zondag trintiatis

Lieve mensen van God…

Het is zondag trinitatis… Zondag van de drie-eenheid.

Als wij kinderen dopen, doen we dat in de naam van de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest. In vrijzinnige kring is er in de vorige eeuw wel gedoopt in de naam van
geloof, hoop en liefde, maar dat was voor wat meer orthodoxe protestanten het
ultieme bewijs dat die vrijzinnigen de weg echt kwijt waren.

Als je in de christelijke traditie gedoopt wordt, dan gebeurt dat in de naam
van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest. De oosterse orthodoxie
spreekt van de heilige Drievuldigheid. In het westen is het woord Drie-EEN-heid
gebruikelijk.  Daarbij ligt de nadruk de eenheid van een drievoudige naam.

De God, die wij dankzij Israël hebben leren kennen, is in de allereerste plaats
EEN. Een tekst die wel beschouwd wordt als de geloofsbelijdenis van datzelfde
Israël staat in Deuteronomium 6:4  en
luidt: Hoor Israël, de Heer onze God is één!

Die tekst is zo belangrijk dat hij in de mesoesa wordt gestopt. U weet wel dat
kleine kokertje dat aan vrijwel elke joodse deurpost is bevestigd. Het is vaak
van zilver en telkens als iemand die deur in of uitgaat raakt hij even dat
kokertje aan en wordt op die manier herinnerd aan: de Eenheid van God.

We kennen Jezus als een wetsgetrouwe rabbi.
J’shua uit Nazareth gaat zeker niet tegen die belijdenis in als hij
zegt: Ga heen, maak alle volken tot mijn discipelen en doop ze in de naam van
de Vader, van de Zoon en van de Heilige Geest.
De eenheid van God gaat boven alles.

Ik duidde God zojuist aan als “de God die
wij dank zij Israël hebben leren kennen.”
Dat is een terechte aanduiding,
want Israël heeft de wereld  laten zien
dat God EEN is. De joodse religie is de eerste godsdienst met “slechts” één God.

Inmiddels bestaan er drie monotheïstische godsdiensten. Uit het Jodendom kwam
het christendom voort. De Islam, heeft elementen uit beide andere overgenomen,
waaronder dat monotheïsme. De Koran verbiedt de moslims uitdrukkelijk om God
genoten te geven… Je klasgenoten, je buurtgenoten zijn mensen zoals jij. Maar
zoals God is er geen tweede, dus die geef je geen… genoten.

Het is goed om op de zondag van de drie- eenheid de nadruk te leggen op de
eenheid, die zich in drie gestalten aan de wereld laat zien:
God manifesteert zich als God de vader; De God van Israël, maakt kenbaar in
Thora en profeten, in psalmen en wijsheidsliteratuur.

Diezelfde God manifesteert als de zoon. Jezus van Nazareth beantwoordde zo zeer
aan Gods bedoelingen met mensen, dat hij zoon van God wordt genoemd.
Die term zoon van… betekent zoveel als: Hij is als

Jezus wordt ook wel zoon van David genoemd… Hij is als David… staat in
de traditie van die herder-koning.

Jezus noemt zichzelf ‘zoon der mensen” Hij is als de mens, mens zoals een mens
hoort te zijn .

Diezelfde  God manifesteert zich als inspirator van mensen. Hij inspireert ons tot een leven op de manier die God bedoelt. Daarin is Jezus van Nazareth ons voorgegaan. Dat heeft Jezus van Nazareth ons voorgedaan.

Drie gestalten van een en dezelfde God. Of Jezus het zo dogmatisch bedoelde,
valt te betwijfelen; maar we dopen nieuwe gelovigen nog steeds in de naam

van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest…Mattheüs
heeft dit verhaal vast opgeschreven niet om ons voor eens en voor altijd vast
te leggen op het dogma van de drie-eenheid. Waarom dan wel? Nou dat heeft hij
er niet bij verteld, maar er zijn wel een paar dingen die samenhangen met die
eenheid van God, waar we zo af en toe – bijvoorbeeld op zondag trinitatis –
even bij stil moeten staan, want 

Er bestaan christelijke deugnieten, die de God van Israël aanduiden als de God
van het Oude Testament. Dat is dan in hun ogen een strenge, straffende God.
Diezelfde christelijke deugnieten noemen de Vader van de Jezus Christus,
de God van het Nieuwe Testament. Dat is in hun ogen een heel liefdevolle God.

Die christelijke deugnieten claimen die tweede God voor zichzelf, voor het
christendom… en ze  laten de God van het
zogenoemde Oude Testament over aan de joodse traditie. Christelijke deugnieten
zijn het, want die redenering deugt niet.

De Heilige Geest zweeft in het eerste vers van Thora al boven de wateren en
Jezus van Nazareth noemde de God van Abraham, Isaäk en Jacob: Abba, Vader.

Als je de god van het Oude Testament uitspeelt tegen de God van het Nieuwe
Testament, dan ben je zo’n deugniet, die kennelijk in twee goden geloven en dan
krijgen de Islamitische critici gelijk als ze zeggen: Jullie zijn
genotengevers.

 

Maar als we naar Mattheüs 28 kijken dan  is en er blijft sprake van één God, die zijn oog heeft gericht op de hele mensheid. Maak alle volken tot mijn leerlingen door ze te dopen….

Stel u voor… de vrienden van Jezus zijn met hun opgestane meester bijeen.

Drie jaar lang hebben ze lief en leed gedeeld. Drie jaar lang zijn ze met hem
door het land getrokken en hebben ze genoten van zijn verhalen, zich verwonderd
over zijn tekenen en ten slotte hebben ze hem allemaal in de steek gelaten.

In de nacht voor het hoogtepunt van zijn missie, zijn ze er met zijn allen
vandoor gegaan. Dat hoogtepunt werd zijn kuisdood op Golgotha.

De vrienden hebben die kruisiging ervaren als het allerdiepste dieptepunt van Jezus
‘optreden? Niemand, en dat is heel begrijpelijk, zag nu juist daarin het bewijs
van de betrouwbaarheid van die ene God… IK ZAL ER ZIJN VOOR JULLIE ALLEMAAL.
Die kruisdood op Golgotha hebben ze pas later leren zien als daad van ultieme
solidariteit met lijdende mensen … en laten we wel zijn…die durft er nou op
voorhand te rekenen op zoiets als… opstanding uit de dood?
Op voorhand niemand… en achteraf?
Er waren er die twijfelden.
U twijfelt ook wel eens?
Nou, dan bent u in goed gezelschap.

We lezen dat de discipelen naar Galilea zijn gegaan, naar de berg waar Jezus
hen onderricht had. Ze zijn teruggegaan naar waar het allemaal begonnen is.
Terug naar plek waar ze zelf leerlingen werden.
Ze zijn leerlingen geworden… en tot op zekere hoogte zijn ze dat nog,
want er wordt ons uitdrukkelijk verteld dat ze hem enerzijds als volleerde
volgelingen alle eer bewijzen; maar er zijn er ook die nog twijfelen.
Kan het waar zijn dat iemand de dood overwint?
Kan het waar zijn, dat iemand zijn leven zo zeer leeft in de Geest van God
zo zeer in overeenstemming met Gods bedoeling;
dat zelfs magere Hein er geen vat op krijgt.
Durf ik aan dat verhaal mijn vertrouwen te schenken?

Durf ik te geloven in his story… en kan dat ook mijn history worden,
kan ook mijn levensgeschiedenis door de dood heengaan?
Durf ik met dat vooruitzicht de dood onder ogen te zien?
Hun vragen worden onze vragen…
Hun twijfels de onze.

Durf ik met dat perspectief de doodgelopen situaties in mijn bestaan te tackelen. Durf ik erop vertrouwen dat zijn verhaal mij zal helpen het dode spoor te  verlaten?
Ja  zo moeten we de vragen ook stellen?
Opstaan doe je immers niet alleen als je overleden bent.
Je mag ook tijdens je leven opstaan uit de dooie boel,
die je er samen met je medemensen van hebt gemaakt.
Je mag opstaan uit die doodgelopen relatie…
en je partner weer liefhebben zoals ooit
of anders misschien…
Je mag opstaan en de doodlopende wegen van verslaving,
narcisme, de hang naar luxe, geld als het hoogste goed …

Al die doodlopende wegen mag je verlaten…

De vrienden zijn in Galilea bijeen. Ze zijn er nog steeds kapot van,
want als je hebt moeten aanzien dat je leermeester en beste vriend,
hangt te zieltogen aan een kruis; als je heb moeten meemaken dat degene waar
je al je hoop op had gevestigd letterlijk op de meest wrede manier wordt
doodgemarteld, dan is het helemaal niet zo simpel om te aanvaarden dat diezelfde vriend en leermeester is opgestaan. Integendeel.

Het was en is voor Jezus’ leerlingen maar moeilijk te aanvaarden dat juist in
die vreselijke misdaad tegen de menselijkheid, het hoogtepunt van Gods
solidariteit  zichtbaar is geworden.

God zelf blijkt – in de gestalte van Jezus – bereid te zijn de minste te wezen.
Dat is de weg die hij gaat in solidariteit met hen die pijn lijden, die
vernedering ervaren, die onrecht wordt aangedaan. Als de minste van de minsten
sterft hij aan een kruis. Tja de minste willen en vooral durven zijn…
Die weg moet je gaan om van die doodlopende wegen af te komen…

Jezus gaat ons voor op de weg van pijn, omdat machthebbers denken daarmee hun
macht te versterken, maar juist doordat ze die pijn veroorzaken, roepen ze de
weerstand op, waardoor ze uiteindelijk ten onder gaan. Dat heeft Obama goed
begrepen. Hij verbood een aantal verhoormethoden die onder zijn voorganger
waren toegestaan.  God is solidair met de
slachtoffers.
Jezus gaat ons voor op de weg van vernedering omdat hooggeplaatsten denken
daarmee hun positie te waarborgen, maar juist door die vernederingen komen
mensen op een punt dat ze het niet meer nemen… Nederland, let op uw zaak.
God is solidair met wie vernederd wordt.

Jezus gaat de weg van onrecht verdragen, omdat rijken en machtigen denken de
rechten van landgenoten met voeten te kunnen treden en met geweren te kunnen
beschieten, zoals bijvoorbeeld deze dagen in Syrie gebeurt. God is solidair met
de vluchtelingen.

Zoals gezegd, die solidariteit wordt duidelijk in de pijn, de vernederingen en
het onrecht dat Jezus te verduren krijgt en toch willen die Galileeërs
leerlingen van Jezus zijn, omdat ze overtuigd zijn geraakt van de uiteindelijke
afloop: opstanding uit de dood.

Voor hen zijn de woorden van Jezus is in dit verhaal de bevestiging van hun
vermoeden: Mij is gegeven alle macht in de hemel en op aarde, dus ga op weg en
maak alle volken tot mijn leerlingen.

Het is de bedoeling dat alle mensen leerlingen worden van Jezus Messias. 

Alles wat de Eeuwige zegt en doet, is bestemd voor de hele mensheid. Ga heen en maak alle volken tot mijn leerlingen. En wat moeten die leerlingen dan leren? Ze moeten leren zich te houden aan alles wat ik jullie heb opgedragen, zegt Jezus. En wat heeft hij hen opgedragen? Doe zoals ik: Houd je aan Thora, zoals ik me aan Thora heb gehouden.

Wees liefdevol, zoals God vol liefde is… probeer ook te houden van mensen waar
je het helemaal niet mee eens bent,en dat is vaak knap lastig.

Wees genadig, zoals god genadig is… probeer genade voor recht te laten gelden, ook
heb je het grootste gelijk van de wereld

Wees geduldig, zoals God geduldig is… God weet: eenmaal komt de mens tot het besef dat er geen andere weg is dan die  welke
Jezus is gegaan. Heel geduldig wacht de heer tot jij en ik zover zijn.

Wees  trouw, maar dan ook trouw tot in de dood, want je hoeft voor de dooie dood niet bang te zijn. Wees waarachtig, maar dan ook goudeerlijk! Als je zegt geweldloos te willen zijn, leef dan ook zonder intimidatie en zonder verbaal geweld.

Samen met vergevingsgezindheid zijn het eigenschappen van die ene God,
die op de berg Sinaï neerdaalde in een wolk.

De christelijke deugnieten waar ik eerder over sprak zullen denken dat al die
eigenschappen behoren bij die lieve God van het nieuwe testament. Maar ik
haalde die woorden uit onze eerste lezing: Exodus 34.

Wij zijn geschapen naar Gods beeld. Dat wil zeggen dat we mogen toegroeien naar
een leven waarin we ons die goddelijke eigenschappen hebben eigen gemaakt.
Wij mogen als leerlingen van Jezus toegroeien naar een levensstijl die meer en
meer gekenmerkt wordt door de woorden uit onze lezing.

Het is frappant dat ook Mozes’ onmiddellijk op zijn knieën valt
en zich neer buigt. Hij bewijst de Here God alle eer… zoals de discipelen dat
deden toen ze Jezus zagen op die berg, daar in Galilea. En Mozes zegt:  ‘Als u mij goedgezind bent, Heer,… twijfelt
hij daar aan, zoals sommige discipelen nog twijfeleden in Mattheüs 28?

Als u ons goedgezind bent Heer ’ zei hij, ‘trekt u dan met ons mee, ook al is
dit volk onhandelbaar. Schenk ons vergeving voor onze schuld en zonde en maak
ons tot uw eigen bezit.’

In Exodus is het Mozes die vraagt: trek alstublieft met ons mee… In Mattheüs 28 zegt Jezus: Zie ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.’

In beide gedeelten blijkt het van ongelooflijk belang te zijn: Dat God met mensen meegaat. Ik zal er zijn voor jou… Ik ben er voor jou als een Vader, die Zijn kinderen leert hoe ze het leven op een zinvolle manier leven kunnen… Ik ben er voor jou als ze Zoon, je broeder, die je laat zien dat het kan: leven zoals God bedoelt….

Ik ben er voor jou als de Geest die je inspireert, die als het ware de
ideeën aandraagt over hoe je in jouw situatie kunt leven zoals God dat bedoelt…

Ik zal er zijn voor jou… Dat is de NAAM, die ook jouw leven tot een zinvol
leven kan maken. Want vergeet niet dat die 11 Galilese mannen op die Galilese
berg geen idee hadden wat ze verder nog met hun leven moesten aanvangen, totdat
Hij bij hen kwam en zei: Ga heen en maak alle volken tot mijn discipelen. Voor
hen is de tijd van afwachten, van twijfelen, van ongeloof, van de zin van het
leven niet meer zien… voorbij, want ze krijgen van de Heer zelf een zinvolle
taak: Maak alle mensen tot mijn leerlingen… Laat alle mensen die op je weg
komen zien dat je een leerling bent van Jezus van Nazareth. Dat hoef je niet
uit te bazuinen op de hoeken van de straten, maar door gewoon anders te doen,
anders te zijn dan de mensen die, buiten adem, achter de tijdsgeest aanrennen,
omdat jij bent geraakt door de Heilige Geest.

Deze week ontmoette ik Nynke Dijkstra van het landelijk
dienstencentrum. Ze werkt voor de afdeling Missionair werk. Ze vertelde over
een onderzoek dat is gedaan onder Nederlanders en ruim 70%  alle Nederlanders zei nog nooit iemand te
hebben ontmoet die lid is van een kerk.

Dat  is natuurlijk niet zo, maar
het is wel zo dat 70% van de Nederlanders dat zegt omdat ze er nooit iets van
merken, dat ze met kerkmensen te maken hebben.

We hoeven dus niet bang te zijn dat we onze niet gelovige landgenoten
overvoeren  met allerlei kerkelijke
kletspraat. We zijn – als het gaat om ons geloof , als het gaat over het grote
verhaal van God en de mensen – veel te bescheiden. Het verhaal is te mooi om
het niet door te geven… Het zou niet van bescheidenheid, maar van egoïsme
getuigen als we het helemaal voor onszelf zouden houden.

Ik zou zeggen ga heen… gedraag je als een leerling van Jezus Messias… en steek
je geloof niet onder stoelen of banken, maar draag het uit… laat maar zien wie
je bent, laat maar horen wat je doet, laat de mensen van Hoogkarspel maar weten
dat er in hun dorp een geloofsgemeenschap bestaat, die er niet is omwille van
zichzelf, maar omwille van de kwaliteit van leven in dit dorp.

Dat het zo mag zijn…

AMEN