Kleingeloof?

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,
Lieve mensen van God

Hij heeft zijn kinderen en zijn vrouw al honderd keer beloofd dat hij niet meer
zal  drinken… en toch gebeurt het telkens weer.
Ze houden allemaal heel veel van hem, maar keren zich en bloc tegen hem.
De één weet nog beter wat hij wel en niet moet doen, dan de ander.
Hij roept wel steeds dat hun opmerkingen zo’n pijn doen,
maar niemand vraagt zich af hoe dat komt.

Waar in de relatie de passie ooit hoog oplaaide, wordt nu apart geslapen.
Vrijwel elke conversatie verwordt tot een confrontatie.
Gesprekken ontaarden in verbaal geweld.
Kan dit ooit nog goed komen?
Niemand gelooft er nog in.
Niemand die nog op verbetering durft te hopen.
Het klinkt zo liefdeloos, ook al is dat echt niet zo bedoeld.
Hij voelt zich zo verschrikkelijk alleen!
Zo helemaal van God en alle mensen verlaten.
Niemand weet hoe ontzettend hij zijn best doet…

“Weet je Pastor, ik vraag me af of God nog wel naar me omkijkt.
Ik bid elke avond… voor mijn vrouw en voor mijn kinderen;
voor mijn relatie en voor mijn gezin… Ik ga daar maar mee stoppen.
God hoort mijn gebeden toch niet…
Hij VER-hoort ze in elk geval niet.”

Een andere hulpverlener had ooit een plekje voor hem geregeld in een kliniek.
Toen hij daar op het laatste moment toch niet heenging,wilde die hulpverlener
niet langer helpen. “Ik trek mijn handen van jou af! Eigen schuld! Dikke bult!
Moet je maar doen wat ik zeg!

Dat doen we in het pastoraat anders… Daar klinkt psalm 139. 
Als gebed, … als peptalk… als troostwoord, maar eerst als rauwe noodkreet…

HEER, u kent mij, u doorgrondt mij,  u weet het als ik zit of sta,
u doorziet van verre mijn gedachten. Ga ik op weg of rust ik uit,
u merkt het op, met al mijn wegen bent u vertrouwd.

 

Ja ja … me hoela!
De man interpreteert die psalmwoorden als bedreigend.
Hij denk dat God net zo negatief over hem denkt, als hij over zichzelf.
Hij voelt zich betrapt. Hij vindt dat hij faalt…
Hij ziet zichzelf als een ongelooflijke looser.

God weet alles van me… ook van het drinken… ook van de leugens daarover.

De pastor knikt
Maar als God alles weet? Waarom doet hij dan niks?
Daar zou je toch je geloof bij verliezen?
Misschien moet jij iets doen?

God kent zijn pappenheimers…
en steekt die kennis niet onder stoelen of banken.
Jeremia moet zijn volksgenoten confronteren met hun ontrouw.
Mensen herinneren aan hun roeping, mensen wijzen op de leefregels,
mensen confronteren met wat fout gaat… dat is de taak van de profeet!
Profetische woorden bevestigen mensen in hun bestaan,
maar staan vaak uiterst kritisch tegenover hun gedrag.

In het evangelieverhaal ontmoeten we Jezus direct na de verheerlijking op de
berg. U weet wel… dat prachtige verhaal waarin wordt verteld hoe Jezus in het
zelfde goddelijke licht wordt gezet als Mozes en Elia, de twee allergrootste
profeten van Israël.

We worden herinnerd aan de uittocht uit de slavernij, aan de doortocht door het
water van de schelfzee!
We worden herinnerd aan het vuur uit de hemel … de nederlaag van Baal op de
Karmel.
Water en vuur blijken instrumenten in handen van die Ene, bevrijdende God. 

Bijbelse verhalen leren je anders te kijken: gans anders. De discipelen die
het schouwspel van de verheerlijking niet hebben gezien, kunnen de maanzieke jongen niet bevrijden van zijn toevallen, die hem bloot stellen aan de gevaren van water en vuur.
Waarom konden we die jongen nou niet genezen? is hun vraag.
Dan wordt Jezus bepaald onvriendelijk.
In zijn woorden lijken die van Jeremia mee te klinken
Wat zijn jullie toch een ongelovig en dwars volk.
Hoe lang moet ik nog bij jullie blijven?  
Hoe lang moet ik jullie nog verdragen?
Hoe lang duurt het nog voor jullie je angsten laten varen.
Wanneer leer je nou eindelijk eens op Gods manier naar de wereld om je heen te
kijken.

Als Jezus fel wordt in zijn bewoordingen gaat het vast over belangrijke dingen… Reden te meer om eens goed te kijken naar wat hij precies zegt:

Jullie konden die jongen niet genezen vanwege je oligopistia. Vanwege jullie kleingeloof… door je gebrek aan geloofsvertrouwen.
Dat komt ons nogal onredelijk voor…
Je kunt toch niet verwachten dat deze doodgewone vissers zomaar in staat zijn
om een epilepticus te genezen, wat is dat nou?
Jezus heeft hier wel iets weg van zo’n gebedsgenezer, die – als de genezing
niet tot stand komt – tegen de patiënt zegt: Jet werkt alleen als je gelooft en
dat doe je dus blijkbaar niet… Althans niet genoeg.   
Zit het zo in elkaar? Is dat de gedachtegang van Jezus?

We zetten de dingen even op een rij:
In Mattheüs 10 hebben de discipelen de opdracht en de macht gekregen om zieken te genezen en onreine geesten uit te drijven.
Nou er is werk genoeg! De een is verslaafd aan alcohol, de ander aan sofdrugs,
weer een ander aan gokken of aan facebook…

Er zijn mensen die vervormd zijn geraakt door seksueel misbruik
of door de verwachtingspatronen van hun ouders.
Er is zoveel dat het leven van mensen bedreigt.
Er zoveel dat de kwaliteit van het bestaan van de scharen ondergraaft.
Die bedreigingen worden in bijbel vaak gesymboliseerd in vuur en water.
Ik beperkt me even tot het water…
Water staat symbool voor die bedreigingen.
Die maanzieke jongen valt bij zijn toevallen vaak in het water…

Dat water is meer dan H2O…
die jongen dreigt onder te gaan zoals de farao met al zijn paarden en zijn
ruiters is ondergaan… Die jongen dreigt kopje onder te gaan.
Zoals Petrus wegzakt in de golven as hij over water probeert te lopen!
Dat ging… Dat kon… totdat hij de golven zag.
Toen zakte hem de moed in de schoenen, het vertrouwen was weg…
het geloof bleek toch te klein.

Jezus loopt wel over water.
Hij loopt die dreiging onder de voet –
Hij treedt het doodswater met voeten;
maar zijn volgelingen blijken kleingelovigen te zijn.
Ze brengen het niet op om onbezorgd op God te vertrouwen,
zoals de bloemen op het veld en de vogels van de hemel dat doen.
Onbezorgd en onbekommerd leven… voluit vertrouwend op God.

Maar ja, wie leeft er zo? Hoe ziet zo’n bestaan er trouwens uit?

Moet ik dan gaan leven zals mijn vrienden en collega’s in Burundi?

Die schrijven alles wat goed gaat toe aan God,
en alles wat niet in het belang wordt geacht van gezin en gemeente…
is het werk van de duivel.
Nee, ik lach daar niet om…
Die leefwijze heeft iets van die veldbloemen en die vogels…
Het s ook de leefwijze van mensen die met hun rug tegen de muur staan.
Ze kunnen niet anders…
Ze moeten wel… in een land waar zoveel schrijnende armoe heerst.

Maar wij esterlingen? Hoe zit dat met ons?
Vervallen wij niet al te gemakkelijk in de vraag naar de haalbaarheid?
De mensen doen genezen van hun verslavingen…
Dat is toch niet realistisch… dat lukt immers nooit!
De wonden doen helen die ooit in je leven geslagen zijn?
We beginnen er niet aan.
We noemen dat ouwe koeien uit de sloot halen.
Veel westerse mensen geloven niet meer
dat zelfs een klein geloof bergen kan verzetten.
Veel westerse mensen zitten gevangen in de vraag naar haalbaarheid…
Van die bloemenpracht en die vrije vogels blijft niet veel over.

We staan in de kerk weer aan het begin van een nieuw seizoen. Hoeveel goede
ideeën zullen er dit jaar weer worden afgeschoten uit puur kleingeloof?
Ach dominee, dat hebben we voor uw tijd al geprobeerd… dat helpt toch niet! Het
is een goed idee, pastor, maar we hebben afgesproken dat we niet interen op ons
vermogen, dus we gaan het niet doen.
De jongeren in de gemeente hebben recht op hun eigen muziek;
natuurlijk mogen ze hun geloof rappen of uitzingen in popsongs,
mar wij ouderen komen dan niet hoor –
die takkenherrie hoort niet in de kerk.
We willen rust.

Tja… we zijn eigenlijk één groot stel kleingelovigen bij elkaar. Onze reserves,
ons haalbaarheidsvragen, onze voorzichtigheid, onze afkeer van risico nemen,
onze aarzeling om ergens helemaal voor te gaan… het zijn de golven waar wij
naar kijken en die ons beletten over water te lopen.

Daar uit zich ons kleingeloof en we zijn in goed gezelschap…
Petrus, Johannes, Andreas, Jacobus, Thomas…

Kleingeloof… Het is de realiteit van ons leven en dat realiseert Jezus zich ook.
Maar ook met een klein geloof kun je bergen verzetten.
Zelfs met een geloof dat niet groter is dan een mosterdzaadje – en die zijn
klein hoor  – kun je grootse dingen ealiseren. Het is maar hoe je kijkt…

Ik ontmoette nu acht jaar geleden in Burundi, Henriette.
Ze was toen een nog jonge  weduwe, die
met een microkrediet een fruitwinkeltje opzette. Ik moest komen kijken.
Het bleek niet veel meer dan een horizontale plank op een paal met wat
citroenen, tomaten en wat gedroogde visjes…
Ik was teleurgesteld. Ik had een winkeltje verwacht.

Henriette zag het en zei: Toen ik mijn winkeltje nog niet had, kon ik mijn
kinderen twee keer per week te eten geven. Nu twee keer per dag!
En ze gaan naar school!

Henriette is inmiddels gestorven, maar haar dochter Annick studeert aan de
universiteit van Bujumbura… Dank zij dat winkeltje.

Waar ooit inderen gedoemd leken om levenslang als ongeschoolde arbeiders te moeten verleven, is een berg verzet, want ze nemen hun leven in eigen hand. Annick
behoort nu tot de hoogopgeleiden en zal – in dankbare herinnering aan een
moeder met een groot geloof – veel kunnen betekenen voor haar familie, haar
kerk en haar land.

Wie zou de eerste sms in Egypte hebben verzonden, waarmee die volkbeweging op
gang kwam? ie twitterde als eerste dat Khadaffi moest wijken, wie heeft als eerste een pikbord op facebook voorzien van de gedachte dat Syrië zonder de Assads beter
af zou zijn.Die berichtjes lijken wel moderne mosterdzaadjes.  Er zijn bergen verzet.

Jawel, maar hier is geen opstand nodig. O.K. Ik probeer wat dichter bij huis te komen: We gaan naar Iona. Een eilandje voor de schotse westkust:
centrum van Keltisch christelijke spiritualiteit.
Daar wordt de blijde boodschap vertaald naar de dagelijkse praktijk op een
manier die meer bij onze levensomstandigheden past.
De dienst van de genezing, the liturgy of healing, hoort daar tot de dagelijkse
praktijk. Nee geen charismaticus die je de handen oplegt en met veel of weinig
bombarie je kwalen wegneemt.

De Iona community is een geloofsgemeenschap die liefdevol om je heen komt
staan, die je betrouwbaar aanraakt.
Daar vormt zich een kring rond de mensen die in het midden neerknielen, omdat
er iets is… Wat dat is? Dat is een zaak tussen God en de “zieke.”
De gemeenschap bidt:

Dat de Geest van God, die onder ons wil wonen
je vinden mag en raken in je lichaam, ziel en geest,
en helen wat je schaadt, in Jezus naam: Amen.



In die kring rond degene die healing nodig heeft,  staan kleingelovigen zoals u en ik. Maar vele kleintjes maken een grote…
Het doet een kleingelovig mens ongelooflijk goed als een kring van
kleingelovigen zo voor je bidt…
Je voelt je minder eenzaam, je voelt dat je ergens bij hoort,

jij met al je problemen, jij -met al je angsten, jij -met al je zorgen, jij –
met het gevoel dat je faalt, jij – met je schuldbesef,  jij- die meende dat God niet naar je omkijkt.

Na zo’n helend gebed van de gemeente voor jou, zul je genezing ervaren.
Na zo’n helend gebed van de gemeente klinkt psalm 139 weer vertrouwd:
Dan ben je blij met die God, die jou kent zoals je werkelijk bent,
Dan ben je blij dat er een God is je tot op het bot doorgrond en die 
nooit zegt: Ik trek mijn handen van jou af…

De man uit het verhaal aan het begin verwondert zich daarover,
en in die verwondering vindt hij de moed om een pastoraal behandelings-traject
in te gaan… Daar hoef jec gelukkig  niet
voor naar Schotland.

Het onmogelijke, het onhaalbare, het niet realistische… 
Het  gebeurt allemaal dagelijks, aan wonderen moet gewerkt worden.

Dat werk gebeurt… en dat stuk kerkenwerk legt de Heer zijn hand op hem

Heer die mij ziet zoals ik ben – 
Dieper dan ik mijzelf ooit ken

Kent gij mij, gij weet waar ik ga 
Gij volgt mij waar ik zit of sta

Wat mij ten diepste houdt bewogen
’t ligt alles open voor uw ogen.

Amen.