De Wijngaard

We heten elkaar welkom



Intochtlied:
  Om te beginnen zingen wij:“Welkom!”
de kaarsen worden aangestoken

   
Om te beginnen zingen wij welkom, licht in ons midden steek ons aan
Geef ons een teken, teken ons leven Gij die ons tot leven brengt en voor wilt gaan. 
 
De bijbel wordt opengelegd


Om te beginnen zingen wij welkom,  woord in ons midden spreek ons aan.
Schrijf onze namen in de verhalen. Gij die ons tot vrede brengt en voor wilt
gaan


met dragende handen

Om te beginnen zingen wij welkom, God in ons midden, neem ons aan.
Draag ons op handen, houd ons in leven. Gij die ons tot vriendschap roept en
voor wilt gaan.                                                                                                                                                 

God zelf heet ons welkom
Genade voor jullie, zegt God, de vader;
Vrede voor jullie, spreekt Jezus Gods zoon
mijn blijdschap en enthousiasme wenst je de Geest van hem die is,
die was en die komt   A.  Amen

Intochtspsalm:
 Psalm 87: 1 en 2

Op Sions berg sticht God zijn heilge stede, zij heeft zijn hart, Hij houdt er open
hof

O godsstad, vrolijk zingen wij uw lof: door uwe poort zal ieder binnen treden



Rahab en Babel zullen u behoren. Ja volk na volk buigt eenmaal voor Hem neer
en ieder land erkent Hem als de Heer. O moederstad uit u is elk geboren!

Bemoediging

Onze hulp is de NAAM van de Heer – Ik zal er zijn voor jou!
Hij is de schepper van hemel en aarde,
die al sinds mensenheugenis trouw is aan die NAAM:Ik zal er zijn voor jou!

Hij brengt zijn schepping tot een goed einde,

Ons leven groeit naar een kwaliteit die we eeuwig noemen
en dan roepen we elkaar toe: Ik zal er zijn voor jou!
Want dan is God alles in allen.  Amen. 

 

Samenzang Psalm 87: 3 en 4

God zal hen zelf bevestigen en schragen en op zijn rol waar hij de volken
schrijft hen tellen als in Isrel ingelijfd, en doen de naam van Sionskind’ren dragen.

Zijn zullen saam, de groten en de kleinen, dansend de harpen en cymbalen slaan
en onder fluitspel in het ronde gaan, zingend in u zijn al onze fonteinen!


Het gebed voor de nood van de wereld
Dit gebed bestaat vandaag uit vier korte intenties, die we zingend beamen:


Kom, God en bevrijd uw schepping van kwaad
uw wereld van bederf, uw aarde van onderdrukking
  Kyrie Eleison – Taize

Kom, God en bevrijd uw kinderen van gevangenschap
uw volk van ongerechtigheid uw beeld van verduistering   – Kyrie Eleison

Kom, God en bevrijd uw kerk van dwaling
uw geliefden van trots uw lichaam van ziekte                   – Kyrie Eleison

Kom, God en bevrijd uw beminde van zwakheid
uw lieveling van nutteloosheid uw verloste van de dood.   – Kyrie Eleison

 

Gloria – MAGNIFICAT… De lofzang van Maria  2x eenstemmig-2x in canon

Taize –    Betekenis: Prijs de Heer mijn ziel! 

Het gebed bij de opening van de Schrift

Wijngaardverhalen

Ik lees jullie vandaag een paar kleine stukjes voor uit het oude testament.

Ze komen uit drie verschillende verhalen en ze gaan alle drie over een wijngaard.
Nu denken de kinderen misschien: Een wijngaard? Wat is dat nou weer. Een
wijngaard is een soort boomgaard die helemaal vol staat met wijnstokken. En wat
groeit er aan die wijnstokken? Dat is niet moeilijk….
Aan een appelboom groeien…. Appels. Aan een pereboon groeien … Peren.
Aan een pruimenboom groeien …. Pruimen; dus aan een wijnstok groeien ….

DRUIVEN. Dus een boomgaard vol
wijnstokken heet een wijngaard en daar groeien druiven, maar van druivensap kun
je wel wijn maken.
Hebben jullie wel eens wijn gedronken? Waarom niet…. In wijn zit alcohol, en
dat is niet goed voor kinderen die nog groeien. Van wijn kun je dronken worden.
Wordt er in de bijbel wel eens iemand dronken…. Luister maar…

 

* Als Noach uit de ark is gekomen, plant hij een … 
Genesis 9:18-20

18 De zonen van Noach…, heetten Sem, Cham en Jafet;
  Cham was de vader van Kanaän. 19 Met de drie zonen van Noach begon de verspreiding
  van de mensheid over de hele aarde. 20 Noach was landbouwer en legde als eerste een
  wijngaard aan. 21 Hij dronk van de wijn, werd dronken en ging in zijn
  tent liggen, zonder kleren aan. 

 

Ik lees nog een ander verhaal over een wijngaard.

  Deze wijngaard is al heel oud. Hij is van een meneer die Naboth heet… En toen
  Naboth nog klein was, was die wijngaard van zijn vader… en daarvoor van zijn
  grootvader…en daarvoor van zijn overgrootvader.

  Naboth is er trots op dat hij nu voor de familie-wijngaard mag zorgen en als
  zijn kinderen groot zijn, zullen die kinderen voor de wijngaard zorgen, en
  hun kinderen daarna…

  De wijngaard van Naboth ligt ook nog eens op een heel mooi plekje. Vlak naast
  het paleis van de koning…. Koning Achab. 
 

 

 Naboths wijngaard grenst aan de tuin van de verwende koning Achab. 1Kon.21

  Nabot had een wijngaard die grensde aan het paleis van koning Achab. 2 ‘Sta
  mij uw wijngaard af,’ zei Achab tegen Nabot. ‘ik kan hem goed gebruiken om er
  groente te verbouwen. Ik zal u er een betere wijngaard voor teruggeven, of ik
  zal u, als u dat liever hebt, de prijs ervan in zilver uitbetalen.’ 3 Maar
  Nabot zei tegen Achab: De HEER verhoede
  dat ik de grond die ik van mijn voorouders heb geërfd aan u zou
  afstaan.’ 4 Achab ging terug naar zijn paleis, woedend en
  terneergeslagen.. Hij ging op zijn rustbed liggen, met zijn gezicht naar de
  muur, en de koning wilde niet eten.

 

  Ik laat jullie een wijngaard zien op het flanelbord 

  Als een boer een wijngaard maakt dan zoekt hij eerst een stukje land. Het
  liefst tegen een berg aan. Want daar is het lekker warm. Hij haalt de stenen uit de
  grond en daarmee bouw hij een muur
  rond zijn wijngaard
. Zo, nu kunnen er geen dieren meer inkomen die de
  druiven opeten en ook geen dieven die ze komen stelen. Maar een muur alleen
  is niet genoeg. De wijngaard moet bewaakt worden. Daarom wordt in een
  wijngaard steeds een toren gebouwd…  met daar bovenop een afdakje.
  Dat geeft een beetje schaduw voor de wachter ….
  Dan gaat de boer wijnstokken planten.
  Ik
heb hier heel bijzondere, want kijk de druiven hangen er al aan… Het
  is tijd om ze te plukken en als ze dan geplukt zijn moet het sap eruit. De
  druiven worden in een grote stenen bak
  gegooid en dan gaan mensen op hun blote voeten door zo’n wijnpersbak lopen.
  Het sap komt naar buiten door een buisje en het wordt in grote kruiken gedaan. 
 

  Ik lees nog een stukje over een wijngaard. Dat is  eigenlijk een gedicht, een lied.
  In dat lied komt God zelf aan het woord. God heeft een wijngaard… de aarde. 
  In de bijbel wordt de aarde vaak vergeleken met een wijngaard. Als je goed
  voor de wijngaard zorgt, krijg lekker druivensap voor de kinderen en
  heerlijke wijn voor de grote mensen. Als je goed voor de wijngaard zorgt, kun
  je het er heel goed hebben… Maar wat gebeurt er met de wijngaard als de
  mensen er niet goed voor zorgen? Luister maar


  * Jesaja zingt een protestlied. Het lied van de wijngaard. 
Jesaja 5:1-7

  Voor mijn geliefde wil ik zingen   –  het lied van mijn lief en zijn wijngaard.

Mijn geliefde had een wijngaard, gelegen op vruchtbare grond.

2 Hij bewerkte de grond, haalde de stenen eruit en plantte een edele druivensoort.

Hij bouwde er een wachttoren, hakte ook een perskuip uit.

Hij verwachtte veel van zijn wijngaard, maar die bracht slechts wrange druiven voort.

3 Welnu, inwoners van Juda en Jeruzalem, spreek recht tussen mij en mijn wijngaard.

4 Wat kon ik meer aan mijn wijngaard doen, wat heb ik te weinig gedaan?

Ik verwachtte zo veel van mijn wijngaard, waarom bracht hij slechts wrange
druiven voort? 5 Luister, ik zal jullie vertellen wat ik met mijn wijngaard ga doen:

Ik ruk de doornhaag uit en breek de muur af, zodat hij verbrand en vertrapt kan worden.

6 Ik zal hem laten verwilderen, er wordt niet meer gesnoeid, niet meer gewied,

dorens en distels schieten er op. 
De wolken zal ik opdragen geen regen op hem te laten vallen.

7 Israël is de wijngaard van de HEER van de hemelse machten, 
de uitgelezen aanplant zijn de inwoners van Juda.

Hij verwachtte recht, maar oogstte onrecht,

hij zocht rechtsbetrachting, maar vond rechtsverkrachting.

 

We hebben nu zoveel over de wijngaard gehoord. Het wordt hoog tijd
om erover te gaan zingen. Het is een liedje dat de mensen die op hun blote
voeten door de wijnpersbak lopen ook zouden kunnen zingen… want geloof mij
maar. Dat persen was echt een vrolijke boel….

Hoog tegen de bergen van mooi Israel,
planten wij een wijngaard ’t groeit er wonderwel
Refrein:
Heija, heija, heija dans nu hand in hand;
heerlijk zijn de vruchten van ‘beloofde land


Wakend op de toren, wakend ieder uur

Zodat er geen vijand, klimt over de muur – refrein

Snoei de wilde loten, spaar de rank die leeft
opdat straks de wijnstok, rijke vruchten geeft –refrein

Vang de slimme vossen, let op elk gerucht
Pas goed op de wijngaard, want de druif zet vrucht – refrein

Veel, ja heel veel druiven, trossen vol en zwaar
melden op een morgen: Zie de oogst is daar. – refrein

Treedt met mij de persbak, met een vrolijk lied
want wie zou niet juichen, die die rijkdom ziet – refrein

Dankt de Heer der wijngaard, vol is kruik en kan
Land van melk en honing, heerlijk Kanaän.
Heija, heija, heija dans nu hand in hand;
God schenkt ons zijn zegen in ‘t beloofde land

De evangelielezing  Mattheüs 21:33-43
33 Luister naar een andere gelijkenis. Er was eens een landheer die een
wijngaard aanlegde en hem omheinde. Hij groef er een kuil voor de wijnpers en
bouwde een uitkijktoren. Toen verpachtte hij hem aan wijnbouwers en ging op
reis. 34 Tegen de tijd van de druivenoogst stuurde hij zijn knechten naar de
wijnbouwers om zijn vruchten in ontvangst te nemen. 35 Maar de wijnbouwers
grepen de knechten, ze mishandelden er een, doodden een ander en stenigden een
derde. 36 Daarna stuurde de landheer andere knechten, een grotere groep dan
eerst, maar met hen deden ze hetzelfde. 37 Ten slotte stuurde hij zijn zoon
naar hen toe, met de gedachte: Voor mijn zoon zullen ze wel ontzag hebben. 38
Toen de wijnbouwers de zoon zagen, zeiden ze onder elkaar: “Dat is de erfgenaam!
Kom op, laten we hem doden en zo zijn erfenis opstrijken,” 39 en ze grepen hem
vast, gooiden hem de wijngaard uit en doodden hem. 40 Wanneer nu de eigenaar
van de wijngaard komt, wat moet hij dan met die wijnbouwers doen?’ 41 Ze
antwoordden: ‘De onmensen! Laat hij ze op een mensonwaardige manier ombrengen
en de wijngaard verpachten aan andere wijnbouwers, die de vruchten wel aan hem
afdragen wanneer het daar de tijd voor is.’ 42 Daarop zei Jezus tegen hen:
‘Hebt u dit nooit in de Schriften gelezen: “De steen die de bouwers afkeurden
is de hoeksteen geworden.

Dankzij de Heer is dit gebeurd, wonderbaarlijk is het om te zien.”

43 Daarom zeg ik u: het koninkrijk van God zal u worden ontnomen,
en gegeven worden aan een volk dat het wel vrucht laat dragen.

 

Gezang 61-  met Nettie Orme als soliste


Preek ook voor de kinderen

Lieve grote en kleine mensen van God,
Het is vandaag Israëlzondag. In een heleboel kerken vertellen de mensen elkaar
dat het volk Israël heel bijzonder is. Niet omdat Israëlische mensen leuker of
aardiger of interessanter zijn dan andere mensen. Nee hoor, maar wel omdat het
volk Israël ons al die prachtige verhalen uit de Bijbel heeft gegeven. Het
joodse volk is heel bijzonder, omdat ook Jezus daarbij hoorde. Een bijzonder
volk, gaf ons een bijzonder boek met verhalen over een heel bijzondere man:
Jezus van Nazareth. Daarom is de kerk voor altijd verbonden met het joodse volk
en dat is niet hetzelfde als de staat Israël.

Als je een beetje wilt begrijpen wat die verhalen uit de bijbel ons te
vertellen hebben, moet je wel een beetje weten hoe de mensen in die tijd
leefden en werkten… Je moet ook een beetje weten van hun joodse godsdienst en
van hun manier van vertellen. Als ze verhalen vertellen over een wijngaard, dan
gaat het over zo’n tuin met een muur en een uitkijktoren, met een heleboel
wijnstokken en een persbak. Uiteindelijk komt in de wijngaard alles in kannen
en kruiken. Daarim moet het sap een poosje gisten en dan heb je een heerlijke
drank, voor een heel gezellig feest: Wijn.

Maar in zo’n verhaal gaat het niet alleen maar over zomaar een wijngaard.
Met die wijngaard wordt iets bedoeld. De verteller maakt een vergelijking.
De aarde lijkt op die wijngaard.  Als een joodse verteller zoals Jezus vertelt
over een wijngaard, dan vertelt hij eigenlijk een verhaal over de wereld.

Het verhaal dat Rob voorlas, begon met: Er was eens een landheer die een
wijngaard aanlegde. Je kunt ook zeggen: Er was eens een boer die een  wijngaard maakte…
Als nou die wijngaard de wereld is, dan moet die boer die de wijngaard maakte
wel GOD zijn, toch?

Die boer zette er een muur omheen… maakte een persbak en een uitkijktoren.

En dan nodigt hij de mensen uit om voor zijn wijngaard te zorgen. De boer zelf
gaat op reis. De mensen werken in de wijngaard. Ze wieden het onkruid. Ze geven
de wijnstokken water. En er staat altijd iemand op de uitkijktoren om de wacht
te houden.   

Maar zo rond deze tijd van het jaar als de druiven rijp zijn en de wijn pop smaak,
dan stuurt die boer een paar dienaren om een paar grote kruiken wijn en paar
manden vol heerlijke druiven te halen. Het is per slot zijn wijngaard!

De man op de wachttoren ziet de dienaren aankomen. Ze komen om wijn en om
druiven! Roept hij naar beneden. De mensen stoppen met werken, gaan naar de
poort van de wijngaard en geven die dienaren van de landheer… nee geen wijn.
Geen druiven, maar harde klappen en gemene schoppen. Ze gingen zelfs met stenen
gooien… De dienaren werden mishandeld en zelfs gedood.

Dat is niet leuk. Nee dat is helemaal niet leuk, maar zo ging het en zo gaat
het…

Zo ging het… Denk nog maar eens aan dat lied van Jesaja…
Jesaja is zo’n dienaar van de boer die de vruchten op komt halen…
en wat horen God zeggen? … Ik verwachtte zoveel van mijn wijngaard,
maar ik krijg alleen heel zure druiven en ontzettend wrange wijn

Jesaja, de profeet, moet de mensen vertellen dat ze niet langer in de wijngaard
kunnen blijven… als je niet goed voor mijn aarde zorgt, zegt God, dan gaat het
helemaal mis. Als je de fabrieken te veel rook 
in de lucht laat blazen, dan krijg je een gat in de ozonlaag…  en daar wordt het leven op aarde niet leuker
van.

Als je te veel gifstoffen gebruikt, die in het slootwater terecht komen, dan
krijg je heel vies water in de rivieren en de zeeën… en daar wordt het leven op
aarde niet leuker van…

Aks jullie niet goed voor mijn wijngaard zorgen, zegt God… dan komt er van het
mooie, goede leven dat ik jullie heb beloofd, helemaal niets terecht…

En dat zou toch jammer zijn… toch?
Maar… als jullie je niet willen leven op de manier die God bedoelt… als je niet
wilt luisteren, als je niet wilt begrijpen wat ik jullie vertel over mijn
wijngaard,  , dan gaat het helemaal mis.
Net als bij Noach… is dat dan het einde van alles? 

Nee, veertig dagen … 6 weken, Nel … drijft Noach op het water. Zes weken lang
ziet hij niets dat hem vertrouwd is… alleen maar water. Maar dan gaat het luik
open en is er eerst die kraai en dan die duif…. en dan, dan gaan de mensen de
aarde weer bewonen. Noach geeft het goed voorbeeld: Hij maakt een wijngaard en
de wijn? Oh de wijn is goed … De aarde is nieuw, de aarde is schoon, de aarde
maakt een nieuw begin… En Noach is er blij mee. Dol blij.

Noach viert feest tot diep in de nacht; Noach drinkt wijn tot hij er dronken
bij neervalt.
Is dat wat God bedoelt? Dat we allemaal dronken worden?
Nee, natuurlijk niet! Dat verhaal vertelt dat het goede leven
ook niet altijd makkelijk is! Ook dat kun je leren uit die oude joodse verhalen
die we gekregen hebben van het volk Israël .

We mogen werken, wonen, leven in de wijngaard van de Heer,
niet laveloos, maar ons zeer bewust van onze verantwoordelijkheid
niet dronken, maar volop genietend van alles wat de goede God ons geeft.

Dat het zo mag zijn
Amen

Tussentijds 74 Wil je wel geloven dat het groeien gaat

Wil je wel geloven het begin is klein maar het zal een wonder boven wonder zijn
als je het gaat wagen met Gods woord alleen dan gebeuren wonderen om je heen

Wil je wel geloven dat de vrede wint als je volvertrouwen leeft zoals een kind.
Als je een geloof hebt als een mosterdzaad, groeit de liefde uit boven de haat.

De levensparels – een  cadeautje voor de jongeren en nog een paar
mensen.

Twee weken geleden stond hier een hele kring kaarsen te branden in
dezelfde kleuren als deze levensparels. Toen beloofde ik de jonge mensen van de
keukentafel zo’n armband en mopperde een beetje op Utrecht omdat ze zo traag
zijn met het verzenden van dingen die je daar bestelt… Ze zijn gearriveerd en
daarom voor Niels en Lynn, voor Jasper en voor Chantal en Lysette een armband
met levensparels.

Nu denken de kinderen van de kinderkerk natuurlijk… en wij dan?
Jullie komen aan de beurt als je ook naar de middelbare school gaat, maar dan
moet je natuurlijk wel weten wat je daarmee kunt doen. Daarom geven we vandaag
ook zo’n armband aan de mensen van de kinderkerk: Femke, Anja, Judith, Chantal
en Lisette (maar die hebben er al een) en Mirjam uiteraard.

De gebeden –   Dankgebed 

Lieve god,

Dank u wel voor alle parels van het leven…

Dank u wel dat wij mogen wezen, wie we zijn
gedoopt, of niet, u wilt uw liefde geven
aan alle mensen, jong en oud, groot en klein.

Dank u wel voor alle parels van het leven
ook de woestijn en zelfs de nacht behoort daarbij 

Wij zeggen dank voor al het goede dat we kregen

Voor de geheimen die blijven tussen u en mij.

Dank u wel voor alle parels van het leven

voor die van de liefde, dat zo’n mooi rood paar is

wij bidden u al zingend om uw troost te geven
aan mensen wier leven bepaald geen wijngaard is

* Gezongen voorbeden Tussentijds 16  Allen 1, 5,9 en 10, Vrouwen 2 en 6 
 Mannen 3 en 7 –  Solo 4 en 8

Wij bidden vandaag voor het volk dat ons uw bemoeienis met deze wereld bekend
heeft gemaakt. Wij danken u voor de verhalen over Israël, voor de liederen van
het uitverkoren volk, voor de wijsheden van koning salomo en de  profetieën van kritische profeten.
We bidden om vrede in het middenoosten. Om een oplossing die recht doet aan
jood en Palestijn… een oplossing waarin voor superioriteit van de een over de
ander geen plaats meer is… Uw koninkrijk kome 
– uw wil geschiede.

We bidden in navolging van de IONA-community om “healing” voor zuster   
Nel Molenaar en voor alle anderen die door moeilijke dagen heen gaan.

Lieve god,
We staan in gedachten met zijn allen om Nel heen
Nel die morgenochtend voor 6 weken haar dagelijkse dingen achterlaat
haar man, kinderen, kleinkinderen, om haar leven op orde te brengen;
Ze gaat naar Hattem om een stuk geschiedenis te verwerken
en haar leven weer te maken tot de wijngaard die u daarmee bedoelt…
Wij bidden hartstochtelijk om uw zegen voor deze dappere vrouw
voor haar huisgenoten, die er vierkant achter staan
voor de familieleden die buiten beeld geraakt zijn
Wij bidden om zegen voor haar poging om
de rest van haar leven in vrede met Zichzelf en met u te kunnen leven. 

We staan in gedachten om haar heen leggen onze hand op haar
en bidden hardop uit de grond van ons hart

Dat Gods Geest, die onder ons wil wonen
je vinden mag en raken in je lichaam, ziel en geest,
en helen wat je schaadt, in de naam van Jezus onze Heer…
stilte


Lieve god, dank u wel voor alle parels van het leven
dank u wel voor de stilteparels
die ons tijd en ruimte geven om stil te zijn voor U

* Stilt

Hoor onze gebeden, die we afslutien en samenvatten met de woorden die Jezus ons leerde bidden
 

Onze Vader in de hemel, laat uw naam geheiligd worden,

laat uw koninkrijk komen en uw wil gedaan worden

op aarde zoals in de hemel. Geef ons vandaag het brood

dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij hebben vergeven

wie ons iets schuldig was.

En breng ons niet in beproeving,

maar red ons uit de greep van het kwaad   
Want aan u behoort het koningschap,           
de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen’.                                                  
               

Slotlied: Het lied van dromen en vergezichten

Wij mensen blijven dromen dromen en vergezichten zien
nietlanger tegen onrecht vechten daar ’t recht van liefde leeft


Wij dromen van mensenrechten die ieder mens dan heeft,
niet langer tegen onrecht vechten daar ’t recht van liefde leeft.

 

Verdwenen zijn de dictaturen. gevangenschap en pijn,

verbanning en verdriet verduren, God zelf zal bij ons zijn.

 

Wie in die dromen durft geloven voelt zelf verandering,

Vertwijfeling en wanhoop doven in blijde aarzeling.

 

En licht en sterk vol zachte krachten die onverzet’lijk zijn,

bevechtenwij de kwade machten die niet te tellen zijn.

 

Waar mensen putten uit de bronnen Van droom als werk’lijkheid
daar is Gods toekomst als begonnen in onze levenstijd.

 

Zending en zegen:

De Eeuwige zal ons zegenen en behoeden  
God  doet ons leven voor z’n aangezicht 
De eeuwige spreekt over ons een woord ten goede –
het alziend oog zal op ons zijn gericht

 

Gods aangezicht is over ons verheven –

Vol van genade ziet de Eeuwige ons aan
God richt ons op. Zijzelf verheft ons leven –

tot een in vrede met elkaar bestaan.    

Gezang 456: 3