heeft voor je gestreden,
daar hoef je zelf niets aan te doen.

Hij leek het gevecht te verliezen…
Het kwaad leek aan de winnende hand
maar het verhaal is pas uit op paasmorgen
en dan nog… maant hij zijn vrienden naar Galilea te gaan
en Hij gaat naar de Vader, die in de hemelen zijt
Wiens naam wordt geheiligd, wiens koninkrijk komt
Wiens wil geschiedt in de hemel en alzo ook op de aarde.

Geloof dat evangelie en leef in vrede –  AMEN